ბათუმის სამხრეთით სანაპირო პლაჟის, გზისა და სუბტროპიკული სიმწვანის ზოლია წყალსა და აჭარის ბორცვებს შორის და სარფთან მთავრდება, სადაც თურქეთის საზღვარი ქვიშას კვეთს. საზღვრამდე რამდენიმე კილომეტრით ადრე, ბაღებში, ნაცრისფერი ქვის ციხე დგას: 900 მეტრი გალავანი, თვრამეტი კოშკი, ოთხი კარიბჭე, ისეთ სწორ მართკუთხედში, რომელიც მხოლოდ რომაული შეიძლება იყოს. გონიო — საქართველოში სრულ სიმაღლეზე შემორჩენილი უძველესი სიმაგრე.
აფსაროსი
რომაელები აფსაროსს ეძახდნენ და ახ. წ. I საუკუნეში ააშენეს, თავიანთი სამყაროს უკიდურეს აღმოსავლეთ კიდეზე, კოლხეთის სანაპირო გზისა და სპარსეთისკენ უღელტეხილების საკონტროლოდ. პლინიუსი გარნიზონს ახსენებს; არიანემ 131 წელს ხუთი კოჰორტა, აბანო და თეატრი აღწერა. კედლების ქვეშ არქეოლოგებმა ყაზარმები, ჰიპოკაუსტიანი აბანოები, მოზაიკის იატაკები და ოქროს განძი იპოვეს — გონიოს განძი, ახლა ბათუმის მუზეუმში.
ბიზანტიამ იჭირა რომის შემდეგ; გენუელები ვაჭრობდნენ; ოსმალებმა XVI საუკუნეში აიღეს და სამასი წელი იჭირეს, კოშკები აღადგინეს, მეჩეთი დაუმატეს. რუსეთმა 1878 წელს აიღო და მიატოვა. რასაც გადიხართ, რომაული გეგმაა, ბიზანტიური და ოსმალური კედლები და საუკუნის ბალახი.
მოციქული
ჩრდილო-დასავლეთ კუთხეში, პატარა ფარდულის ქვეშ, საფლავია, წმინდა მატათას საფლავად მიჩნეული — მოწაფისა, რომელიც იუდას ნაცვლად აირჩიეს და, ერთი გადმოცემით, კოლხეთში ქადაგებდა და აფსაროსში დაიკრძალა. ადგილი შეთანხმებით არასოდეს გათხრილა; მომლოცველები ყვავილებს ტოვებენ.
უცხოელი სტუმრებისთვის
კედლების წრე ნახევარ საათში; შიგნით რომაული კვარტალი; მუზეუმი კარიბჭესთან. გონიოს მანდარინი ნოემბერში; სარფის წყალი — სანაპიროზე ყველაზე სუფთა. GTour-ის ბათუმისა და აჭარის მთების ტური — პირველი ნაშუადღევი. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.
ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: Gonio: the Roman fort at the end of the empire
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი დასვენება. (2026). გონიო — რომაული ციხე იმპერიის ბოლოში. 15 სექტემბერი, 2026. https://shenidasveneba.ge/gonio-the-roman-fort-at-the-end-of-the-empire-ka/