ბათუმიდან აჭარისწყლის აყოლებით სანაპირო ათ წუთში ქრება. გზა წაბლისა და წიფლის ხეობაში ადის, ჩაის ტერასებსა და ფართოაივნიან ხის სახლების სოფლებს ჩაუვლის, და ყოველ რამდენიმე კილომეტრში ხიდი ჩნდება: ერთი მაღალი ნაცრისფერი ქვის თაღი, კუზიანი, ვიწრო, მდინარეზე ისეთი დარწმუნებით გადებული, როგორც რაღაც, რაც ძალიან დიდხანს დგას. უმეტესობა ასეცაა. მთის აჭარის ხიდები საქართველოს უძველესი მოქმედი ნაგებობებია და საუკეთესოები XI–XII საუკუნეებისაა.
როგორ აშენდა
დუღაბის გარეშე. ოსტატები ადგილობრივ ქვას ბლოკებად ჭრიდნენ და ხის ჩარჩოზე მშრალად აწყობდნენ ერთ თაღად — ზოგჯერ ოცი მეტრი სიგანისა და ათი სიმაღლის — ისე დახრილი ბლოკებით, რომ თითოეული მეზობლებს იჭერს; ჩარჩოს მოხსნისას თაღი საკუთარი წონით დგებოდა და ხეობის კლდეში ნაკვეთ საყრდენებში იჭიმებოდა. ასე აშენებულ ხიდს არაფერი აქვს, რაც ლპება, ჟანგდება ან იშლება. ან დგას, ან ეცემა — და ესენი ცხრა საუკუნის წყალდიდობასა და მიწისძვრას გაუძლეს.
ვინ ააშენა — არ ჩაწერილა. ხიდები ოქროს ხანისაა, როცა აჭარა ერთიანი სამეფოს ნაწილი იყო და ხეობა სავაჭრო გზა სანაპიროდან გოდერძის უღელტეხილით შიდა ქვეყანაში. ოსმალები მათ იყენებდნენ; სოფლელები დღემდე ვირით, მოტოციკლეტითა და სასკოლო ჩანთით გადადიან.
რომელი ნახოთ
მახუნცეთის ხიდი, ბათუმიდან ოცდაათ კილომეტრში, ყველაზე ხშირად ნახული: ოცმეტრიანი თაღი ჩანჩქერის გვერდით. დანდალო, ზემოთ, უფრო გრძელი და მაღალი, უფრო წყნარ ადგილას. ცხემლარა და ფურტიო — გზიდან მოშორებით. ოცდაორი ხიდია სიაში; ზოგი ისევ იძებნება.
უცხოელი სტუმრებისთვის
მთის აჭარა ცალკე სამყაროა — ხის მეჩეთები, ჩაი და თხილი ტერასებზე, თაფლი და ყველი გზისპირას, მჭადი, სინორი, ბორანო. ქედაში ოჯახური მარანი ჩხავერს აღადგენს; ხულოში საბაგირო ხეობაზე. GTour-ის ბათუმისა და აჭარის მთების ტური — მეორე დღე. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.
ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: The stone bridges of Ajara: 900 years, no mortar
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი დასვენება. (2026). აჭარის ქვის ხიდები — 900 წელი, დუღაბის გარეშე. 15 სექტემბერი, 2026. https://shenidasveneba.ge/the-stone-bridges-of-ajara-900-years-no-mortar-ka/