წყალწვერი: ბორჯომის ხეობის მშვიდი კურორტი ბაკურიანის გზაზე

მიმოხილვა

წყალწვერი არის პატარა საკურორტო დაბა ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, სამცხე-ჯავახეთში — საქართველოს სამხრეთ-ცენტრალურ მთიან რეგიონში. ის მდებარეობს ბორჯომის ხეობის ტყიან გვერდით ხეობაში და თბილისიდან მანქანით დაახლოებით 2 საათსა და 50 წუთში, ქუთაისიდან — 3 საათსა და 5 წუთში, ხოლო ბათუმიდან — 5 საათსა და 20 წუთში მისაწვდომია. მოსახლეობა დაახლოებით 799 კაცს შეადგენს, რაც წყალწვერს ბორჯომის გარშემო არსებულ ისტორიულ კლიმატურ კურორტებს შორის ერთ-ერთ ყველაზე წყნარ ადგილად აქცევს. აქაც, ისევე როგორც ბორჯომში, გვხვდება სუფთა მთის ჰაერი, მინერალური წყაროები და ფიჭვისა და წიფლის ტყეები, რამაც ეს კუთხე მე-19 საუკუნის ბოლოდან მოყოლებული დასვენებისა და მკურნალობის ადგილად აქცია.

დაბას გამორჩეული ცალკეული ძეგლი არც ჰყავს — მისი ღირებულება მეტწილად მდებარეობაშია: ის მდებარეობს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტყიან ბუფერულ ზონაში, რომელიც კავკასიაში ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დაცული ტყის ტერიტორიაა, ხოლო თავად დაბა გადის ისტორიულ ვიწროლიანდაგიან რკინიგზაზე, რომელიც ბორჯომს სათხილამურო დაბა ბაკურიანთან აკავშირებს. მოგზაურებისთვის, რომლებიც სამცხე-ჯავახეთში მარშრუტს გეგმავენ, წყალწვერი ბორჯომთან შედარებით უფრო მშვიდ ალტერნატივად გამოდგება ან კარგი შუალედური გაჩერებაა საკურორტო ქალაქსა და სათხილამურო ფერდობებს შორის. GTour წყალწვერს სურვილისამებრ გეგმულ კერძო ტურებში ათავსებს — ბორჯომთან, ბაკურიანთან და სხვა დადასტურებულ ადგილებთან ერთად.

ისტორია

ბორჯომის ხეობა, რომლის ნაწილსაც წყალწვერი წარმოადგენს, თავისი მინერალური წყაროებით ქართველებისთვის ცნობილი იყო დიდი ხნით ადრე, სანამ თანამედროვე კურორტის ეპოქა დაიწყებოდა, თუმცა სისტემური განვითარება რუსეთის იმპერიის პერიოდში, მე-19 საუკუნის მეორე ნახევარში დაიწყო — სწორედ მაშინ იქცა ბორჯომი მოდურ საკურორტო ქალაქად, რომელსაც რომანოვების დინასტია ახლომდებარე ლიკანის მამულთან აკავშირებდა. გვერდით ხეობებში არსებული პატარა წყაროები, მათ შორის წყალწვერისაც, იმავე პერიოდში დაწყებულა ათვისება — როგორც სატელიტური კლიმატური სადგურები, რომლებიც ტყის ჰაერსა და მინერალურ წყალს სთავაზობდნენ ბორჯომის მოსახლეობისგან განმარტოებით.

მე-20 საუკუნის დასაწყისში აშენდა ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა ბორჯომსა და ბაკურიანს შორის, რომელსაც ხეობაში მზარდი კურორტების ქსელის მომსახურება ევალებოდა. ხაზი წყალწვერის მიდამოებზე გადის და დღემდე მოქმედებს როგორც ისტორიული მარშრუტი, რომელსაც საქართველოს რკინიგზა მართავს. საბჭოთა პერიოდში წყალწვერი, ბორჯომისა და ბაკურიანის მსგავსად, სახელმწიფო სანატორიუმების სისტემაში მოექცა — აშენდა დასასვენებლები მთელი საბჭოთა კავშირის მასშტაბით ჩამოსული მუშახალხისთვის, რაც ბორჯომის ხეობის კურორტებისთვის დამახასიათებელი ტენდენცია იყო. 1991 წელს საქართველოს დამოუკიდებლობის მოპოვების შემდეგ სანატორიუმების ეკონომიკა მკვეთრად შემცირდა, რამაც წყალწვერის მოსახლეობისა და ინფრასტრუქტურის დაცემა გამოიწვია. ბოლო წლებში, ბორჯომისა და ბაკურიანის პოპულარობის ზრდასთან ერთად, თანდათან ჩნდება ინტერესი დაბისადმიც — სტუმრის სახლები ნელ-ნელა ახლდება, იზრდება საფეხმავლო და სატრანზიტო ნაკადიც.

- Advertisement -

რა ნახოთ

წყალწვერის მინერალური წყაროები

წყაროები, რომლებმაც თავად დაბის კლიმატურ და საბალნეოლოგიო დანიშნულებას დასაწყისი მისცეს, დღესაც ხელმისაწვდომია დასახლებასა და მის მიდამოებში. წყალი იმავე გეოლოგიური სისტემის ნაწილია, საიდანაც ცნობილი ბორჯომის მინერალური წყალი მომდინარეობს, თუმცა მისი მინერალური შემადგენლობა უფრო მსუბუქია და ისტორიულად სასმელი კურსებისთვის გამოიყენებოდა, ვიდრე სამრეწველო მასშტაბის ჩამოსხმისთვის.

ტყის ბილიკები და ეროვნული პარკი

წყალწვერი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის აღმოსავლეთ ნაწილთან ახლოს მდებარეობს, რომელსაც დაცული ტერიტორიების ადმინისტრაცია მართავს. ფიჭვისა და წიფლის ტყეებში მონიშნული და არამონიშნული ბილიკები დაბიდან მიმდებარე გორაკებისკენ ადის და გუჯარეთისწყლის ხეობის ხედებს სთავაზობს მოგზაურებს — ბორჯომთან ახლომდებარე მარშრუტებისგან განსხვავებით, აქ ტურისტების ნაკადი გაცილებით მცირეა.

ბორჯომ-ბაკურიანის ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა

ბორჯომსა და ბაკურიანს შორის ისტორიული ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა წყალწვერთან ახლოს ჩერდება, რაც დაბას მატარებელზე ჩასვლა-ჩამოსვლის კარგ წერტილად აქცევს. ეს ხაზი კავკასიაში ერთ-ერთი ყველაზე ძველი დღემდე მოქმედი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზაა და ორ დიდ კურორტს შორის გადაადგილების თავისებურ, ნელ და თვალწარმტაც საშუალებას იძლევა.

საბჭოთა პერიოდის სანატორიუმების არქიტექტურა

დაბის მასშტაბით მიმოფანტულია საბჭოთა პერიოდის დასასვენებლები და სანატორიუმის შენობები, რომელთაგან ბევრი დღეს მიტოვებულია ან ნაწილობრივ აღდგენილი. ისინი მე-20 საუკუნეში დაბის საკურორტო ქსელში ასრულებულ როლს ადასტურებს და საუკეთესოდ დასახლებაში სეირნობისას, ცალკე ღირსშესანიშნაობად მათი აღქმის გარეშე, შეიცნობა.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან წყალწვერამდე მისასვლელად საჭიროა გაუდგეთ მთავარ გზას ხაშურის მიმართულებით, შემდეგ კი ბორჯომზე გავლით სამხრეთისკენ, ბორჯომის ხეობაში შემოხვიდეთ — გზა დაახლოებით 2 საათსა და 50 წუთს სჭირდება. მარშრუტკები თბილისის დიდუბის ავტოსადგურიდან ბორჯომამდე დადის, საიდანაც წყალწვერამდე დარჩენილ მოკლე მონაკვეთს ადგილობრივი ტრანსპორტი ან ტაქსი ფარავს. ქუთაისიდან მარშრუტი ხაშურზე გავლით სამხრეთისკენ, ბორჯომისკენ გადის და დაახლოებით 3 საათსა და 5 წუთს მოითხოვს. ბათუმიდან გზა ზღვისპირეთიდან გასვლის შემდეგ იმავე ხაშური-ბორჯომის მონაკვეთს მისდევს და დაახლოებით 5 საათსა და 20 წუთი სჭირდება. მოგზაურებს ასევე შეუძლიათ ბორჯომ-ბაკურიანის ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზით ჩამოსვლა ორივე კურორტიდან. ზამთარში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გზის მდგომარეობის შემოწმება მთის მონაკვეთებზე გასვლამდე.

- Advertisement -

როდის ჩავიდეთ

ზაფხული (ივნისი-სექტემბერი) კლასიკური სეზონია, როცა ტყის კლიმატი დაბლობი საქართველოს სიცხისგან შვებას სთავაზობს მოგზაურებს, ხოლო ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის სალაშქრო ბილიკები ყველაზე ხელმისაწვდომია. ზამთარში თოვლი მოდის და ბაკურიანის სათხილამურო ფერდობები ახლოსაა, რაც წყალწვერს თხილამურებზე სრიალის პერიოდში დაბინავების მშვიდ ადგილად აქცევს. გაზაფხული და შემოდგომა კიდევ უფრო წყნარი სეზონებია — ნაკლები ვიზიტორი და, განსაკუთრებით ოქტომბერში, ტყის ფერადოვანი ხედებია.

სად დავრჩეთ და ვისადილოთ

წყალწვერსა და მის მიდამოებში საცხოვრებელი ვარიანტები კოტეჯებიდან პატარა მთის სასტუმროებამდე მერყეობს. GTour-ის დადასტურებულ რეესტრში შემდეგი ობიექტებია შესული:

• Tsemi My House
• Gantiadi Mountain Resort
• Hotel Sapphire Bakuriani
• Brick House
• Villa Amiran’s Park
• Vila Park
• Hotel1700
• King David

უმეტესობა ადგილზე ქართული სახლის კერძებს სთავაზობს სტუმრებს. უფრო ფართო არჩევანისთვის, რესტორნები ახლომდებარე ბორჯომში გვხვდება, რომელიც დაბიდან მოკლე მანძილითაა დაშორებული. დამატებითი ვარიანტები, მათ შორის ღვინის მარნები და რესტორნები მთელ რეგიონში, GTour-ის დადასტურებულ რეესტრშია შესული.

პრაქტიკული რჩევები

მობილური კავშირი თავად წყალწვერში ზოგადად საიმედოა, თუმცა ტყის ბილიკებსა და ხეობაში შესაძლოა შესუსტდეს. ნაღდი ფული სასურველია პატარა სტუმრის სახლებისა და ადგილობრივი მაღაზიებისთვის, რადგან ბარათით გადახდა დიდ სასტუმროებს გარეთ შეზღუდულია. ზამთარში ხაშური-ბორჯომი-ბაკურიანის გზაზე მართვა სიფრთხილეს მოითხოვს და ზოგჯერ ჯაჭვების გამოყენებაც საჭირო ხდება — თოვლიან პერიოდში მგზავრობამდე გზის მდგომარეობის შემოწმება მნიშვნელოვანია. ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნულ პარკში ასაღებ ლაშქრობაზე წყალი და რუკა უნდა წაიღოთ, რადგან მთავარი პარკის ბილიკებისგან განსხვავებით, გვერდით ხეობებში მარკირება არათანმიმდევრულია.

ხშირად დასმული კითხვები

რით არის ცნობილი წყალწვერი?
წყალწვერი ცნობილია როგორც პატარა სატყეო და მინერალური წყლის კურორტი ბორჯომთან ახლოს, რომელიც მე-19 საუკუნის ბოლოდან განვითარდა უფრო დიდი საკურორტო ქალაქის მშვიდ სატელიტად — ფიჭვის ტყით, მინერალური წყაროებითა და ბაკურიანისკენ მიმავალი ისტორიული ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზის გაჩერებით.

რამდენად შორსაა წყალწვერი ბორჯომისგან?
წყალწვერი ბორჯომიდან მოკლე მანძილშია, იმავე ხეობის სისტემაში, და ასევე დაკავშირებულია ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზით, რომელიც ბორჯომსა და ბაკურიანს შორის დადის.

წყალწვერი და ბაკურიანი ერთი და იგივეა?
არა. ბაკურიანი უფრო დიდი სათხილამურო კურორტია, მთაში შემდგომ მდებარე, ხოლო წყალწვერი — პატარა სატყეო და საკურორტო დასახლება ბორჯომსა და ბაკურიანს შორის, საკუთარი მინერალური წყაროებითა და გაცილებით მცირე მოსახლეობით.

შესაძლებელია თუ არა წყალწვერამდე მატარებლით ჩასვლა?
დიახ. ბორჯომ-ბაკურიანს შორის ისტორიული ვიწროლიანდაგიანი ხაზი, რომელსაც საქართველოს რკინიგზა მართავს, ამ ტერიტორიაზე გადის და მანქანით მგზავრობის თვალწარმტაც და ნელ ალტერნატივას სთავაზობს მოგზაურებს.

წყალწვერი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ტერიტორიაზეა?
წყალწვერი ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის აღმოსავლეთ საზღვართან ახლოსაა, ვიდრე მისი ცენტრალური ზონების შიგნით, რაც მას მოკლე ტყის სეირნობისთვის მოსახერხებელ ბაზად აქცევს, პარკის უფრო მივარდნილ ნაწილებში შესვლის გარეშე.

რომელი სეზონია საუკეთესო წყალწვერის მოსანახულებლად?
ზაფხული საუკეთესოა ტყეში სეირნობისა და გრილი მთის ჰაერისთვის, ხოლო ზამთარი შეესაბამება მოგზაურებს, რომლებსაც მშვიდი დასვენება ახლომდებარე ბაკურიანში თხილამურებზე სრიალთან ერთად სურთ. გაზაფხული და შემოდგომა ნაკლები ვიზიტორითა და სასიამოვნო სალაშქრო პირობებით გამოირჩევა.

არის თუ არა სასტუმროები თავად წყალწვერში?
დიახ, დაბასა და მის მიდამოებში მოქმედებს შეზღუდული რაოდენობის პატარა სასტუმრო, კოტეჯი და სტუმრის სახლი. GTour-ის დადასტურებულ რეესტრში რამდენიმეა შესული, ხოლო უფრო ფართო არჩევანი რესტორნებისა და დასაბინავებლებისთვის მოკლე მანძილშია — ბორჯომსა და ბაკურიანში.

წყალწვერი შესაფერისია თბილისიდან ერთდღიანი ვიზიტისთვის?
იმის გათვალისწინებით, რომ გზას ერთი მხრივ დაახლოებით სამი საათი სჭირდება, წყალწვერი უფრო შესაფერისია ღამისთევით ვიზიტისთვის ან ბორჯომის ხეობასა და ბაკურიანში მრავალდღიანი მარშრუტის ნაწილად, ვიდრე თბილისიდან ერთდღიანი მოგზაურობისთვის.

არის თუ არა წყალწვერში ბორჯომის მსგავსი მინერალური წყალი?
წყალწვერს აქვს საკუთარი მინერალური წყაროები, რომლებიც ბორჯომის ცნობილი წყლის იმავე გეოლოგიურ სისტემას ემყარება, თუმცა მასშტაბით უფრო მცირეა და ძირითადად ადგილობრივი სასმელი კურსებისთვის გამოიყენება, ვიდრე კომერციული ჩამოსხმისთვის.

შესაფერისია თუ არა წყალწვერი თხილამურებზე სრიალისთვის?
თავად წყალწვერს სათხილამურო ინფრასტრუქტურა არ გააჩნია, მაგრამ ბაკურიანთან სიახლოვე, რომელსაც გზით ან ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზით მიაღწევთ, მას ახლომდებარე თხილამურებზე სრიალთან ერთად მშვიდ დასასვენებელ ადგილად აქცევს.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Tsagveri