ხვანჭკარა — ტკბილი წითელი, რომელიც სტალინმა ჩერჩილს გაუგზავნა

რაჭა საქართველოს უმცირესი და უმაღლესი ღვინის რეგიონია — რიონის ხეობა 500–800 მეტრზე, კავკასიონით გარშემორტყმული, სადაც სეზონი მოკლეა და ყურძენი გვიან და ნელა მწიფდება. ამბროლაურის დასავლეთით, სოფელ ხვანჭკარის გარშემო სამხრეთ ფერდობებიდან მოდის ამავე სახელის ღვინო: წითელი, საშუალო სხეულის, მწიფე ჟოლოს სიტკბოთი და სუფთა, მშრალი დასასრულით. ორი ჯიშისგან, რომელიც სხვაგან არსად არის — ალექსანდროული და მუჯურეთული — და საუკუნეა მასზე დავობენ.

რატომ არის ტკბილი

არა შაქრის დამატებით — კარგებში არ არის. რაჭის შემოდგომა ცივია: ყურძენს ოქტომბრის ბოლოს კრეფენ მაღალი შაქრით, და როცა ქვევრში დაწურავენ, დუღილი იწყება და მერე, მარნის ტემპერატურის ზამთრისკენ დაცემასთან ერთად, ჩერდება, სანამ მთელი შაქარი სპირტად იქცეოდეს. შედეგი 11 გრადუსია ბუნებრივი ნარჩენი სიტკბოთი — კლიმატის შემთხვევით ნახევრადტკბილი, საუკუნეობრივი მეთოდით.

სტალინი

ღვინო ადგილობრივად იყო ცნობილი, სანამ ყიფიანების ოჯახმა 1900-იანებში ჩამოსხმა დაიწყო და 1907 წელს ბელგიაში ოქროს მედალი აიღო. მერე სტალინმა, ქართველმა, რომელმაც ღვინო იცოდა, კრემლის ღვინოდ აქცია. იალტაში დაასხა; ამბავი, რომ ჩერჩილს ყუთები გაუგზავნა, ყოველ რაჭულ მარანში ითქმის. საბჭოთა სისტემაში ბრენდი გახდა და მოთხოვნა ისე აღემატებოდა ნამდვილი ვენახის რამდენიმე ჰექტარს, რომ ათწლეულობით სსრკ-ში გაყიდული „ხვანჭკარის“ უმეტესობა სხვა რამ იყო ეტიკეტით. ესაა გაუგებრობა: ბევრს, ვისაც ხვანჭკარა არ მოსწონს, არასოდეს დაუგემოვნებია.

ნამდვილი

2000-იანებში სახელი დაცულია და რამდენიმე ოჯახური მწარმოებელი — ყიფიანები მათ შორის — სწორად აკეთებს. დესერტის ღვინო არ არის: რაჭველები ადგილობრივ სამზარეულოსთან სვამენ — ლობიანი, ლორი, შქმერული — და სიტკბო ცხიმს ჭრის.

- Advertisement -

უცხოელი სტუმრებისთვის

ამბროლაური თბილისიდან ოთხი საათია, ქუთაისიდან ორი. მარნები პატარაა, სოფლებში, ოჯახურ სუფრასთან. GTour-ის რაჭის ორდღიანი ტური. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.

ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: Khvanchkara: the sweet red that Stalin sent to Churchill