ორშაბათი, მაისი 4, 2026
- Advertisement -
Google search engine

თბილისის მერია დიდი დიღმიდან მეტრო “დიდუბემდე” ტრამვაის ხაზის მშენებლობის ფასების გამოკვლევას ატარებს

0
თბილისის მერია დიდი დიღმიდან მეტრო “დიდუბემდე” ტრამვაის ხაზის მშენებლობის ფასების გამოკვლევას ატარებს
#image_title

თბილისის მერია 7.5 კილომეტრიანი თრამვაის ხაზის მშენებლობას გეგმავს დიდი დიღმიდან მეტრო “დიდუბის” მიმართულებით. პროექტის მიხედვით, ახალ მარშრუტს 11 გაჩერება ექნება და მას ტრამვაის 10 შემადგენლობა უნდა მოემსახუროს. ტრამვაი გაივლის მირიან მეფის ქუჩაზე, აღმაშენებლის ხეივანზე, გრიგოლ რობაქიძის გამზირზე, გადაკვეთს შოთა შალიკაშვილის სახელობის ხიდს და საბოლოო გაჩერება მეტრო დიდუბეს მიმდებარედ იქნება. პროექტის ხარჯები ცნობილი გახეება ფასების გამოკვლევის შემდეგ.

პროექტი განხორციელდება Design-Build (DB) მეთოდით, რაც გულისხმობს საპროექტო დოკუმენტაციის მომზადებას და უშუალოდ მშენებლობას. ტრამვაის ახალი ხაზი გააერთიანებს დიდი დიღმის მე-3 და მე-4 მიკრორაიონებს მეტრო დიდუბესთან, რაც მნიშვნელოვნად გააუმჯობესებს მგზავრთა გადაადგილების პროცესს. ტრამვაის თითოეულ შემადგენლობას მინიმუმ 300 მგზავრის გადაყვანის შესაძლებლობა ექნება.

პროექტის კომპონენტები:

  • საპროექტო სამუშაოები — მოიცავს ტოპო-გეოდეზიურ და გრუნტის კვლევებს, მგზავრთნაკადების ანალიზს, საინჟინრო გათვლებს და ტექნიკურ-ეკონომიკურ დასაბუთებას.
  • ინფრასტრუქტურა — ლიანდაგები, საკონტაქტო ხაზი, ტრამვაის დეპო, ადმინისტრაციული შენობა, სამრეცხაო, ტექნიკური მომსახურების ცენტრი და უსაფრთხოების სისტემები.
  • ტრამვაის მართვის სისტემა — მოიცავს სიგნალიზაციის, უსაფრთხოების, ავტომატიზაციისა და საკომუნიკაციო ქსელების ინტეგრაციას.
  • მგზავრთა კომფორტი — გაჩერებებზე და ვაგონებში განთავსდება ინფორმაციული ეკრანები (PIS), ხმოვანი შეტყობინების სისტემა (PA) და ვიდეომეთვალყურეობა (CCTV).
  • OCC (Operations Control Center) — ცენტრალური სადისპეტჩერო ცენტრი უზრუნველყოფს ტრამვაის მოძრაობის, უსაფრთხოების და საინფორმაციო სისტემების მართვას.

პროექტის ვადები:

  • კონცეპტუალური პროექტი: 6 თვე
  • დეტალური პროექტირება: 12 თვე
  • მშენებლობა: 36 თვე

პროექტის საერთო ვადა შეადგენს 4.5 წელს.

თბილისის სატრანსპორტო კომპანიის განმარტებით, პრეტენდენტს 2022-2024 წლებში უნდა ჰქონდეს არანაკლებ 50,000,000 აშშ დოლარის ბრუნვა. შემსყიდველი ავანსის სახით გადაუხდის სახელშეკრულებო ღირებულების 20%-მდე, ხოლო 2025 წელს აღნიშნული თანხიდან 20,000,000 აშშ დოლარი იქნება ხელმისაწვდომი.

ბაზრის მოკვლევა დასრულდება 2025 წლის 23 აპრილს.

ახალი ტრამვაის ხაზის საპროექტო მარშრუტი:

 

ტრამვაის ხაზი

საქართველოს მხარეები –  ყველაზე პოპულარული ქართული სუფრის კერძების ისტორია

0
საქართველოს მხარეები -  ყველაზე პოპულარული ქართული სუფრის კერძების ისტორია
#image_title

რა დავათვალიეროთ საქართველოში

საქართველოში აპირებთ ჩამოსვლას? მაშინ თქვენ უნდა იცოდეთ ის, რომ აქ თქვენ ნახავთ ალპურ რეგიონებს, სათხილამურო კურორტებს და ზღვისპირა ნაპირებს სუბტროპიკული კლიმატით, ზოგადად უამრავ საოცარ ადგილებს.

საქართველო ძალიან სტუმართმოყვარე ქვეყანაა, თქვენ შეგიძლიათ ჩამოხვიდეთ საკუთარი ავტომობილით ან ძალიან მარტივად შეიძლება ავტომანქანის დაქირავება საქართველოში, ნებისმიერ გზაზე სასიარულოდ, ასეთ მომსახურებას თქვენ ნახავთ თბილისში, ქუთაისსა და ბათუმში. საქართველოში ბევრი ღირსშესანიშნაობებია, ეკლესია-მონასტრები და ციხე-სიმაგრეები. მათთვის, ვისაც უყვარს ზღვა, მზე და პლიაჟი, საუკეთესო ადგილია შავი ზღვის სანაპირო, სადაც შეგიძლიათ დაისვენოთ ოჯახთან ერთად. ერთ ერთი მათგანი: ურეკი, გამოირჩევა მაგნიტური ქვიშის თვისებებით,რომელიც აღიარებულ იქნა, როგორც ბუნებრივი სამკურნალო ფაქტორი. აქ სასარგებლოა დასვენება სისხლძარღვთა დაავადებების და სასუნთქი სისტემის სამკურნალოდ.

მაგნიტური ქვიშები ბევრ ქვეყანაშია: ბულგარეთი, რუსეთი, უკრაინა, მაგრამ მხოლოდ ურეკში მაგნიტის შემცველობა 70% აღწევს. აღმოსავლეთით თქვენ აუცილებლად უნდა მოინახულოთ ყველაზე ლამაზი ქალაქები და რეგიონები, როგორიცაა: ყაზბეგი, კახეთი, სიღნაღი, თელავი, გრემი, უფლისციხე – ერთ ერთი პირველი ქალაქი საქართველოში, რომელიც კლდეშია ნაკვეთი.

საქართველოს მხარეები

1. იმერეთი — დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი ისტორიულ-გეოგრაფიულ მხარე, ამჟამად იმერეთის მხარისნაწილი. ვრცელი მნიშვნელობით იგი დასავლეთ საქართველოს ისტორიული სახელწოდებაა, ისევე როგორც ძველი კოლხეთი, ეგრისი, აფხაზეთი.

მხარე მდიდარია მნიშვნელოვანი ისტორიული ძეგლებით: ქუთაისის ციხე-ქალაქი, ბაგრატის ტაძარი, გელათის სამონასტრო ანსამბლი, გეგუთის ციხე-დარბაზი, მოწამეთის სიძველეები, ანტიკური პერიოდის შორაპნის ციხე-სიმაგრედა ვანის ნაქალაქარი. ეს სიძველეები იზიდავდა უცხოელ სტუმრებს და მოგზაურებს, რომლებმაც მსოფლიოში სახელი გაუთქვეს საქართველოს და მის კულტურას. იმერეთი გამოირჩევა უგემრიელესი ხაჩაპურით რომელიც განთქმულია მთელ საქართველოში.

2. კახეთი — ისტორიული რეგიონი აღმოსავლეთ საქართველოში.კახეთი მევენახეობისა და მეღვინეობის ერთ-ერთი უძველესი კერაა. აქ ვაზის 80-მდე ჯიშია გავრცელებული.კახეთი ერთ – ერთი დიდი რეგიონია საქართველოს ფარგლებში. იგი ადმინისტრაციულად მოიცავს როგორც კახეთს, ასევე ისტორიულ კუთხეს – თუშეთს.კახეთი განთქმულია ღვინით

3. მთიულეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში. მოიცავსმდინარე თეთრი არაგვის ხეობას და მის გვერდით ხევებს – ამირთხევს, ხარხელთხევს, ჩოხელთხევს, ხადისხევს და სხვა.მთიულეთში შემორჩენილია ფეოდალური ხანის მატერიალური კულტურის მრავალი ძეგლი. ადმინისტრაციულ–ტეროტორიული დაყოფის თვალსაზრისით, მთიულეთი დუშეთის რაიონის შემადგენლობაში შედის.მთიულეთი განთქმულია ხინკალით.

4. სვანეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. იგი მოიცავს კავკასიონის ქედის სამხრეთ კალთებს და მდინარეების ენგურისა და ცხენისწყლის ზემოწელს. სვანური კოშკი 20-25 მეტრი სიმაღლის ორფერდასახუროვანი ნაგებობაა. კოშკებს რიყის ქვითა და ლოდებით აშენებდნე და გარედან განსაკუთრებული სიმტკიცის ბათქაშით ლესავდნენ. სვანური კოშკები უმეტესად ხუთსართულიანია ქვედა სართულის კედლები 1.50 მეტრი სისქისაა, ზედა სართულებისა 70-80 სანტიმეტრი.შენობაში შესვალა მეორე სართულიდან შეიძლება ხის მისადგმელი კიბით.კოშკის ბოლო სართულზე საბრძოლო ბაქანი და სათოფურებია.სვანეთი განთქმულია კუბდარით.

5. ხევსურეთი — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. იგი მდებარეობს აღმოსავლეთ საქართველოს მთიანეთში, კავკასიონის ქედის ჩრდილოეთ და სამხრეთ კალთებზე. კავკასიონის ქედი მას ორ ნაწილად ჰყოფს — პირიქითა და პირაქეთა ხევსურეთად.სახელწოდება „ხევსურეთი“ შერქმეული აქვს მხარის მთიანი, ხევებიანი ადგილმდებარეობის გამო. ამ სახელწოდებით წყაროებში XV საუკუნიდან იხსენიება. ხევსურეთის ადრინდელი სახელწოდებაა ფხოვი.ხევსურეთს შეუძლია გამოკვებოს მოსახლეობის მხოლოდ გარკვეული ნაწილი, ამიტომ ნამრავლი იძულებულია სხვაგან გადასახლდეს და თავისი სარჩო იქ მოიპოვოს. ასე გაჩნდა ხევსურთა ახალშენები ხევში (ჯუთა), გუდამაყარში, ერწო-თიანეთში, კახეთში (გომბორი, შირაქი). ხევსურეთი განთქმულია ხინკალით.

6. რაჭა — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. იგი მდებარეობს დასავლეთ საქართველოს ჩრდილო-აღმოსავლეთ ნაწილში, მდინარე რიონისა და მისი შენაკადების ხეობაში.ჩრდილოეთით რაჭას ესაზღვრებაოსეთი, ჩრდილო-დასავლეთით – ქვემო სვანეთი, სამხრეთით – იმერეთი, აღმოსავლეთით – შიდა ქართლი, დასავლეთით – ლეჩხუმი. ისტორიულ-გეოგრაფიულად რაჭა სამ კუთხედ იყოფოდა: მთის რაჭა, ზემო რაჭა და ქვემო რაჭა. ამჟამად რაჭა მოიცავს რაჭა-ლეჩხუმი-ქვემო სვანეთის მხარის ონისა და ამბროლაურისმუნიციპალიტეტების ტერიტორიას.

7. სამეგრელო — დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე. ეს არის მდინარერიონს, ცხენისწყალს, ენგურსა და შავ ზღვას შორის მოქცეული ტერიტორია. სახელწოდება მომდინარეობს ისტორიული მხარის ეგრისის სახელიდან.დღევანდელი ადმინისტრაციულ-ტერიტორიული დაყოფით სამეგრელო შედის სამეგრელო-ზემო სვანეთის მხარეში და მოიცავს აბაშის, ზუგდიდის, მარტვილის, სენაკის, ჩხოროწყუს, წალენჯიხის და ხობისმუნიციპალიტეტების და ქალაქ ფოთის ტერიტორიას.სამეგრელო განთქმულია სულგუნით

8. აჭარა — საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარეა.სახელწოდება აჭარა VII საუკუნიდან გვხვდება. ვარაუდობენ, რომ იგი უკავშირდება გეოგრაფიულ სახელს – აჭი.კურორტი ბათუმი – აჭარის ავტონომიური რესპუბლიკის დედაქალაქი, რომელიც მდებარეობს შავი ზღვის სამხრეთ-აღმოსავლეთ სანაპიროზე 135 ათასზე მეტი მცხოვრებით, მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო, ტურისტული და კულტურული ცენტრია.აჭარაში მოყავთ ციტრუსები.

9. გურია მდებარეობს დასავლეთ საქართველოს ზღვისპირეთში, კოლხეთის დაბლობსა და მიმდებარე მთიან ზონაში. გურია საქართველოს ყველაზე პატარა ადმინისტრაციული ერთეულია. გურია ბუნებრივი პირობების მიხედვით ორ: ბარსა და მთიან ნაწილებად იყოფა.გურიის დაბლობი ნაწილი ნოტიო სუბტროპიკული ჰავით ხასიათდება. იანვრის ტემპერატურა +3.5°ც, ივლისის კი +23°ც-ია. გურიის უძველესი ტრადიციები, ისტორია და ეთნოგრაფია დააინტერესებს ტურისტებს. გურიაში მოქმედებს არაერთი გუნდი და ანსამბლი, ქართული და გურული ცეკვისა და სიმღერების შემსრულებლები.

10. ქართლი — ისტორიული მხარეა აღმოსავლეთ საქართველოში. სახელწოდება მომდინარეობს იმ მთისაგან, სადაც ლეონტი მროველის ცნობით დაემკვიდრა ქართველთა ლეგენდარული ეთნარქი — ქართლოსი. მთა „ქართლი“ იქცა ქალაქ „ქართლად“.ქართლი განთქმულია ხილით სადაც სხვადასხვა ჯიშის ხილი მოჰყავთ.

9 ყველაზე პოპულარული ქართული სუფრის კერძის ისტორია

საქართველოს სხვადასხვა კუთხის კულინარიული ტრადიციები საუკუნეების განმავლობაში ყალიბდებოდა და იხვეწებოდა. ისინი ხშირად ერთმანეთისგან რადიკალურად განსხვავდება. აღმოსავლეთ საქართველოს მშრალი კლიმატი, დასავლეთის ნოტიო ჰავა, მთიანი რეგიონების მკაცრი პირობები – ყველა ეს ფაქტორი აისახა ადგილობრივ სამზარეულოზე და განაპირობა ქართული სუფრის კერძების მრავალფეროვნება.

ყველაზე პოპულარული ქართული სუფრის კერძების ისტორია:

ხაჭაპური

ხაჭაპური ერთ-ერთი უძველესი კერძია ქართულ სამზარეულოში. ვარაუდობენ, რომ მისი გამოცხობა ჯერ კიდევ ანტიკურ ხანაში დაიწყეს. ხაჭაპურის მსგავსი კერძი – მრგვალ ცომში ჩადებული ყველი – პირველად კოლხურ კულტურაში გვხვდება და სარიტუალო კერძი იყო. ყველაზე გავრცელებული ლეგენდების თანახმად, იმერული ხაჭაპურის ფორმა მზის ან მთვარის სიმბოლო იყო. ძველად იმერეთში მზეს განსაკუთრებული პატივით ეპყრობოდნენ და ხაჭაპურის ფორმა ამ პატივისცემის გამოხატულებაა (ვარაუდობენ რომ ამ შემთხვევაშიც სარიტუალო დატვირთვა ქონდა).

მთვარის ლეგენდა უფრო რომანტიკულია და უძინარ მეპურეს მიაწერენ. ერთხელ უძილობისას ღამის ცაზე სავსე მთვარე დაინახა და გადაწყვიტა, მისთვის მიეძღვნა თავისი ახალი ქმნილება. თუმცა ამ ლეგენდას არანაირი ისტორიული წყარო არ გააჩნია.

დღესდღეობით ყველაზე ცნობილი სარიტუალო ხაჭაპურის ტიპი გურული ღვეზელია (გულში მოხარშული კვერცხით), რომელსაც შობისთვის აცხობენ. ყველაზე ცნობილი აჭარული ხაჭაპური კი, ამბობენ, პირველად ლაზმა მეთევზემ გამოაცხო და მოხერხებული ფორმის გამო მალევე გახდა პოპულარული საუზმე მეთევზეებში. ერთი ვერსიით ნავის ფორმა ზღვის პატივსაცემად აქვს, თუმცა მეორე ვერსიით უფრო დატვირთული მნიშვნელობა აქვს და კვერცხის გული ისევ მზის სიმბოლოა.

  • საინტერესო ფაქტი: ხაჭაპური იმდენად პოპულარულია საქართველოში, რომ ეკონომიკის ხაჭაპურის ფასს საქართველოს ეკონომიკურ მდგომარეობას გასაზომადაც კი იყენებენ. ე.წ. “ხაჭაპურის ინდექსი” გვიჩვენებს, თუ რა ჯდება საშუალოდ იმერული ხაჭაპურის გამოცხობა, რაც იუმორნარევიი ხერხია ქვეყანაში ეკონომიკური ვითარების შესაფასებლად. ინდექსი ამერიკული ჟურნალი The Economist-ის “ბიგ მაკის ინდექსის” შთაგონებით შემუშავდა.

ხინკალი

ისტორიულად ხინკალზე კიდევ უფრო ცოტაა ცნობილი, ვიდრე ხაჭაპურზე. გადმოცემის თანახმად, პირველად საქართველოს ერთ-ერთ მთიან რეგიონში მოახვიეს. თუმცა მოხევეებმა, მთიულებმა, ფშაველებმა თუ ხევსურებმა – არავინ იცის, და არც ერთი რეგიონი არ თმობს ავტორობას. თავდაპირველად, მხოლოდ ხორცით (თან მხოლოდ ცხვრის და ძროხის) მზადდებოდა და ძირითადად მწყემსებისა და მონადირეების კერძი იყო. ხინკალი სიცივეს კარგად უძლებს, მარტივი სატარებელია, ადვილად მზადდება და მაღალკალორიულია, რაც ხალხისთვის რომელსაც ბევრი სიარული უწევდა რთულ რელიეფზე ძალიან მოხერხებული იყო. არსებობს ვერსია, რომ ხინკალიც თავიდან მზისთვის შესაწირი სარიტუალო კერძი იყო და “ბორჯღალის” ფორმა ჰქონდა.

ბარში ხინკლის მასიურად მომზადება XIX-XX საუკუნეებში დაიწყეს, სწრაფი ურბანიზაციის პერიოდში. ამავე დროს განიცადა ხინკალმა ყველაზე დიდი ცვლილება – შიგთავსში ჯერ ცხვარს ღორი ჩაენაცვლა, შემდეგ კი სრულიად სხვა ინგრედიენტები (სავარაუდოა, რომ თავიდან ეს ცვლილება სამარხვო ვარიანტზე მაღალი მოთხოვნით იყო განპირობებული).

მწვადი

მწვადი ალბათ ყველაზე ძველი ქართული კერძია. ლეგენდის თანახმად, მწვადი იყო პირველი კერძი რომლის მომზადებაც რეგიონში დაიწყეს – საკვების თბური დამუშავების სწავლასა და მონადირეობის კულტურის გავრცელებასთან ერთად. სხვა მსგავსი კერძებისგან განასხვავებს ის, რომ ტრადიციულად ვაზის ტოტებისგან დამზადებულ შამფურებზე იწვებოდა, რაც კერძს განსაკუთრებულ არომატს ანიჭებდა.

ყურძნის წალამზე მწვადის შეწვა დღესაც ტრადიციულად “სწორ” მომზადების წესად ითვლება. პირველი მწვადი სავარაუდოდ გარეული ცხოველის ხორცისგან შეწვეს, შემდეგ ღორისა და ძროხის მწვად დამკვიდრდა, ბოლოს კი მთაში გავრცელებული ცხვარიც შეემატა.

ურბანიზაციასთან ერთად, ისევე როგორც ხინკლის შემთხვევაში, კერძი გამრავალფეროვნდა. დღესდღეობით მწვადი მომზადების ტექნიკასთან უფრო ასოცირდება, ვიდრე კონკრეტულ ინგრედიენტებთან. ხორცი უნდა შამფურზე აეგოს და ღია ცეცხლზე, ნაკვერჩხალზე შეიწვას, ჰქონდეს შესამჩნევი კვამლის არომატი. დღეს პოპულარულია როგორც ხორცის, ისე თევზისა და ბოსტნეულის მწვადი. თუმცა ეტალონად და ყველაზე ავთენტურ კერძად მაინც ღორის მწვადი ითვლება.

ლობიანი

შესაძლოა გაგიკვირდეთ, მაგრამ ლობიანი რომელსაც ხშირად ხაჭაპურის სამარხვო ვერსიად განიხილავენ, სინამდვილეში გაცილებით უფრო “ახალგაზრდაა”. ვარაუდობენ, რომ გვიან შუა საუკუნეებს უკავშირდება. XVI საუკუნიდან აქტიურად დაიწყო ლობიოს კულტივაცია დასავლეთ საქართველოში, ჯერ გურიაში და შემდეგ სამეგრელოში. პირველ ლობიანსაც სწორედ ამ პერიოდს უკავშირებენ. ცილებით მდიდარი ლობიო მარხვის პერიოდში ხორცის მოხერხებული და ხელმისაწვდომი ალტერნატივა აღმოჩნდა, და ლობიანმაც მალევე დაიმკვიდრა ადგილი, მარხვის პერიოდის გარეთაც.

ლობიანის პოპულარობა განსაკუთრებით გაიზარდა XVIII და XIX საუკუნის დასაწყისში. სწორედ ამ პერიოდში გავრცელდა საქართველოს სხვადასხვა რეგიონში და თითოეულმა რეგიონმა საკუთარი ვარიაცია შექმნა. მაგალითად, იმერული ლობიანი უფრო რბილია, ხოლო რაჭული – მშრალი და ცხარე, თან ხშირად არასამარხვოც, რადგან გულსართში რაჭული ლორი ემატება.

ბადრიჯანი ნიგვზით

ივანე ჯავახიშვილის ცნობით ბადრიჯანი საქართველოში დაახ. XII-XIII საუკუნეებში გავრცელდა, თუმცა მეტად დაზუსტება შეუძლებელია. ვარაუდობენ რომ სპარსეთიდან ან არაბული ქვეყნებიდან შემოვიდა. თავდაპირველად სამკურნალო მცენარედ ითვლებოდა, თუმცა მალევე კულინარიაშიც დამკვიდრდა. კონკრეტულად ნიგვზიანი სართავის შემწვარ ბადრიჯნის ნაჭრებში როდის დაიწყეს უცნობია. თუმცა გასტრომკვლევართა უმრავლესობა თანხმდება, რომ ყველაზე დამაჯერებელი ვერსიით კერძი დაახ. XVI საუკუნეში, კახეთში შეიქმნა. ამ რეგიონში ბადრიჯანი ყველაზე სწრაფად დამკვიდრდა და მალე გავრცელდა, ამიტომ თვლიან რომ ნიგოზსაც (რომელიც კახეთის რეგიონში უხვად მოჰყავდათ) პირველად აქ გადაურიეს.

არსებობს თეორია, რომ ბადრიჯანი ნიგვზით თავიდან სადღესასწაულო კერძი იყო, განსაკუთრებით მარხვის პერიოდში. ტრადიციულად კერძს მოსამზადებლად საკმაოდ დიდი დრო და ძალისხმევა სჭირდება (ბადრიჯნის გამოწურვა, ნიგვზის ხელით დანაყვა, შეზავება და ა.შ.), ამიტომ ამზადებდნენ ქორწილებისა და დღეობებისთვის ხორციანი კერძების მაგივრად. რამდენად მართალია ეს თეორია დღესდღეობით თქმა რთულია.

საცივი

ისევე, როგორც ქართული ტრადიციული კერძების უმეტესობის, საცივის შექმნის თარიღიც უცნობია. ისტორიკოსები ფიქრობენ, რომ საცივი თავდაპირველად დასავლეთ საქართველოში, კერძოდ იმერეთში ან გურიაში შეიქმნა. ეს რეგიონები ცნობილია კაკლის მოყვანით და ნიგვზიანი კერძების სიუხვით. ბარბარე ჯორჯაძემაც თავის ცნობილ რეცეპტების წიგნში კერძი გურული საცივის სახელით შეიტანა.

საცივი, სავარაუდოდ, თავდაპირველად მხოლოდ არისტოკრატიის სუფრისთვის მზადდებოდა. ძირითადი ინგრედიენტები, განსაკუთრებით ინდაური, ძვირადღირებული იყო. ამას მოწმობს ბარბარე ჯორჯაძის რეცეპტიც ნაკლები ნიგოზი და მეტი ძმარია, ვიდრე თანამედროვე რეცეპტებშია მიღებული.

საცივის პოპულარობა მკვეთრად იმატებს XIX საუკუნეში. სწორედ ამ პერიოდში ხდება ის საახალწლო სუფრის განუყოფელი ნაწილი. იმდენად სწრაფად და მყარად დამკვიდრდა, რომ მე-20 საუკუნეში, საბჭოთა პერიოდში, მისი პოპულარობა მხოლოდ გაიზარდა. მიუხედავად იმისა, რომ ზოგიერთი ინგრედიენტი ძნელად ხელმისაწვდომი იყო, საბჭოთა პერიოდში საცივი მაინც რჩებოდა სადღესასწაულო სუფრის მთავარ კერძად. დღესდღეობით კი ქართული კულინარიის ერთ-ერთი სავიზიტო ბარათია, ხაჭაპურისა და ხინკლის მსგავსად. ამასთან, ითვლება, რომ სწორედ საცივია ყველაზე კარგი ილუსტრაცია იმისა, რომ ქართული ტრადიციული სამზარეულო გაცილებით უფრო კომპლექსური და დახვეწილია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

ღომი (და) ელარჯი

ღომისა და ელარჯის ისტორია ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესოა ქართულ გასტროისტორიაში – წლების განმავლობაში ის ძირეულად გარდაიქმნა. საეჭვოა ელარჯის პირველ შემქმნელებს კერძი დღევანდელი სახით ეცნოთ, ოდესმე რომც გაესინჯათ.

ბევრმა არ იცის, მაგრამ ღომი არა კერძის, არამედ ერთ-ერთი უძველესი მარცვლეული კულტურის სახელია. ღომის მარცვალი საქართველოში ჯერ კიდევ ნეოლითის ხანაში (ძვ.წ. 5000-3000 წწ.) მოჰყავდათ. თავიდან უბრალოდ ფქვავდნენ და ფაფად ხარშავდნენ. უბრალო გლეხების საკვები იყო, რომელიც ადვილად მზადდებოდა და კარგად ანაყრებდა. განსაკუთრებით სწრაფად გავრცელდა დასავლეთ საქართველოს მთიან რეგიონებში, სადაც სხვა მარცვლეული კულტურები ძნელად ხარობდა. შუა საუკუნეებში ღომი უკვე მყარად იყო დამკვიდრებული დასავლეთ საქართველოს, განსაკუთრებით სამეგრელოს, კულინარიაში. ამ პერიოდში ჩამოყალიბდა ღომის მომზადების სხვადასხვა ტექნიკა, მათ შორის, სავარაუდოდ, რბილი ყველის ჩახარშვა – და შეიქმნა ახალი კერძი, ელარჯი.

კერძები რადიკალურად ტრანსფორმირდა XVII საუკუნის ბოლოს, როდესაც სიმინდი შემოვიდა საქართველოში და დაიწყო ღომის ჩანაცვლება. დღეს ავთენტურ, ღომის მარცვალზე მომზადებულ ღომსა და ელარჯს იშვიათად შეხვდებით, მაგრამ კერძის სახელი კი შენარჩუნდა. სამეგრელოში ის დღემდე რჩება კულინარიული იდენტობის მნიშვნელოვან ნაწილად.

ჩაქაფული

ჩაქაფული სეზონური კერძია და ჩვეულებრივ აპრილის ბოლოდან ივნისის შუა რიცხვებამდე მზადდება. განსაკუთრებით პოპულარულია აღმოსავლეთ საქართველოში, ითვლება, რომ პირველად კახეთის რეგიონში მომზადდა და მჭიდროდ უკავშირებენ რეგიონის მწყემსურ ტრადიციებს.

ვარაუდობენ, რომ მომზადების ისტორია რამდენიმე საუკუნეს ითვლის. სახელი “ჩაქაფული” მომდინარეობს თურქულიდან. ორიგინალში ნიშნავდა “გაფორმებას” ან “შეკაზმვას” და კერძის მომზადების მეთოდზე – ინგრედიენტები ერთად ითუშება თიხის ჭურჭელში ან ქვაბში – მიუთითებს.

ტრადიციულად საჭიროა ბატკნის ან თიკნის ხორცი, მწვანე ტყემლით, მწვანილები და სანელებლები. XX საუკუნის დასაწყისში, ურბანიზაციის სწრაფი პროცესის დროს კერძი კახეთის რეგიონს გასცდა და დაიწყო ბატკნის ხორცის ხბოს ხორცით ჩანაცვლება, განსაკუთრებით თბილისში.

მეცნიერები უჩვეულო ფენომენის მიზეზს ასახელებენ – „სისხლიანი წვიმა” ირანში

0
„სისხლიანი წვიმა
#image_title

ცოტა ხნის წინ ირანში „სისხლიანი” წვიმა მოვიდა, რომლის დროსაც წყალი კაშკაშა წითელი გახდა. ვიდეო ვირუსულად გავრცელდა და მილიონზე მეტი მოწონება დააგროვა, იუწყება The Independent .

გავრცელებული ინფორმაციით, ტურისტები გასულ კვირას შეესწრნენ იშვიათ სანახაობას, რომელიც კლდეზე მოედინებოდა. ეს მოხდა კუნძულ ჰორმუზის სანაპიროზე.

მეცნიერები ამბობენ, რომ ამ უჩვეულო ფენომენის მიზეზი ადგილობრივი ნიადაგის შემადგენლობაა. ადგილი შეიცავს ოქსიდირებული რკინის მაღალ კონცენტრაციას.

გამოცემა იტყობინება, რომ ასეთი წვიმა ჩვეულებრივ მოდის მაშინ, როდესაც წითელი მტვრის ან ნაწილაკების მაღალი კონცენტრაცია ნალექს ერევა, რაც წყალს ჟოლოსფერ ელფერს აძლევს.

თუმცა, ირანის ჰორმუზის შემთხვევაში, სანაპირო ზოლის ჟოლოსფერი ფერი იყო რეგიონის რკინით მდიდარი წითელი ნიადაგის წვიმის წყალთან ურთიერთქმედების შედეგი.

გავრცელებული ინფორმაციით, კუნძულის ნიადაგი იმდენად მდიდარია მინერალებით, რომ გამოიყენება როგორც ადგილობრივი სუნელი, რომელიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებს რეგიონის კვების კულტურაში. წითელ მიწიდან ამზადებენ სპეციალურ ადგილობრივ პურს, სახელად „ტომში“.

გასაოცარი, აუცილებლად სანახავი ადგილიები საქართველოში – უნდა ნახოთ, სანამ ცოცხალი ხართ!

0
გასაოცარი, აუცილებლად სანახავი ადგილიები საქართველოში
#image_title

საქართველოს ყველა კუთხეში გამორჩეულია. 

საქართველოში ყველაფერია – სამთო და საზღვაო კურორტები, ურბანულად განვითარებული სივრცეები, სოფლები და ქალაქები, ღირშესანიშნაობები და ისტორიული ძეგლები. არჩევანი საკმაოდ ფართოა, რომლებიც მთლიანობაში ნებისმიერ მსურველს საშუალებას აძლევს მისთვის შესაფერისი ტურისტული ადგილ-მდებარეობა.

ეწვიეთ კახეთს

1. ყვარელი

ყვარლის მუნიციპალიტეტი: ისტორიული და ქრისტიანული ძეგლების სიმრავლით გამორჩეული 

ყვარლის მუნიციპალიტეტი, თავისი განსაკუთრებული გეოგრაფიული მდებარეობით, არქიტექტურული და ქრისტიანული ძეგლების სიმრავლით, კახეთში ჩამოსული ვიზიტორებისთვის აუცილებლად მოსანახულებელი ადგილების ჩამონათვალში ერთ-ერთი ლიდერია.

Kvareli - The virgin forest surrounding the resort, the lake in the front where the small rivers of Bursa and Chagurgula flow into, vast Alazani valley

ყვარლის მუნიციპალიტეტი, თავისი უნიკალური გეოგრაფიული მდებარეობით და მდიდარი ისტორიული მემკვიდრეობით, წარმოადგენს ერთ-ერთ წამყვან ტურისტულ მიმართულებას კახეთში. ეს რეგიონი უხვად მოიცავს როგორც არქიტექტურულ ძეგლებს, ისე თვალწარმტაც ბუნებრივ სილამაზეს, რაც მას ვიზიტორებისთვის აუცილებლად მოსანახულებელი ადგილი აქცევს.

ადგილი, სადაც თავს იყრის ევროპული და აზიური კულტურის ნაზავი, ნებისმიერ მნახველს შთაბეჭდილებებით აავსებს. აღმოსავლეთ საქართველოში, კახეთის რეგიონის ამ ქალაქში თუ მოხვდებით, ჩათვალეთ ჯადოსნური სამყაროს გასაღები გიჭირავთ ხელში და ისღა დაგრჩენიათ, საოცრებათა ქვეყანაში შეაბიჯოთ.

ყვარელში თქვენ შეხვდებით საქართველოს ეროვნულ სიმდიდრეებს – ეკლესიებს, მრავალფეროვანი ყურძნის ჯიშების ვენახებს, ღვინის უძველეს მარნებს, საუკუნოვან ტბებსა და მუზეუმებს, ტრადიციულ ოჯახებსა და რაც მთავარია, ქართული კულტურის ყველაზე ავთენტურ სათავეებს.

ღვინის დამზადების ქართული ტექნიკა მსოფლიოში გამორჩეულია თავისი ორიგინალურობითა და სიძველით. მისი ისტორია 8000 წლის წინ იწყება და დღემდე შემონახულია. ისტორია რომ უკეთ გაიცნოთ, შეგიძლიათ ესტუმროთ “მეღვინეობა ხარებას”, სადაც დეტალურად გაეცნობით ქართული ღვინის წარმომავლობას. თქვენ შეგიძლიათ ამ საკრალური პროცესის ნაწილი გახდეთ და ადგილობრივ გლეხებთან ერთად ჩაერთოთ ყურძნის კრეფის პროცესში, შემდეგ კი მისი დაწურვაც სცადოთ საწნახელში, ბოლოს კი ქვევრის ტექნიკას გაეცნოთ. როდესაც ღვინოს დაწურავთ და მას ბოთლში ჩამოგისხამენ, ეტიკეტად საკუთარი სახელის მიწერაც შეგეძლებათ, რომელიც მთელი ცხოვრება დაგრჩებათ სამახსოვროდ.

ღვინის კულტურით რომ დატკბებით, სხვა საოცრებებისთვისაც დაგრჩებათ დრო. ბოლო წლების განმავლობაში კახეთში ინფრასტრუქტურა იმდენად განვითარდა, რომ არაფრით ჩამოუვარდება წამყვან კურორტებს. თქვენ შეგიძლიათ დაბინავდეთ მაღალი კლასის სასტუმროებში, ისარგებლოთ აუზით, სავარჯიშო დარბაზებით, ეწვიოთ გამორჩეული ქართველი მოაზროვნის, ილია ჭავჭავაძის სახელობის ტბას, გაისეირნოთ ნავით ან წყლის ველოსიპედით, მოიწყოთ ექსკურსიები კახეთის სხვადასხვა ქალაქებში, გახვიდეთ ტყეში სასეირნოდ, გადაიღოთ ულამაზესი ფოტოები, ეწვიოთ ადგილობრივ ოჯახებს და დატკბეთ განთქმული ქართული სტუმარ-მასპინძლობით.

2. კაცხის სვეტი.

კაცხის სვეტი ზეცისკენ მიმავალი საფეხურია – აოცებს ქარ­თ­ველ­საც და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სტუ­მარ­საც.

კაცხის სვეტი მდებარეობს იმერეთში, ჭიათურის მუნიციპალიტეტში.

სვეტის სიმაღლე 40 მეტრია. სვეტის ძირში გამოკვეთილია ბოლნური ტიპის ჯვარი, რომელიც არაუგვიანეს VI საუკუნით თარიღდება. პარალელები მას ბოლნისსა და სირიაში მოეპოვება. ეკლესია კი აქ ორი-სამი საუკუნის შემდეგ აიგო.

კაცხის სვეტზე ქალები არ დაიშვებიან.

სვეტზე აღმართულ მონასტერში ცხოვრობს ბერი მამა მაქსიმე, რომელიც სამონასტრო ცხოვრებას 1993 წლიდან შეუდგა

კაცხის სვე­ტი – \”სვეტი-ცხოველი უხელოდ აშენებული\”, როგორც მას ძველად მოიხსენიებდნენ, თა­ნაბ­რად აოცებს ქარ­თ­ველ­საც და სა­ქარ­თ­ვე­ლოს სტუ­მარ­საც.

შთენილი კლდე ჭიათურის მუნიციპალიტეტისსოფელ კაცხში. სვეტის სიმაღლე 40 მეტრია. ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ კაცხის სვეტი თავდაპირველად მონოფიზიტგანდეგილთა სამყოფელს წარმოადგენდა, თუმცა ეს მოსაზრება საყოველთაოდ არაა გაზიარებული, სათანადო არგუმენტაციის არქონის გამო.

ქუთაისელები - კაცხის სვეტი ზეცისკენ მიმავალი საფეხურია, ეს არის ადგილი,  სადაც გამეფებულ მარადიულ სიწყნარეში ღმერთის არსებობას იგრძნობთ ...

3. ლაგოდეხის ნაკრძალი.

მყუდრო და სასიამივნო გარემო – ბუნებასთან მაქსიმალურად ახლოს, ლაგოდეხის ულამაზეს ნაკრძალში!

ლაგოდეხის სახელმწიფო ნაკრძალი — მდებარეობს კავკასიონის მთავარი ქედის სამხრეთ კალთებზე. დაარსდა 1912 წელს.

image

4. ბედიის მონასტერი.

ბედიის მონასტერი აფხაზეთში, ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში, სოფელ ბედიაში მდებარეობს.

X საუკუნის ქართული მონასტერი ოჩამჩირის მუნიციპალიტეტში. ისტორიული ცნობების თანახმად, ბედიის კომპლექსი X საუკუნის მიწურულს, დაახლოებით 999 წელს ააგო გაერთიანებული საქართველოს პირველმა მეფემ ბაგრატ III ბაგრატიონმა და შექმნა “საყდრად საეპისკოპოსოდ”.
ბედიის სამონასტრო კომპლექსი აღმართულია ოჩამჩირიდან 25 კმ-ის დაშორებით. სოფელ ბედიის ცენტრში. იგი ქართული ხუროთმოძღვრების ულამაზესი ნიმუშია. მასში დღეისთვის ღვთისმშობლის სახელობის ტაძარი, საეპისკოპოსო პალატა და სამრეკლოს ნაწილი შედის.

image
5. დარიალის ხეობა.

დარიალის ხეობა – ხეობაში სოფელ გველეთთან არის ჩანჩქერები და ორი პატარა ტბა.

დარიალის ხეობა – მდინარე თერგის ხეობის მონაკვეთია ყაზბეგის მუნიციპალიტეტში. იწყება მდინარე ჩხერის შესართავთან (დაბა სტეფანწმინა) და მთავრდება ზემო ლარსთან (სიგრძე 11 კმ). ყველაზე ვიწრო და კლდოვანია მდინარეების ყაბახისა და ხდის შესართავებს შორის მდებარე ნაწილი. დარიალის ხეობაზე გადის საქართველოს სამხედრო გზა, ასევე გვხვდება ძველი საურმე გზის ფრაგმენტებიც (მდ. დევდორაკის შესართავთან). ხეობაში სოფელ გველეთთან არის ჩანჩქერები და ორი პატარა ტბა.
მონასტერში გახსნილია ბიბლიოთეკა, ყველის საწარმო და ღვინის უნიკალური მარანი.

ხეობა 1000 მ სიღრმეზეა ჩაჭრილი კავკასიონის ღერძულ ზონაში და კლდოვანი დერეფნით გადის გვერდით ქედში. ხეობა აგებულია პალეოლოური გრანიტოიდებით, გნაისებით, კრისტალური ფიქლებით.

image

6. ლომისა – ლომისას სალოცავი.

ლომისის მონასტერი ქსნისა და არაგვის წყალგამყოფ ქედზე მდებარეობს. ძეგლი ერთმანეთთან მიდგმული სამი დარბაზული ეკლესიისგან შედგება. ირგვლივ აკლდამებია. ყველაზე უკეთ დასავლეთით მდებარე ერთი აკლდამაა შემონახული, რომელსაც კარი და სარკმელი აქვს და კამარითაა გადახურული.

ლომისა – უძველესი სალოცავი, წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესია, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი – განეკუთვნება IX-X საუკუნეებს. სახელწოდება, ტრადიციის თანახმად, ლომახარს უკავშირებენ. ვარაუდით თავდაპირველად ლომისა მთვარის საკულტო ტაძარი ყოფილა. ქრისტიანული ეკლესია აუგიათ წარმართული ტაძრის ადგილზე. ლომისა იყო მთიულეთისა და ქსნის ხეობის მოსახლეობის უპირველესი სალოცავი. აქვე წყდებოდა ბევრი ეკონომიკური, პოლიტიკური და სამხედრო საკითხი.

image

7. მარტვილის კანიონი.

მარტვილის კანიონი – საქართველოს ერთ–ერთი გამორჩეული ბუნების ძეგლი.

სოფელ გაჭედილის კანიონი მდებარეობს მდინარე აბაშაზე. კანიონის სიგრძეა 2400 მ, ხოლო ჩაჭრის სიღმე – 20-40 მ. კანიონის შუა ნაწილში 12 მ სიმაღლის ჩანჩქერია. კანიონში ინახება 75 მილიონი წლის წინ დედამიწაზე მცხოვრები ცხოველების გაქვავებული ძვლები, რითაც ის მსოფლიოში მესამე აღმოჩენაა, რომლის ტერიტორიაზეც პრეისტორიული ხანის ცხოველების ნაშთები ერთად დიდი რაოდენობთაა წარმოდგენილი. ეს აღმოჩენა 2010 წლის ივლისში ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტთან არსებული დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტის სტუდენტთა და მაგისტრანტთა საველე-სასწავლო პრაქტიკის დროს გაკეთდა.

image

8. ტობავარჩხილი.

ტობავარჩხილი, ენით აღუწერელი სილამაზე – სამოთხე დედამიწაზე.

ტბა, რომელიც უნდა ნახო სანამ ცოცხალი ხარ!

კარული ტბა ეგრისის ქედის სამხრეთ კალთაზე, წალენჯიხის მუნიციპალიტეტში, ზღვის დონიდან 2650 მ სიმაღლეზე.

image

 

9. ესტია

რატომ მესტია?  – დაუვიწყარი, ზღაპრული და მომაჯადოებელი მესტია.

მთები, მყინვარები, ხეობები, ლამაზი ბუნება, ჩანჩქერები, მინერალური წყლები და ცნობილი სვანური კოშკები – ეს ყველაფერი გვხვდება სვანეთში.

მესტია სწორედ აქ მდებარეობს. ქალაქი წლის ნებისმიერ დროს ულამაზესია. ეს კავკასიაში ყველაზე მაღალი დასახლებული ადგილია.

 

View from the embrasure window of fort tower koki on georgian town Mestia. Georgia, Svaneti

 

ყოველი მხრიდან ულამაზესი და უზარმაზარი მთებითაა გარშემორტყმული. გინახავთ როგორ ეფინება ნისლი და ღრუბლები მთლის კალთებს და ცამდე აზვირთულ მწვერვალებს მალავს? ამას საუკეთესოდ სვანეთის ყველაზე გასაოცარი ადგილიდან, მესტიიდან ნახავთ. სანამ დაიძვრებით, გაფრთხილებთ, რომ თბილისი ტანსაცმელი აუცილებლად უნდა მოიმარაგოთ, რადგან სვანეთში ჰაერის ტემპერატურა ზაფხულშიც კი საკმაოდ გრილია.

ზამთარ-ზაფხულ აქ ხალხმრავლობა და ტურისტების დიდი ნაკაში შეიმჩნევა. ზაფხულში ბუნება განსაკუთრებით ლამაზი და მიმზიდველია, ირგვლივ სულ სიმწვანეა, შორეული მთების მწვერვალებიდან კი ბუნებას თოვლი გადმოჰყურებს. ის, რაც აქაურობას განსაკუთრებულს ხდის, სწორედ ველური გარემოსა და ტურისტული ზონების სინთეზია.

მესტიის მუნიციპალიტეტში მდებარეობს საქართველოს უმაღლესი მწვერვალი შხარა, რომელიც აუცილებლად უნდა მოინახულოთ, მაგრამ წინასწარ შეემზადეთ – ასეთი სანახაობა ცხოვრებაში იშვიათად შეგხვდებათ. აქვეა კიდევ ერთი უმაღლესი მთა თეთნულდი, რომელიც მსოფლიოს წამყვანი მოლაშქრეების სამიზნე არაერთხელ გამხდარა. ეს სწორედ ის ადგილებია, სადაც ბუნების სიდიადეს მთელი სიმძაფრით შეიგრძნობთ.

ზამთარში მესტიაში სამთო-სათხილამურო სპორტის მოყვარულების მთელი არმია ჩადის და შეგიძლიათ, თქვენც ერთ-ერთი მათგანი გახდეთ. ულამაზესი და მიმზიდველი სათხილამურო გზა მთა ჰაწვალზეა გაჭრილი, რომლიდანაც მთელი სვანეთი ხელის გულზე იშლება, როდესაც იქ დადგამთ ფეხს, დარწმუნდებით, რომ სიცოცხლე ამისთვის ღირდა.

ბუნებით ტკბობის გარდა, მესტიაში შეგიძლიათ ეწვიოთ ადგილობრივ ტრადიციულ ოჯახებს, რომლებიც კარტოფილისა და ყველისგან მომზადებულ ტრადიციულ კერძს, თაშმიჯაბს გაგასინჯებენ. ეს მხარე კიდევ ერთი კერძით, კუბდარით გამოირჩევა, რომელიც ცომისა და ხორცის ნაზავს წარმოადგენს და უნიკალური რეცეპტით მზადდება.

აქ შეგიძლიათ გამოსცადოთ კვადრო და Off Road ტურები, შემდეგ კი საუკეთესოდ მოვლილი ცხენები გააჭენოთ. Concierge Tbilisi კი თქვენზე მორგებულ დაუვიწყარ შესაძლებლობებს შექმნის. გექნებათ შესაძლებლობა მოინახულოთ უშგული, სვანური კოშკები, რომლებიც ამ კუთხისთვის დამახასიათებელი საცხოვრებელი შენობებია. არქიტექტურულად უნიკალურ ნიმუშს წარმოადგენს. ნაგებობა ზვავებისგან თავდასაცავად არის შექმნილი.

თუ ნადირობა გიტაცებთ, აქ სეზონზე ნებადართულია ჯიხვზე ნადირობა, რომელიც ნამდვილად შთამბეჭდავი გამოცდილება იქნება თქვენთვის. კლდეებისა და ტყეების მიუვალ ადგილებში დამალული ცხოველი შეეცდება თქვენს გამხიარულებას, ადრენალინის მოზღვავებას იგრძნობთ, როდესაც ნადირი მარათონში გამოგიწვევთ.

კონსიერჟის დახმარებით, მესტიაში მოხვედრა თვითმფრინავით და ვერტმფრენითაცაა შესაძლებელი, თუმცა თუ მანქანით მგზავრობას აირჩევთ, არც ამ შემთხვევაში იგრძნობთ დისკომფორტს.

10. დაშბაშის კანიონი

კანიონში არსებულ ციცაბო ფერდობებზე შეფენილი მცენარეულობა, თვალწარმტაცი ჩანჩქერები, სრულიად განსხვავებულ მიკროლანდშაფტს ქმნის.

ვულკანოგენურ ქანებში ჩაჭრილ კალაპოტში გამომუშავებულ იშვიათი და ბიომრავლფეროვნებით გამორჩეულ კანიონისებურ ხეობას.

Dashbashi Canyon, waterfalls and Khrami river in Tsalka region, Georgia

დაშბაშის კანიონი ერთ-ერთია იმ მაგიური ადგილებიდან საქართველოში, რომელიც თავისი სილამაზითა და მისტიურობით თქვენზე წარუშლელ შთაბეჭდილებას დატოვებს. აქაურობა განსაკუთრებით მიმზიდველია მათთვის, ვისაც ბუნებაში საოცარი ფოტოების გადაღება და შემდეგ დასამახსოვრებელი პიკნიკის მოწყობა უყვარს. დაშბაშის კანიონამდე მისვლა განსაკუთრებულ სირთულეს არ წარმოადგენს, მითუმეტეს თუ ასეთ ადგილებში სიარული დიდ სიამოვნებას განიჭებთ.  როგორც კი კანიონის პირველი კონტურები გამოიკვეთება, მისი სილამაზე ისე მოგაჯადოვებთ, რომ სრულიად დაგავიწყდებათ განვლილი და გასავლელი მანძილი.

თქვენ აქ შეხვდებით კლდეებიდან მორაკრაკე ჩანჩქერს, ლოდებზე ლამაზად მცურავ მდინარეს, გამოქავაბულებსა და ტყეს, სადაც პიკნიკის მოწყობაც შეგიძლიათ. როდესაც დაშბაშის კანიონს ნახავთ, მრავალფეროვანი ლანდშაფტი კლოდ მონეს მიერ შესრულებული პეიზაჟი გეგონებათ, ამიტომ იქონიეთ თავისუფალი ადგილი ფოტოებისთვის თქვენს მოწყობილობებში, რადგან ფოტოების გადაღებით ვერასოდეს გაძღებით.

დაშბაშის კანიონთან ახლოს მდებარეობს ქალაქი წალკა, სადაც შესაძლებლობა გექნებათ დაბინავდეთ სასტუმროში და დააგემოვნოთ ხრამის წყალსაცავში დაჭერილი კალმახი, კობრი, წვერა და სხვა თევზები, რომლებსაც ქართლელები საუკეთესოდ ამზადებენ.

Conierge Tbilisi-სთან ერთად კი, აქ ვიზიტი თქვენი ცხოვრების დაუვიწყარ, უნიკალურ გამოცდილებად შეგიძლიათ აქციოთ.

11. უშეთი

თუშეთი არის ადგილი, რომელიც არასოდეს დაგავიწყდებათ.

თუ გიყვართ მთები და ღრუბლები თქვენს მხრებს ქვემოთ, აუცილებლად უნდა იმოგზაუროთ თუშეთში.

ააგემოვნეთ საუკეთესო მთის კერძები თუშეთში.

 

Georgia Tusheti

როდესაც მთებსა და მის კულტურაზე ვსაუბრობთ, არ შეიძლება დავივიწყოთ თუშეთი, რომელიც შესაძლოა საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე ექსტრემალური და იდუმალი კუთხეც კი იყოს, რომელიც შეტანილია იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის საცდელ სიაში.

თუშეთში მოგზაურობა განსაკუთრებულად საინტერესო და ექსტრემალური გზით იწყება, რომელიც შესაძლოა შიშისმომგვრელიც კი იყოს, თუმცა თუ ცოტა ექსტრემალი ხართ, საოცარი განცდა დაგეუფლებათ.

თუშეთში გავრცელებულია მეცხვარეობა და მესაქონლეობა, რაც ამ კუთხის კულინარიაშიცაა ასახული. ეს არის მხარე, სადაც საქართველოს მთავარი სიმბოლო, ხინკალი, დაბეგვილი ხორცისაგან მზადდება. აქ მოხვედრა ნიშნავს, რომ თქვენ გექნებათ შესაძლებლობა საკუთარი ხელით ისწავლოთ მისი ცომის მოზელვა, შეხვევა, მოხარშვა და თითოეული ეტაპი თუში ქალების დახმარებით გაიაროთ.

გიფიქრიათ ოდესმე, რომ ევროპაში ზღვის დონიდან ყველაზე მაღლა მდებარე დასახლებული პუნქტი მოგენახულებინათ? მაშინ, თქვენ სწორად ადგილას ხართ, ხოლო თუ არ გიფიქრიათ, მაშინ ბედმა გაგიღიმათ, რადგან თუშეთში მდებარეობს სოფელი ბოჭორნა, რომელიც არასდროს დაგავიწყდებათ. სახლები ზედ ბორცვზეა აშენებული და როდესაც თავად იხილავთ, იგრძნობთ, რომ აქ ღამის გატარება და ცაზე ვარსკვლავების ყურება მოგინდებათ.

სვანეთის მსგავსად, აქაც მრავლად შენიშნავთ უძველეს კოშკებსა და სახლებს, რომლებშიც დღემდე სახლობს ადგილობრივი მოსახლეობა. თქვენ მათთან ერთად შეძლებთ მდელოზე გასეირნებას, მეცხვარეებთან ერთად ცხვრის ფარას გაყოლას, რომლებიც როგორც წესი მთელ გორაზე არიან ხოლმე მოდებულნი. და რაც ყველაზე მთავარია დიკლოს, შენაქოს, ფარსმას და სხვა სოფლების ლამაზი ხედებით ტკბობას.

12. ხიხანის ციხე

ხიხანის ციხე ერთ–ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ციხეა აჭარაში.

ოინახულეთ უძველესი ციხესიმაგრეები და დატკბით უნიკალური ხედებით.

ზღვის დონიდან 2236 მეტრზე მდებარე ხიხანის ციხე ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შემონახული და რთულად მისასვლელი ციხე-სიმაგრეა აჭარაში, რის გამოც ის  მიმზიდველი ძირითადად მოლაშქრეებისთვისაა.

 

Ruin of old fortress Khikhani on the top of mountain in Adjara, Georgia

ყველაზე უცნაურ და თვალის მომჭრელ ადგილას სად ყოფილხართ? – თუ ეს ადგილი ხიხანის ციხე არ ყოფილა, მაშინ ყველაფერი წინ გქონიათ. ის შუასაუკუნეებში აგებული ციხეა, რომელსაც ქართველი მეფეები ყველაზე სტრატეგიულ ადგილად მიიჩნევდნენ ომიანობის დროს. მისი არქიტექტურა, ადგილმდებარეობა და მნიშვნელობა ნათლად გიამბობთ, თუ რაოდენ ხშირად ესხმოდნენ საქართველოს დამპყრობლები.

როდესაც აქ მოხვდებით, თავს მთათა სისტემის შუაგულში ამოყოფოთ, რადგან ირგვლივ სულ კლდეები და მთებია შემოხვეული. ციხესიმაგრეში შედის სხვადასხვა ნაგებობები: გალავანი, კოშკები, ეკლესია და სხვადასხვა დანიშნულების შენობათა ნაშთები. აქვეა უცნაური ჭა, რომელიც თავის დროზე თოვლის შესანახად გამოიყენებოდა.

აქედან სულ რამდენიმე ათეულ კილომეტრში შეგიძლიათ აჭარის სხვადასხვა ქალაქებში, მათ შორის ბათუმში მოხვდეთ, ხოლო თუ მთაში გსურთ მოგზაურობის გაგრძელება, ადგილობრივი სოფელი თხილვანა უნდა მოინახულოთ.

13. სათაფლია

სათაფლია თავისი გასაოცარი ბუნებით, დაუვიწყარ მოგზაურობას და თავგადასავალს გპირდებათ.

ღმოაჩინეთ დინოზავრების 120 მლნლის წინანდელი ნაფეხურები და ეწვიეთ უძველეს კარსტულ მღვიმეებს.

სათაფლია თავისი ისტორიულ-კულტურული მნიშვნელობის ძეგლებით, თითოეულ სტუმარს, არაჩვეულებრივ სანახაობას ჰპირდება. სათაფლია, დაწყებული პრეისტორიული ხანის (120 მილიონი წლის წინანდელი) დინოზავრების ნაკვალევიდან, დამთავრებული კარსტული მღვიმეებით, ხაზს უსვამს საქართველოს ისტორიისა და ბუნების მრავალფეროვნებას. მისი სიდიადე მუდმივად დიდ აღტაცებას იწვევს მნახველებში და თავისი მნიშვნელობით მსოფლიოში მოწინავე პოზიციებიც უკავია.

SATAPLIA CAVE, GEORGIA

სათაფლია მსოფლიოში ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილია, სადაც დინოზავრების 120 მილიონი წლის წინანდელი გაქვავებული ნაკვალევია შემორჩენილი. სად იპოვით სხვაგან ასეთ ადგილს? წარმოიდგინეთ ადგილი, სადაც მილიონობით წლის წინ დინოზავრები სახლობდნენ, დღეს კი თქვენ საშუალება გაქვთ უნიკალური გამოცდილება მოიწყოთ და სწორედ ამ მიდამოებში ისეირნოთ, დაათვალიეროთ ადგილობრივი კარსტული მღვიმეები და იხილოთ გასაოცარი სანახაობა.

იმისთვის, რომ კიდევ უფრო წარუშლელი შთაბეჭდილებები დაგრჩეთ, Concierge Tbilisi თქვენთვის სწორედ ამ ტერიტორიაზე შექმნის სადღესასწაულო გარემოს, ხოლო თუ საქმიანი შეხვედრის მოწყობას მოგინდებათ ამ საოცარ ადგილებში, არც ეს იქნება პრობლემა. თქვენ დააგემოვნებთ საუკეთესო ხარისხის ღვინოს, დაათვალიერებთ მუზეუმებსა და საგამოფენო დარბაზებს, ხოლო შუშის პანორამული გადმოსახედიდან იმერეთის ულამაზეს ხედებს დაინახავთ.

სათაფლიასთან ახლოს მდებარეობს ნავენახევის მღვიმეც, რომელიც თავისი სილამაზით განსხვავდება ყველა ნაცნობი მღვიმეებისგან. თქვენთვის კონსიერჟი აქ საოცარ ტურებს მოაწყობს, როგორიცაა სპალეოტური, ფოტოტური, საგანმანათლებლო ტური და ამ ყველაფრის შემდეგ, გასაოცარი ვახშამი მღვიმის ტერიტორიაზე.

ამ ტერიტორიაზე შესაძლებელია სხვადასხვა კორპორატიული და ცხოვრებისეული ღონისძიებების ჩატარებაც, რომლის ორგანიზებასაც თავის თავზე Concierge Tbilisi აიღებს.

 

საინვესტიციო ჰაბი ევროპისა და აზიის გზაგასაყარზე – „როიტერსი“ საქართველოს შესახებ გადაღებულ ვიდეოსა და სტატიას აქვეყნებს

0
საინვესტიციო ჰაბი ევროპისა და აზიის გზაგასაყარზე - „როიტერსი“ საქართველოს შესახებ გადაღებულ ვიდეოსა და სტატიას აქვეყნებს
#image_title

მსოფლიოში ერთ-ერთი გავლენიანი საინფორმაციო სააგენტო „როიტერსი“ საქართველოს შესახებ ვიდეოსა და სტატიას აქვეყნებს, სადაც ქვეყანას აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის სტრატეგიულ სავაჭრო ჰაბად მოიხსენიებს. „როიტერსის“ ობიექტივში ნაჩვენებია საქართველოში არსებული უნიკალური საინვესტიციო და ბიზნესგარემო, სწრაფი ეკონომიკური ზრდის მაჩვენებლები და ის შესაძლებლობები, რასაც ქვეყანა ინვესტორებს სთავაზობს (ვიდეო: https://youtu.be/npJOdQyFi4Q?si=N5elUH_gFUAz6Bbx).

„როიტერსი“-ს გადამღებ ჯგუფს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტროს სააგენტომ „აწარმოე საქართველოში“ უმასპინძლა. ჟურნალისტებს ასევე ჰქონდათ შესაძლებლობა შეხვედროდნენ პირველ ვიცე-პრემიერს, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების მინისტრს ლევან დავითაშვილს, რომელმაც მათ ქვეყნის წარმატებული ეკონომიკური პოლიტიკა გააცნო. გადამღებმა ჯგუფმა დაათვალიერა საწარმოები და და გაიცნო ის ბიზნესმენები, რომლებიც საქართველოში საქმიანობენ.

„საქართველოს დედაქალაქი თბილისი გადაიქცა 21-ე საუკუნის დინამიკურ, თანამედროვე ბიზნეს ცენტრად. ქვეყანა აშკარად ღიაა ბიზნესებისთვის. ბევრი მიზეზია, რის გამოც ინვესტორები ოპტიმისტურად არიან განწყობილნი. ეკონომიკური სტაბილურობა მათი ინტერესის კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი საფუძველია – ბოლო სამი წლის განმავლობაში საშუალო ეკონომიკურმა ზრდამ 9.7% შეადგინა, რაც მკაფიოდ გამოხატავს ეკონომიკის მედეგობას“ – ნათქვამია ვიდეოში.

სააგენტო „აწარმოე საქართველოში“ აქტიურად მუშაობს ინვესტიციების მოზიდვისა და ქვეყნის საინვესტიციო გარემოს პოპულარიზაციის მიმართულებით. სააგენტოს ჩართულობით, ბოლო 5 წლის განმავლობაში მოზიდული საინვესტიციო პროექტების საერთო მოცულობამ 6 მლრდ დოლარამდე შეადგინა, რის შედეგადაც ათეულობით ათასი ახალი სამუშაო ადგილი შეიქმნება.

ინფორმაციას ეკონომიკის სამინისტრო ავრცელებს.

ასტროფოტოგრაფმა პოლარული ციალის ფონზე მთვარის დაბნელების უნიკალური ფოტოები გადაიღო

0
ასტროფოტოგრაფმა პოლარული ციალის ფონზე მთვარის დაბნელების უნიკალური ფოტოები გადაიღო
ფოტო: Dan Zafra

ამერიკელმა ასტროფოტოგრაფმა დენ ზაფრამ ალასკაზე წასვლა გადაწყვიტა იმისთვის, რომ მთვარის დაბნელება, რომელიც რამდენიმე დღის წინ იყო, პოლარული ციალის ფონზე დაეფიქსირებინა.

ზაფრას მოლოდინი გამართლდა. მან „სისხლიანი მთვარის“ პოლარული ციალის ფონზე დაფიქსირება მართლაც შეძლო და ერთ კადრში ორი თვალისმომჭრელი ბუნებრივი მოვლენა მოახვედრა.

მთვარის დაბნელება სულ 65 წუთის განმავლობაში გრძელდებოდა.

„მთვარის დაბნელების პიკზე ცაზე პოლარული ციალის ნამდვილი „ქარიშხალი“ წარმოიშვა“, – აღნიშნა ზაფრამ, რომელმაც ფოტოები Capture The Atlas-ში გამოაქვეყნა.

აღმოაჩინე როჭოს ჩანჩქერი – ლაგოდეხის ბუნების საიდუმლო!

0
აღმოაჩინე როჭოს ჩანჩქერი – ლაგოდეხის ბუნების საიდუმლო!
ფოტო: გიორგი იანქოშვილი

აღმოაჩინე როჭოს ჩანჩქერი – ლაგოდეხის ბუნების საიდუმლო!

ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიებზე ერთ-ერთი ყველაზე მშვენიერი და ხელმისაწვდომი ბილიკი სწორედ როჭოს ჩანჩქერია. ეს ბილიკი ფართოფოთლოვანი ტყის, მთის მდინარისა და ჩანჩქერის უნიკალურ სამყაროში გაგიძღვება.
სად მდებარეობს?
როჭოს ჩანჩქერი ლაგოდეხის დაცულ ტერიტორიაზე, მდინარე შრომისხევზე მდებარეობს. ის 7-8 მეტრის სიმაღლიდან ეშვება კლდეებს შორის და ქმნის დაუვიწყარ სანახაობას.
რას აღმოაჩენ ბილიკზე?
  • უნიკალური ფართოფოთლოვანი ტყე – ბუნების სიღრმეში ჩასვლა და უძველეს ხეებს შორის სეირნობა
  • რცხილნარის კორომი & წიფლნარის შერეული კორომი – ბილიკი გაზაფხულზე აყვავებული, ხოლო შემოდგომაზე ოქროსფერი ფოთლებით გაჯერებული ტყის სამყაროში გადის
  • მდინარე შრომისხევი – წყლის ჩუხჩუხის თანხლებით მოგზაურობა
  • როჭოს ჩანჩქერი – ბილიკის მთავარი საოცრება, სადაც შეგიძლია განიტვირთო და დატკბე წყლის ხმაურით
რა მანძილია?
10 კმ
ლაშქრობის ხანგრძლივობა: 4-5 საათი
ბუნების ძალა – წყალი & კლდეები
როჭოს ჩანჩქერის ბილიკი არა მხოლოდ ვიზუალურად შთამბეჭდავია, არამედ საშუალებას გაძლევს გაიგო, როგორ გარდაქმნის წყლის ძალა ლანდშაფტს, როგორ ჭრის კლდეებს და ქმნის საოცარ ჩანჩქერებს.
გეგმავ ლაშქრობას? ჩამოტვირთე ბილიკის რუკა აქ:
📸 ფოტო: გიორგი იანქოშვილი
ლაგოდეხის დაცული ტერიტორიები / Lagodekhi Protected Areas

British Airways-ის ციფრული ჟურნალი საქართველოს ტურისტული პოტენციალის შესახებ წერს

0
British Airways-ის ციფრული ჟურნალი საქართველოს ტურისტული პოტენციალის შესახებ წერს
ფოტო: ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია

ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაციის მარკეტინგული კამპანიის ფარგლებში ავიაკომპანია British Airways-ის ციფრული ჟურნალი High Life საქართველოს გასტრო ტურისტული მიმართულების შესახებ სტატიას აქვეყნებს. პუბლიკაციის თარგმანს ტურიზმის ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.

„ქართული სამზარეულოს 6 მიმზიდველი კერძი“ ამ სათაურით გამოცემის მწერალი რებეკა ნეილორი აღწერს თუ რატომ უნდა იმოგზაურონ საქართველოში.

„თოვლით დაფარული მწვერვალები, ციხე-კოშკები, შავი ზღვის სანაპიროები. საქართველოში წასასვლელად უთვალავი მიზეზი არსებობს. დაუვიწყარი კერძები, რომელთა ინსპირაცია აღმოსავლეთმა და დასავლეთმა მოახდინა, ანუ ყველაფერზე, რაზეც ოცნებობდით თქვენი მომავალი მოგზაურობისთვის“,-წერს რებეკა ნეილორი.

British Airways-ის ციფრული ჟურნალის მწერალი დეტალურად აღწერს თუ რა ინგრედიენტებით მზადდება შემდეგი ქართული კერძები: ხაჭაპური, ხინკალი, ნიგვზით, ხახვით, ხმელი სუნელებით შეკმაზული ლობიო, ფხალი, ხარჩო და ჩურჩხელა.

გაერთიანებული სამეფოს ფლაგმანი ავიაკომპანია British Airways საქართველოში ფრენებს 30 მარტიდან იწყებს.ლონდონი-თბილისი-ლონდონის მიმართულებით პირდაპირი რეგულარული ავიარეისები კვირაში 4 სიხშირით შესრულდება.

შენიექიმი
sheniekimi.ge · PHIG
გამარჯობა 👋
სასურველი სერვისი აირჩიეთ ქვემოთ
⚡ გადაუდებელი შემთხვევა?
მყისიერი სამედიცინო დახმარება
📞 112
🩺
სიმპტომების შეფასება
150 კლინიკური სცენარი · WHO · AHA · NICE · 29 CDR
💉
ვაქცინაციის კალენდარი
WHO · ECDC · NCDC საქართველო 2025
💊
დანამატების შემოწმება
supplement.ge — 2,095 ინგრედიენტი
ℹ️ეს სისტემა ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. ყოველი გადაწყვეტილება დაფუძნებულია WHO, AHA, NICE, BTS სახელმძღვანელოებზე. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
პირადი ინფორმაცია
სიმპტომების ზუსტი შეფასებისთვის შეიყვანეთ ასაკი და სქესი
👤სავალდებულო
📏 ანთროპომეტრია
სიმაღლე · წონა · BMI — არასავალდებულო
🩺 სასიცოცხლო მაჩვენებლები
წნევა · პულსი · ტემპერატურა · SpO2 — არასავალდებულო
ნორმა: 90–129
ნორმა: 60–100
36–37.2
12–20
≥95%
სიმპტომების შეფასება
აირჩიეთ სცენარი სისტემის მიხედვით
🔍
კითხვა 1 / 1
📋 მტკიცებულებითი საფუძველი
World Health Organization (WHO) — IMAI სახელმძღვანელო
American Heart Association (AHA) / ACC
National Institute for Health and Care Excellence (NICE)
ICD-11 (2025) · World Health Organization
ეს ინსტრუმენტი ახდენს ტრიაჟს — არა დიაგნოზს. სიმპტომები შეიძლება მიუთითებდეს — ეს არ ნიშნავს, რომ დაავადება გაქვთ. ექიმის კონსულტაცია სავალდებულოა.
📰 სიახლეები ყველა ›
ვაქცინაციის კალენდარი
აირჩიეთ ასაკობრივი ჯგუფი
WHO ECDC NCDC 2025
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
ასაკობრივი ჯგუფი
📚წყარო: NCDC საქართველო 17.09.2025 · WHO · ECDC
📰 ვაქცინაციის სიახლეები ყველა ›
დანამატების შემოწმება
გადადით supplement.ge-ზე და შეამოწმეთ ნებისმიერი პროდუქტი
SUPPLEMENT.GE
საქართველოს სასურსათო დანამატების უსაფრთხოების შემოწმების სისტემა
📊 2,095 ინგრედიენტი 📦 688 პროდუქტი
supplement.ge-ზე გადასვლა
ახალი ფანჯარა გაიხსნება
რას შეგიძლიათ შეამოწმოთ
🔬
ინგრედიენტის შემოწმება
NIH · EU · FDA · Health Canada მონაცემები
📷
ეტიკეტის სკანირება
AI ამოიცნობს ყველა ინგრედიენტს ფოტოდან
🌍
ქვეყნის მიხედვით სტატუსი
რეგულაცია 14 ქვეყანაში — აშშ, ევროკავშირი, კანადა
⚠️
წამალთან ინტერაქცია
აუცილებელი გაფრთხილებები მიმდინარე მკურნალობისას
✅ supplement.ge — საქართველოში ერთადერთი სრული სისტემა დანამატების უსაფრთხოების შესაფასებლად, PHIG-ის (საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის) კონტროლით.