ზემო სვანეთის სამზარეულო სამმა რამემ ჩამოაყალიბა: ზამთარმა, რომელიც 1500 მეტრზე ექვსი თვე გრძელდება; იზოლაციამ, რაც ნიშნავდა, რომ რაც ხეობაში არ იზრდებოდა, არ იჭმეოდა; და შრომამ — მწყემსობა, ზიდვა, ქვით შენება — რომელსაც კვება სჭირდებოდა. შედეგი კერძების პატარა რეპერტუარია — მკვრივი, მარილიანი, ცხელი და ძალიან კარგი მთაზე გატარებული დღის შემდეგ.
ქუბდარი
სვანეთის ეროვნული კერძი კვერია: თხელი ცომის წრე, დაჭრილი — და არა გატარებული — საქონლის ან ღორის ხორცით, ხახვით, ნიორით, სვანური მარილითა და მთის სანელებლებით, დახურული და კეცზე გამომცხვარი, სანამ ქერქი არ დახრაშუნდება და ხორცი საკუთარ წვენში არ დაიხარშება. ხაჭაპურს ჰგავს და არაფრით არ ჰგავს. ერთი მთელი ქუბდარი თეფშის ზომაა; ერთი — სადილია; ხელით იჭმევა და წვენი მაჯაზე ჩამოდის.
სვანური მარილი
უხეში მარილი ნიორთან და ხმელ ბალახებთან ერთად ნაყილი — უცხო სუნელი, ქინძის თესლი, კამა, ყვითელი ყვავილი, წითელი წიწაკა, და ის, რაც სვანურს ხდის — ღიცრული, ველური მთის ძირა. ქუბდარში, ხორცზე, სუპში, პომიდორზე, კარტოფილზე, პურსა და კარაქზე. ყოველი ოჯახი თავისას აკეთებს და ყოველი სწორია. ერთი ქილა საუკეთესო რამაა სვანეთიდან წასაღებად.
თაშმიჯაბი და ჭვიშტარი
თაშმიჯაბი — კარტოფილის პიურე უამრავ სულგუნთან ერთად ნაცემი, სანამ ტაფიდან ბაწრებად არ გამოიწელება. ჭვიშტარი — ყველგარეული მჭადი, შემწვარი, გარეთ ხრაშუნა, შიგნით მდნარი.
უცხოელი სტუმრებისთვის
ვაზი ამ სიმაღლეზე არ არის — ჭაჭა, ან რაჭული წითელი ხეობით ამოტანილი. GTour-ის სვანეთის ტურზე ყოველი ვახშამი ოჯახურ სახლშია და ქუბდარი პირველ საღამოს თქვენ წინ კეთდება. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.
ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: Kubdari and Svan salt: the highland kitchen
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი დასვენება. (2026). ქუბდარი და სვანური მარილი — მთის სამზარეულო. 15 სექტემბერი, 2026. https://shenidasveneba.ge/kubdari-and-svan-salt-the-highland-kitchen-ka/