ზაქარია პეტრეს ძე ფალიაშვილი (1871–1933) — ქართველი კომპოზიტორი, დირიჟორი, პედაგოგი და საქართველოს ეროვნული ოპერის შემოქმედების ფუძემდებელი.
იგი ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი ფიგურაა ქართული პროფესიული მუსიკის ისტორიაში.
ადრეული ცხოვრება და განათლება,
დაიბადა 1871 წლის 16 აგვისტოს ქუთაისში, სასულიერო მოღვაწის ოჯახში.
პირველად სწავლობდა ქუთაისის სასულიერო სასწავლებელში, შემდეგ კი ტფილისის (თბილისის) სასულიერო სემინარიაში, სადაც მუსიკასაც ეუფლებოდა.
1891 წელს გაემგზავრა თბილისში, სადაც აქტიურად ჩაერთო მუსიკალურ საქმიანობაში.
შემდგომში სწავლა განაგრძო მოსკოვის კონსერვატორიაში, სადაც კომპოზიციას და ორკესტრაციას იწაფებოდა სერგეი ტანეევისა და მიხაილ იპოლიტოვ-ივანოვის ხელმძღვანელობით.
შემოქმედება
ფალიაშვილის ძირითადი ღვაწლი უკავშირდება ეროვნული ოპერისა და სიმფონიური მუსიკის შექმნას საქართველოში.
მისი ყველაზე ცნობილი ოპერები არის:
„აბესალომ და ეთერი“ (1919) — ნოდარ დუმბაძის სიტყვებით „ქართული ოპერის სიმბოლო“, დაწერილია ცნობილი ხალხური ეპოსის მიხედვით.
„დაიმერი“ (1923).
„ლატავრა“ (1903, დაუმთავრებელი).
ფალიაშვილმა ქართული ხალხური სიმღერები, ნაქები და საგალობლები სამეცნიერო-კომპოზიტორულ დონეზე დაამუშავა, რის შედეგადაც საფუძველი ჩაეყარა ეროვნულ მუსიკალურ სკოლას.
იყო დირიჟორი, მუშაობდა თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრში.
პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობა
1917 წელს ზაქარია ფალიაშვილი გახდა ახლად დაარსებული თბილისის კონსერვატორიის ერთ-ერთი ორგანიზატორი და პირველი რექტორი.
ასწავლიდა კომპოზიციას, თეორიას, ქორალმოვარსკვლავეობას.
მისი მოწაფეები იყვნენ მომავალი ცნობილი ქართველი კომპოზიტორები, მათ შორის ანდრია ბალანჩივაძე.
მნიშვნელობა და მემკვიდრეობა
ზაქარია ფალიაშვილი სამართლიანად ითვლება „ქართული კლასიკური მუსიკის მამად“.
მისი ოპერა „აბესალომ და ეთერი“ დღემდე რჩება საქართველოს ოპერის თეატრის რეპერტუარში.
საქართველოს ჰიმნის მუსიკა შექმნილია ზაქარია ფალიაშვილის საგალობელთა მოტივებზე.
მისი სახელი დღეს თბილისის ოპერისა და ბალეტის თეატრს, ასევე თბილისის სახელმწიფო კონსერვატორიას აქვს მინიჭებული.
გარდაცვალება
ზაქარია ფალიაშვილი გარდაიცვალა 1933 წლის 6 ოქტომბერს თბილისში.
ფოტო მიშა მიშა შენგელია
გადმოწერე აპლიკაცია „შენი ექიმი“ – პირველი ქართული სამედიცინო პლატფორმა!
მიიღე სანდო და აქტუალური ინფორმაცია ჯანმრთელობის შესახებ – საქართველოდან და მთელი მსოფლიოდან.
iPhone: https://apps.apple.com/fr/app/sheni/id6746877342?l=en-GB
Telegram არხი: https://t.me/SheniEkimi
შენი ექიმი – ცოდნა ჯანმრთელობისთვის.
