აღმოსავლეთ აფრიკაში, მასაი მარას მიმდებარე ტერიტორიებზე, საუკუნეების განმავლობაში ლომთან ურთიერთობა მასაელი მამაკაცის ვინაობის განმსაზღვრელი იყო. დღეს ეს ურთიერთობა რადიკალურად შეიცვალა — ნადირობიდან დაცვამდე. ეს ცვლილება არა მხოლოდ ტრადიციის გარდაქმნაა, არამედ რეალური კონსერვაციული წარმატების ისტორია, რომელსაც კენიის კონსერვაციული ორგანიზაციები მაგალითად მოჰყავთ.
ოლნგესერი — ლომზე ნადირობის ტრადიცია
მასაელ საზოგადოებაში ოლნგესერი, ანუ ლომზე ნადირობა, ერთ დროს ახალგაზრდა მეომრის ინიციაციის ცენტრალური ნაწილი იყო. ვინც შუბით ლომს კლავდა, ამით თავის გამბედაობას, გამძლეობასა და ლიდერობისთვის მზაობას ადასტურებდა. ლომის ფაფარი კი სტატუსის სიმბოლოდ ითვლებოდა და ასეთი მეომარი საზოგადოებაში განსაკუთრებული პატივისცემით სარგებლობდა.
ეს ტრადიცია, შინაური პირუტყვის ლომების მიერ დაკვლასთან ერთად, მასაილენდში ლომების პოპულაციას მკვეთრად ამცირებდა. 1990-იან წლებსა და 2000-იანების დასაწყისში ლომების რიცხვმა ისტორიულად დაბალ ნიშნულებს მიაღწია.
ცვლილების დასაწყისი
სიტუაცია მაშინ შეიცვალა, როცა ისეთმა ორგანიზაციებმა, როგორიც არის Lion Guardians, ყოფილ მონადირეებთან მუშაობა დაიწყეს. მათ ამ ადამიანებს სთავაზობენ გადამზადებას — ყოფილი მეომრები ხდებიან დამკვირვებლები, რომლებიც ცალკეულ ლომებს სახელების მიხედვით ადევნებენ თვალს, აკონტროლებენ მათ ტერიტორიებს და საჭიროების შემთხვევაში არბიტრაჟის როლს ასრულებენ ადამიანებსა და ლომებს შორის კონფლიქტების დროს.
ამ საქმიანობისთვის ისინი ანაზღაურებას იღებენ ტურიზმიდან და კონსერვაციული ფონდებიდან მიღებული შემოსავლებიდან. შედეგად, ახალგაზრდა მასაელი მამაკაცებისთვის რეპუტაციის მოპოვების გზა შეიცვალა — ავტორიტეტს დღეს აღარ ლომის მოკვლა, არამედ მისი ცოდნა ანიჭებს: ლომის ტერიტორია, ხასიათი და ოჯახური ისტორია.
შედეგები მასაის კონსერვანციებში
მასაი მარას მიმდებარე მასაელ კონსერვანციებში, სადაც ეს მოდელი დაინერგა, ლომების პოპულაცია მნიშვნელოვნად გაიზარდა. ამავდროულად, ამ პროგრამებში ჩართული თემების საშუალო საშინაო შემოსავალი უფრო მაღალია, ვიდრე მეზობელ თემებში, რომლებიც პროგრამაში არ მონაწილეობენ.
ეს მაგალითი აჩვენებს, რომ კონსერვაცია შედეგიანია მაშინ, როცა ადგილობრივი თემის ეკონომიკურ ინტერესებს ითვალისწინებს და მათ უშუალო მონაწილეობას გულისხმობს, ნაცვლად იმისა, რომ გარედან ზემოდან ჩამოყალიბებული წესები დაუწესოს.
ხშირად დასმული კითხვები
- რა არის ოლნგესერი? ეს არის მასაელი მეომრის ტრადიციული ლომზე ნადირობა, რომელიც ოდესღაც მამაკაცის გამბედაობისა და ლიდერობისთვის მზაობის დასტური იყო.
- რატომ შემცირდა ლომების რაოდენობა მასაილენდში? ნადირობისა და პირუტყვზე ლომების თავდასხმების გამო, ლომების პოპულაცია 1990-იან წლებსა და 2000-იანების დასაწყისში ისტორიულ მინიმუმს მიაღწია.
- რას აკეთებს Lion Guardians? ორგანიზაცია ყოფილ მონადირეებს გადაამზადებს ლომების დამკვირვებლებად, რომლებიც ლომებს თვალყურს ადევნებენ და კონფლიქტებს არეგულირებენ.
- რა სარგებელი მოაქვს ამ პროგრამას ადგილობრივებისთვის? მონაწილე თემები ტურიზმიდან და კონსერვაციული ფონდებიდან შემოსავალს იღებენ და, სტატისტიკით, უფრო მაღალი საშინაო შემოსავალი აქვთ, ვიდრე მეზობელ, არამონაწილე თემებს.
ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — The Maasai’s Relationship with Lions: Conservation Through Coexistence
ნახეთ GTour-თან ერთად
ეს ადგილი შედის GTour-ის კერძო ტურებში — ინგლისურენოვანი გიდი, მძღოლი და შერჩეული სასტუმროები თქვენი უცხოელი სტუმრებისთვის:
GTour — Castle in Old Town-ის სამოგზაურო სააგენტო ძველ თბილისში. ყველა ტური · WhatsApp +995 577 416 314
GTour-ის სხვა ტურები
ყველა ტური gtour.ge-ზე · დაჯავშნა WhatsApp-ით +995 577 416 314