სექტემბერი, GTour-ის მრავალწლიანი დაკვირვებებით, საქართველოში მოგზაურობისთვის ერთ-ერთი ყველაზე ხელსაყრელი თვეა. კახეთში, იმერეთში, რაჭასა და აჭარაში მიმდინარეობს რთველი, თბილისში ყალიბდება მშრალი და ნათელი, საშუალოდ 20-იან ტემპერატურებიანი ამინდი, შავ ზღვაში, ბათუმთან, წყალი ჯერ კიდევ საცურაოდ თბილია, ხოლო მაღალმთიანეთში — ყაზბეგში, სვანეთში და თუშეთშიც კი — გზები, როგორც წესი, თვის დიდ ნაწილში ან მთლიანადაც ღიაა. ერთადერთი სირთულე ზუსტ დროზეა დამოკიდებული — რთველის თარიღები წელიწადიდან წელიწადში იცვლება ამინდის მიხედვით, ხოლო პირველი თოვლი უმაღლეს უღელტეხილებზე ოქტომბრის დასაწყისში შეიძლება მოულოდნელად მოვიდეს. ამიტომ გეგმები ერთი-ორი კვირის მოქნილობით უნდა შედგეს და არა წინასწარ, წლით ადრე დაჯავშნილი ზუსტი თარიღებით.
ეს სტატია რეგიონების მიხედვით გიჩვენებთ, რა ხდება სექტემბერში რეალურად — როდის იკრიფება ყურძენი, რამდენად თბილია ზღვა და მთა, რა რჩება თბილისობის მომზადებიდან და როგორ შედარდება ფასები აგვისტოს პიკთან. სადაც თარიღი ან წესი წელიწადიდან წელიწადში იცვლება — რთველის დაწყება, უღელტეხილის დახურვა, ფესტივალის კვირა-დღე — ეს პირდაპირ არის აღნიშნული, ოფიციალური წყაროს ბმულთან ერთად, რომელიც დაჯავშნამდე უნდა გადაამოწმოთ.
ამინდი სექტემბერში — ზოგადი სურათი
თბილისში სექტემბერში დღის ტემპერატურა თვის დასაწყისში მაღალი 20-იანებიდან თვის ბოლოსთვის დაბალ-საშუალო 20-იან ნიშნულამდე ეცემა, ხოლო ზაფხულისთვის დამახასიათებელი ხშირი ნისლის ფენა ბევრად ნაკლებია. წვიმები ჩვეულებრივ მსუბუქი და მოკლევადიანია, მრავალდღიანი წვიმები იშვიათია. ბათუმსა და აჭარის სანაპიროზე კვლავ თბილა და ნოტიო ჰავაა, ზღვის წყლის ტემპერატურა სექტემბრის დიდ ნაწილში დაბალ-საშუალო 20-იან ნიშნულზეა. მაღალმთიან რეგიონებში — ყაზბეგში, გუდაურში, სვანეთსა და თუშეთში — დღის ტემპერატურა საგრძნობლად დაბალია, ხოლო ღამით, განსაკუთრებით თვის მეორე ნახევრიდან, სიმაღლეზე ყინვასთან ახლოს ტემპერატურაც ფიქსირდება. კონკრეტული კვირის პროგნოზისთვის, საშუალო სეზონური მონაცემების ნაცვლად, მთაში გასვლამდე გადაამოწმეთ გარემოს ეროვნული სააგენტოს პროგნოზები.
რთველი რეგიონების მიხედვით
რთველი ერთი კონკრეტული თარიღის ფესტივალი არ არის — ეს მოძრავი პროცესია, რომელიც ჯიშზე, სიმაღლესა და წლის ამინდზეა დამოკიდებული. ქვემოთ მოცემულია ტიპური ვადები და არა ფიქსირებული თარიღები — კონკრეტული სავენახე მეურნეობის ან ეროვნული ღვინის სააგენტოს ინფორმაცია ყოველთვის გადაამოწმეთ, სანამ მოგზაურობას კონკრეტულ კვირა-დღეზე დაგეგმავთ.
- კახეთი — სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის ბოლომდე; რქაწითელი, ქისი, საფერავი (იწმიბება გვიან)
- ქართლი — სექტემბრის შუა რიცხვებიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე; ჩინური, გორული მწვანე
- იმერეთი — სექტემბრის ბოლოდან ოქტომბრის შუამდე; წოლიკოური, წიწქა
- რაჭა-ლეჩხუმი — ოქტომბრის დასაწყისი-შუა რიცხვები; ალექსანდროული, მუჯურეთული (ხვანჭკარისთვის)
- აჭარა და გურია — სექტემბერი-ოქტომბერი; ჩხავერი
რთველის ყველაზე ორგანიზებული ტურისტული ფორმატი კახეთშია, სადაც ოჯახური მარნები სტუმრებს ყურძნის დაწურვასა და ხანგრძლივ სუფრებზე იწვევენ. GTour სთავაზობს „რთველი — სამუშაო კვირა კახეთში“ (5 დღე) და მოკლე ვერსიას — „რთველი — ყურძნის კრეფა კახეთში“ (3 დღე, სექტემბერი-ოქტომბერი) მათთვის, ვისაც ოჯახთან ერთად მუშაობა სურს და არა მხოლოდ დაკვირვება. „შემოდგომა კახეთში — რთველის ფოტოგრაფია“ (2 დღე) და „კახური სუფრა — 3 დღე მარნებში და სოფლის სამზარეულოში“ ფოტოგრაფიისა და გასტრონომიის ხედვას ფარავენ. დასავლეთ საქართველოში „დასავლური ღვინო — იმერეთი და რაჭა 3 დღეში“ და „რაჭა — ხვანჭკარის ღვინო და მთის ტბები“ (2 დღე) უკეთ ემთხვევა იქაურ, გვიანდელ რთველს, ხოლო სანაპიროზე „ჩხავერი და წოლიკოური — აჭარისა და გურიის ღვინოები“ ეცნობა მევენახეებს, რომლებიც კახეთზე ორიენტირებულ მარშრუტებში იშვიათად გვხვდება. ვისაც ქართლური ჩინური აინტერესებს, „ქართლის ღვინის დღე — მუხრანის ციხე და ჩინურის მარნები“ თბილისთან ახლოს, ერთი დღის ფარგლებში თავსდება.
თბილისი: სუფთა ჰავა და თბილისობის მომზადება
სექტემბერი ზოგადად ყველაზე კომფორტული თვეა თბილისის ძველ ქალაქში სეირნობისთვის, ნარიყალაზე ასასვლელად ან საღამოთი „ფაბრიკაში“ ჯდომისთვის — ცა უფრო ხშირად ნათელია, ზაფხულის მთავარი სიცხე უკვე გასულია, ხოლო საღამოები ქურთუკისთვის საკმარისად გრილია, თუმცა ცივი არ არის. თბილისობა, დედაქალაქის ყოველწლიური ფესტივალი მუსიკით, ხელოსნობითა და ღია სტენდებით ძველ უბნებში, ტრადიციულად ოქტომბრის დასაწყის-შუა რიცხვებში იმართება და არა სექტემბერში, ასე რომ სექტემბრის სტუმარი ნახავს მომზადების პროცესს — სცენის მშენებლობას, ბანერებს, გამყიდველების განაცხადებს — და არა თავად ფესტივალს. თარიღები ყოველწლიურად მცირედ იცვლება და ზუსტდება ღონისძიებასთან ახლოს, ამიტომ ფესტივალზე ორიენტირებული ვიზიტის შემთხვევაში გადაამოწმეთ თბილისის მერიის ოფიციალური გვერდი ან ჩვენი ღონისძიებების კალენდარი. ნებისმიერ შემთხვევაში, სექტემბრის ბოლო ქალაქში სეირნობისთვის ძალიან კარგი დროა, ხოლო დედაქალაქში ერთ-ორი დღის დახარჯვა მარანში ვიზიტთან ერთად კარგად ეწყობა „საქართველოს კლასიკა 7 დღეში“ მარშრუტში ან დამოუკიდებელ „სუფრა თამადით და მრავალხმიანი სიმღერით“ საღამოში.
მთები ჯერ კიდევ ღიაა: ყაზბეგი, სვანეთი, თუშეთი
სექტემბერი, შესაძლოა, წლის საუკეთესო თვეა მაღალმთიან მოგზაურობისთვის საქართველოში, რადგან ზამთარში დასახური უღელტეხილები ჯერ კიდევ ღიაა, ხოლო ივლის-აგვისტოს ტურისტული ნაკადი და ნაშუადღევის ჭექა-ქუხილი უკვე შემცირებულია. საქართველოს სამხედრო გზა ყაზბეგისკენ (სტეფანწმინდა) წელიწადის განმავლობაში ფუნქციონირებს და სექტემბერში კარგ მდგომარეობაშია; გერგეტის სამება და ჯუთა-ჭაუხის სალაშქრო ბილიკები ამ პერიოდში ყველაზე ნათელ ხედებს გვთავაზობენ. სვანეთში გზა მესტიისა და უშგულისკენ ჩვეულებრივ ღია და საიმედოა სექტემბერში და ოქტომბრის დასაწყის-შუა რიცხვებამდეც, სანამ პირველი სერიოზული თოვლი მოვა. თუშეთი არის გამონაკლისი, რომელსაც ყურადღება სჭირდება — აბანოს უღელტეხილის უასფალტო გზა, ერთადერთი სახმელეთო მარშრუტი, ჩვეულებრივ ოქტომბრის შუა რიცხვებში იხურება ზამთრისთვის და ადრეული თოვლის შემთხვევაში უფრო ადრეც შეიძლება დაიხუროს, ამიტომ თუშეთში ვიზიტი სექტემბერში უფრო უსაფრთხოა, ვიდრე ოქტომბერში რისკის აღება. ნებისმიერ შემთხვევაში, გამოსვლამდე გადაამოწმეთ საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის და გარემოს ეროვნული სააგენტოს გვერდები ან ჩვენი გზის მდგომარეობის გვერდი, განსაკუთრებით თუშეთისა და 2000 მეტრზე მაღლა მდებარე ნებისმიერი მარშრუტისთვის. განრიგისთვის, „თუშეთი ჯიპით — ომალო, დართლო და დიკლო 3 დღეში“ და „ჯუთა, ჭაუხის უღელტეხილი და როშკა — 3 დღე ხევსურეთში“ სწორედ ამ პერიოდზეა მორგებული, ხოლო „მესტია და უშგული — 3 დღე სვანეთში“ მთელი თვის განმავლობაში კომფორტულად მუშაობს.
შავი ზღვა: ჯერ კიდევ თბილი საცურაოდ
ბათუმის პლაჟები სექტემბერში ივლის-აგვისტოსთან შედარებით უფრო მშვიდია, თუმცა ზღვა თავად თბილი რჩება — წყლის ტემპერატურა ჩვეულებრივ დაბალ-საშუალო 20-იან ნიშნულზეა საცურაოდ თვის დიდი ნაწილის განმავლობაში, ოქტომბრის მოახლოებასთან ერთად თანდათან ცივდება. ჰაერის ტემპერატურა დღისით დაბალ-საშუალო 20-იან ნიშნულზეა, რაც ბულვარზე და ბათუმის ძველ ქალაქში სეირნობას კომფორტულს ხდის, ზაფხულისთვის დამახასიათებელი ხალხმრავლობისა და მაღალი საცხოვრებელი ფასების გარეშე. სექტემბერი გონივრული თვეა სანაპიროზე გატარებული დროის აჭარის შიდა მხარეში ექსკურსიასთან შესაბამისობისთვის, რადგან გოდერძის უღელტეხილი და ბეშუმის ზეგანი ჯერ კიდევ ხელმისაწვდომია, სანამ პირველი შემოდგომის თოვლი მათ მოგვიანებით არ დახურავს. ამ დაბალსეზონურ პერიოდს კარგად ერგება „ბათუმი და აჭარის მთები — 2 დღე“ და „ბათუმის ძველი ქალაქისა და ბულვარის სეირნობა“.
ფასები და დაჯავშნის ვადები
სექტემბერი აგვისტოს პიკსა და შემოდგომის მშვიდ სეზონს შორის მდებარეობს — მოთხოვნა მაღალია, თუმცა ოდნავ უფრო სუსტი, ვიდრე ზაფხულის გაშუასებაზე, განსაკუთრებით სასტუმროებზე, რომლებიც პირდაპირ რთველის ტურიზმის მარნებს არ მიეკუთვნება. რთველზე ორიენტირებული კახური ოჯახური სასტუმროები რამდენიმე კვირით ადრე ივსება, როგორც კი რთველის დაწყების თარიღი ცნობილი ხდება, ამიტომ კონკრეტულ სოფელსა თუ მარანზე ორიენტირებულმა მოგზაურებმა ფიქსირებული კვირის ნაცვლად მოქნილი თარიღები უნდა შეინარჩუნონ. ტრანსპორტისა და კერძო გიდის ფასები სეზონურად არ იცვლება — მიმდინარე მაჩვენებლები ჩვენს ფასების ცხრილშია, მათ შორის:
- მანქანა მძღოლით, დღიურად (სედანი, მინივენი ან 4×4): 240 ევროდან ერთი ადამიანისთვის, 150 ევრო — ორისთვის თითოეულზე, 128 ევრო — ოთხიდან ექვს ადამიანზე თითოეულზე
- ლიცენზირებული კერძო გიდი დღიურად: 224 ევროდან ერთი ადამიანისთვის, 140 ევრო — ორისთვის თითოეულზე, 119 ევრო — ოთხიდან ექვს ადამიანზე თითოეულზე
- „რთველი — სამუშაო კვირა კახეთში“ (5 დღე): 2384 ევროდან ერთი ადამიანისთვის, 1490 ევრო — ორისთვის თითოეულზე, 1267 ევრო — ოთხიდან ექვს ადამიანზე თითოეულზე
- „რთველი — ყურძნის კრეფა კახეთში“ (3 დღე): 1424 ევროდან ერთი ადამიანისთვის, 890 ევრო — ორისთვის თითოეულზე, 757 ევრო — ოთხიდან ექვს ადამიანზე თითოეულზე
ტურისტების რაოდენობისა და სექტემბრის ზაფხულის პიკთან შედარების სტატისტიკისთვის, ეროვნული სტატისტიკის სამსახური ყოველთვიურად აქვეყნებს ტურიზმის მონაცემებს; GTour-ის საკუთარი მარშრუტების ფასები და ხელმისაწვდომობა ყოველთვის წერილობით დასტურდება და არა სეზონური ცხრილიდან იგულისხმება.
ხშირად დასმული კითხვები
როდის დაიწყება რთველი? რთველის ზუსტი თარიღი წელიწადიდან წელიწადში იცვლება ამინდის მიხედვით — კახეთში ჩვეულებრივ სექტემბრის შუა რიცხვებში იწყება, რაჭაში — ოქტომბრის დასაწყისში. ზუსტი თარიღისთვის გადაამოწმეთ ეროვნული ღვინის სააგენტო ან კონკრეტული მარანი.
იმართება თბილისობა სექტემბერში? არა, თბილისობა ჩვეულებრივ ოქტომბრის დასაწყის-შუა რიცხვებში იმართება. სექტემბერში ნახავთ მხოლოდ ფესტივალის მომზადებას.
შეიძლება ზღვაში ბანაობა ბათუმში სექტემბერში? დიახ, წყლის ტემპერატურა სექტემბრის დიდ ნაწილში დაბალ-საშუალო 20-იან ნიშნულზეა.
ღია იქნება თუშეთის გზა მთელი სექტემბრის განმავლობაში? ჩვეულებრივ დიახ, მაგრამ აბანოს უღელტეხილი ადრეული თოვლის შემთხვევაში შეიძლება ადრეც დაიხუროს — თუშეთში ვიზიტი სექტემბერში, და არა ოქტომბერში, უფრო უსაფრთხოა.
იცვლება სატრანსპორტო და გიდის ფასები სექტემბერში? არა, ეს ფასები სეზონურად ფიქსირებულია; მხოლოდ მცირე ოჯახური სასტუმროების ხელმისაწვდომობაზეა სეზონური ზეწოლა რთველის პიკის კვირებში.
ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Georgia in September: Rtveli harvest, warm sea, clear mountains — the other best month
ნახეთ GTour-თან ერთად
ეს ადგილი შედის GTour-ის კერძო ტურებში — ინგლისურენოვანი გიდი, მძღოლი და შერჩეული სასტუმროები თქვენი უცხოელი სტუმრებისთვის:
GTour — Castle in Old Town-ის სამოგზაურო სააგენტო ძველ თბილისში. ყველა ტური · WhatsApp +995 577 416 314