#image_title

ხელუხლებელი მიწისქვეშა ქალაქია – ხვამლის მთაზე საინტერესო არქეოლოგიური აღმოჩენები

პროფ. გიორგი ფხაკაძე

ხვამლის მთა – საინტერესო არქეოლოგიური აღმოჩენები, მითოლოგიური კავშირები, ლეგენდები.

ხვამლის მთაზე ახალი არქეოლოგიური აღმოჩენები. 2007 წელს ჩატარებულმა კვლევებმა და ახალმა ექსპედიციებმა დიდი მნიშვნელობა მიაწერეს ამ ადგილს, რაც აჩვენებს, რომ ხვამლი, შესაძლოა, შეიცავდეს ისტორიულ და არქეოლოგიურ ღირებულებას, რომელიც ჯერ კიდევ სრულად ვერ გამოიკვლიეს.

  1. ახალი აღმოჩენები ხვამლის მთაზე:
    • გამოქვაბულში სპელეოლოგმა 5-6 მ სიღრმეზე ცენტრალური დარბაზი აღმოაჩინა, რომლის ფართობი დაახლოებით 15-20 კვმ-ია. ცხადია, რომ ეს დარბაზი სხვა გამოქვაბულებში გადადის, თუმცა გასასვლელები ამოქოლილია.
  2. ისტორიული კონტექსტი:
    • 1939 წელს ალიოშა ჯაფარიძის მიერ ჩატარებული ექსპედიცია, რომელმაც ხვამლის მთის ციხე-გამოქვაბულში არაფერი ვერ აღმოაჩინა, თავდაპირველად აღმოსავლური მითების დასაბუთების ერთ-ერთ ნიშნად ითვლებოდა.
  3. არქეოლოგიური მიგნებები:
    • 2007 წელს გურამ გაბიძაშვილმა ხვამლის მთავარი ციხე-გამოქვაბულის კედლებზე აღმოაჩინა ციური მნათობების სქემა, რომელიც ეგვიპტური ღმერთების, ისიდა და ოსირისის გამოსახულებებს შეიცავს.
    • აქვე აღმოაჩინეს სქემა, რომელიც 5604 ვარსკვლავის განლაგებას ასახავს, რაც ქართველების წელთაღრიცხვის დასაწყისის წლად ითვლება.
  4. დამატებითი აღმოჩენები:
    • 1888 მ სიმაღლეზე არქეოლოგიურმა ჯგუფმა აღმოაჩინა ოდნავ გამოკვეთილი ქვის ყორის მსგავსი ნაგებობა, რომელსაც სამი მხრიდან პიტალოები (კლდის მასივები) გადმოჰფარავდა.
    • შენახული კომპლექსები აღმოჩენილ იქნა 2000 მ სიმაღლეზე: ისინი შედგებოდა ორ წრიული და ერთ ნახევრად წრიული ქვის გალავნიან ნაგებობებზე.
  5. გამოკვლევის მნიშვნელობა:
    • ახალი აღმოჩენები მოითხოვს ხვამლის მთის არქეოლოგიური შესწავლის გაგრძელებას. კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის ფონდი და კომპანია “არდი” მხარს უჭერენ ექსპედიციების დაფინანსებას, თუმცა მეფეთა განძზე სარწმუნო პროგნოზი არ არსებობს.
  6. მითოლოგიური კავშირები:
    • ბერძნული მითოლოგიის მიხედვით, პრომეთე ხვამლის მთაზე იყო მიჯაჭვული. ამ მითების მიხედვით, არგონავტები მდინარე ფაზისის (რიონი) გადაცურვისას ხვამლის მთაზე პრომეთეს გმინვას ესმოდათ.
    • XIX საუკუნის 50-იან წლებში იტალიელმა მკვლევარმა პიზაგალიმ ხვამლი დალაშქრა და იქაური მოსახლეობის მიერ პრომეთეს ისტორიების ცოდნა აღძრა.
  7. არსებული ლეგენდები:
    • ვახუშტი ბატონიშვილი აღწერს ხვამლის კლდეში გამოკვეთილ “ქვაბს” მეფეთა საგანძურის შესანახად. ასევე, ჟიულ ვერნი თავის რომანში “შეუპოვარი კერაბანი” აღწერს ხვამლის მისტიკას.
READ  ნარიყალა — ციხე, რომელიც სპარსული, არაბული, მონღოლური და ქართული იყო

#drpkhakadze

ვიტამინი D3 — Sheni Labs
Sheni Network
სკანირება
QR კოდი
shenidasveneba.ge

სტატიის ციტირება

შენი დასვენება. (2025). ხელუხლებელი მიწისქვეშა ქალაქია – ხვამლის მთაზე საინტერესო არქეოლოგიური აღმოჩენები. 8 ივლისი, 2025. https://shenidasveneba.ge/ხელუხლებელი-მიწისქვეშა-ქ/

სტატიის ციტირება
პროფ. გიორგი ფხაკაძე. ხელუხლებელი მიწისქვეშა ქალაქია – ხვამლის მთაზე საინტერესო არქეოლოგიური აღმოჩენები [Internet]. თბილისი: Shenidasveneba.ge; 2025 [ციტირებულია: 2026 სექ 28]. ხელმისაწვდომია: https://shenidasveneba.ge/%e1%83%ae%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%ae%e1%83%9a%e1%83%94%e1%83%91%e1%83%94%e1%83%9a%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%ac%e1%83%98%e1%83%a1%e1%83%a5%e1%83%95%e1%83%94%e1%83%a8%e1%83%90-%e1%83%a5/
shenidasveneba.ge
author avatar
პროფ. გიორგი ფხაკაძე
MD, MPH, PhD | საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესორი და ეპიდემიოლოგი | დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის ხელმძღვანელი | საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე | Georgian Medical Journal-ის მთავარი რედაქტორი | WHO-ს კონსულტანტი, ჯანდაცვა და მიგრაცია, ჟენევა | UEMS საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სექციის მდივანი/ხაზინადარი | Accréditation Sans Frontières, პარიზი — დამფუძნებელი და პრეზიდენტი | COVID-19 პანდემიის დროს საქართველოს პრემიერ-მინისტრისა და მინისტრთა კაბინეტის მრჩეველი | 25+ ქვეყანაში გამოცდილება | ORCID: 0000-0001-7609-4515
გაუზიარეთ ეს სტატია
მიჰყევით:
MD, MPH, PhD | საზოგადოებრივი ჯანდაცვის პროფესორი და ეპიდემიოლოგი | დავით ტვილდიანის სამედიცინო უნივერსიტეტის, საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სკოლის ხელმძღვანელი | საქართველოს საზოგადოებრივი ჯანდაცვის ინსტიტუტის თავმჯდომარე | Georgian Medical Journal-ის მთავარი რედაქტორი | WHO-ს კონსულტანტი, ჯანდაცვა და მიგრაცია, ჟენევა | UEMS საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სექციის მდივანი/ხაზინადარი | Accréditation Sans Frontières, პარიზი — დამფუძნებელი და პრეზიდენტი | COVID-19 პანდემიის დროს საქართველოს პრემიერ-მინისტრისა და მინისტრთა კაბინეტის მრჩეველი | 25+ ქვეყანაში გამოცდილება | ORCID: 0000-0001-7609-4515
კომენტარები ჯერ არ არის
© 2026 შენი დასვენება · PHIG · Sheni Network