საქართველო ივნისში: ალპური ყვავილები, სვანეთის ბილიკები და თბილისის სიცხე

ივნისი არის თვე, როცა საქართველოს მაღალმთიანეთი საბოლოოდ უთანაბრდება ბარს: სვანეთის ქვედა ბილიკები თოვლის დაცხრომასთან ერთად იხსნება, თუშეთში მიმავალი ერთადერთი გზა 4×4 ავტომობილებისთვის გასავლელი ხდება, ხოლო თბილისი გაზაფხულიდან მშრალ სიცხეზე გადადის, რომელიც თვის ბოლოსთვის რეგულარულად 30 გრადუსს აღწევს. შავი ზღვა ბათუმსა და ქობულეთში ივნისის დასაწყისში ბანაობისთვის ჯერ კიდევ გრილია, თუმცა თანდათან თბება, ხოლო 1 ივნისს აღინიშნება ნინოობა — წმინდა ნინოსადმი მიძღვნილი მართლმადიდებლური დღესასწაული, რომლის ცენტრია ბოდბის მონასტერი სიღნაღთან.

მოკლედ: ივნისის დასაწყისიდანვე შეგიძლიათ დარწმუნებით გეზი აიღოთ ყაზბეგზე, კახეთზე, თბილისზე და ქვედა სვანეთზე (მესტიისა და მისი ერთდღიანი მარშრუტებისკენ); უშგულს, ზაგარის უღელტეხილს და თუშეთის გზას კი ამინდზე დამოკიდებულად მოეკიდეთ დაახლოებით ივნისის შუა-ბოლომდე და ყოველთვის გადაამოწმეთ მდგომარეობა კონკრეტული თარიღის დაჯავშნამდე, რადგან თოვლის დნობის ვადები წლიდან წლამდე იცვლება.

თბილისი და ბარი: როგორია სიცხე სინამდვილეში

თბილისში ივნისი მშრალი და თანდათან უფრო ცხელია — დღისით ტემპერატურა თვის დასაწყისში 20-იან წლებში ტრიალებს, ხოლო ბოლოსთვის 28-30 გრადუსსაც აჭარბებს, დაბალი ტენიანობითა და გრძელი დღის შუქით. დილაადრიანი და საღამოს საათები კვლავ სასიამოვნოა ძველი თბილისის, აბანოთუბნისა და მთაწმინდის მოსალაშქრებლად. კახეთი, დედაქალაქიდან ერთ-ორ საათზე, რამდენიმე გრადუსით უფრო ცხელი და მშრალია, რაც შესანიშნავია მარნების მოსანახულებლად, თუმცა შუადღისას შესვენება საჭიროა.

• თბილისი: 22–30°C, საღამოობით 16–18°C-მდე ცივდება
• კახეთი (თელავი, სიღნაღი): 24–31°C, შუადღისას სჯობს ჩრდილში დასვენება
• ყაზბეგი/გუდაური (~1750–2200მ): 14–22°C, ამინდი შეიძლება ერთ საღამოში შეიცვალოს
• მესტია, სვანეთი (~1500მ): 16–23°C, 2500–2800მ-ზე მაღლა თოვლი ჯერ კიდევ ჩანს
• ომალო, თუშეთი (~1800მ): 14–20°C, გზის ხელმისაწვდომობა ტემპერატურაზე მნიშვნელოვანია
• ბათუმი/ქობულეთი (ზღვა): ჰაერი 22–27°C, ზღვა თანდათან თბება

ამინდის განახლებული პროგნოზისთვის სასარგებლოა გარემოს ეროვნული სააგენტოს საიტი nea.gov.ge, ხოლო სეზონურ რეკომენდაციებს აქვეყნებს საქართველოს ტურიზმის ეროვნული ადმინისტრაცია georgia.travel-ზე.

- Advertisement -

სვანეთი ივნისში: რომელი ბილიკებია ნამდვილად ღია

მესტია, დაახლოებით 1500 მეტრზე, წელიწადში ნებისმიერ დროს ხელმისაწვდომია გზითა თუ ავიარეისებით (ამინდის დაშვებით), ხოლო ივნისისთვის მისი ქვედა ბილიკები საიმედოდ ღიაა: ნაგეზი ჭალაადის მყინვარამდე, ქვედა კორულდის მდელოები და ქალაქში ციხე-კოშკების დათვალიერება. კორულდის ტბების უფრო მაღალი ბილიკი და მარშრუტები, რომლებიც 2700–2900 მეტრზე მაღალ უღელტეხილებს კვეთენ — მათ შორის უშგულისკენ გულის ან ზაგარის უღელტეხილის გავლით ლენტეხისაკენ — ჩვეულებრივ თოვლისგან დაზარალებული რჩება ივნისის ბოლომდე ან თუნდაც ივლისამდე, ზამთრის თოვლიანობის მიხედვით. ამ ტიპის ბილიკების სეზონურ მდგომარეობას აკვირდება Transcaucasian Trail-ის პროექტი traillab.ge-ზე. მესტიიდან უშგულამდე ასფალტირებული გზა ჩვეულებრივ ივნისისთვის ღიაა ბილიკების მდგომარეობის მიუხედავად, ამიტომ სოფლების მანქანით მონახულება ხშირად პრობლემას არ წარმოადგენს მაშინაც კი, როცა მაღალმთიანი ბილიკები ჯერ დახურულია.

მესტიიდან ერთდღიანი ლაშქრობებისთვის ვთავაზობთ „სვანეთის ერთდღიან ლაშქრობებს — კორულდის ტბები, ჭალაადის მყინვარი და ხაცვალი“, 3 დღე, საწყისი ფასი €1,184 ერთ ადამიანზე ან €740 ორზე გაყოფილი; კლასიკური მესტია–უშგულის მარშრუტისთვის — „მესტია და უშგული — 3 დღე სვანეთში“, საწყისი ფასი €1,424 ერთზე ან €890 ორზე; ხოლო მთელი ქედის მასშტაბური გავლისთვის — „მესტიიდან უშგულამდე — 4-დღიანი ლაშქრობა სვანეთის ბილიკზე“. ივნისის დასაწყისში კონკრეტული ლაშქრობის თარიღის დაჯავშნამდე აუცილებლად მოგვთხოვეთ მოქმედი თოვლის ზღვრის დადასტურება.

თუშეთის გზა: აბანოს უღელტეხილი და 4×4-ის წესი

თუშეთს ერთადერთი არაასფალტირებული გზა უკავშირებს აბანოს უღელტეხილის გავლით (დაახლოებით 2850 მეტრი), რომელიც წელიწადში დაახლოებით შვიდი თვე თოვლით არის დახურული. გზა ჩვეულებრივ 4×4 ავტომობილებისთვის მაისის ბოლოს ან ივნისში იხსნება და ოქტომბრის ახლოს კვლავ იკეტება, თუმცა ზუსტი თარიღები წლიდან წლამდე იცვლება თოვლის დნობისა და გზის მოვლის გრაფიკის მიხედვით. მარშრუტი მხოლოდ მაღალი გამავლობის 4×4 ავტომობილითა და გამოცდილი ადგილობრივი მძღოლით არის შესაძლებელი — ჩვეულებრივი ავტომობილით არასდროს. დაჯავშნამდე გადაამოწმეთ გზის მიმდინარე სტატუსი ჩვენს გვერდზე gtour.ge/road-status, რომელსაც ივნისის განმავლობაში განვაახლებთ, ასევე საქართველოს საავტომობილო გზების დეპარტამენტის საიტზე georoad.gov.ge და დაცული ტერიტორიების სააგენტოს (რომელიც თუშეთის ეროვნულ პარკს მართავს) საიტზე apa.gov.ge.

გახსნის შემდეგ თუშეთი დამსახურებულად აჯილდოვებს მოგზაურს — ომალო, დართლო, დიკლო, სრულყვავილოვანი ალპური მდელოები და საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მშვიდი ლაშქრობის შესაძლებლობა. ვთავაზობთ „თუშეთი 4×4-ით — ომალო, დართლო და დიკლო 3 დღეში“, საწყისი ფასი €1,424 ერთზე ან €890 ორზე; უფრო სრულყოფილ „თუშეთი — საქართველოს უკანასკნელი ველური საზღვარი (4 დღე)“, საწყისი ფასი €2,400 ერთზე ან €1,500 ორზე; ხოლო ვინც რეგიონების გაერთიანებას ეძებს — „ხევსურეთი და თუშეთი 4×4-ით — 5 დღე“, საწყისი ფასი €2,544 ერთზე ან €1,590 ორზე.

ნინოობა, 1 ივნისი: რა არის და სად ვნახოთ

ნინოობა არის მართლმადიდებლური დღესასწაული, რომელიც ეძღვნება წმინდა ნინოს — IV საუკუნის ქალს, რომელსაც საქართველოში ქრისტიანობის შემოტანა მიეწერება. იგი საეკლესიო კალენდარში ორჯერ აღინიშნება, ხოლო 1 ივნისის თარიღი ბოდბის მონასტერზეა ორიენტირებული სიღნაღთან, კახეთში, სადაც წმინდა ნინო არის დაკრძალული. ამ დღეს მოსალოდნელია წირვა ბოდბეში, მომლოცველთა მოძრაობა სიღნაღისკენ მიმავალ გზაზე და ქალაქში ზოგადად მხიარული, დაუსწრებელი ატმოსფერო, ვიდრე მასშტაბური საჯარო ღონისძიება. დღესასწაულის თარიღების დასადასტურებლად ძირითადი წყაროა საქართველოს საპატრიარქოს საიტი patriarchate.ge. თუ გსურთ დღესასწაულის ღვინის მხარესთან გაერთიანება, შეგიძლიათ ისარგებლოთ „სიღნაღი და ბოდბე — ერთდღიანი ტური ღვინის მხარეში“, საწყისი ფასი €312 ერთზე ან €195 ორზე, ან „წმინდა ნინოს გზა — მცხეთა, სიონი და ბოდბე ერთ დღეში“, საწყისი ფასი €272 ერთზე ან €170 ორზე.

- Advertisement -

ალპური ყვავილები და სად ვეძებოთ ისინი

ივნისი არის ალპური და სუბალპური ყვავილობის პიკური თვე საქართველოს მაღალმთიან ხეობებში, ბარზე დაახლოებით ორი-ოთხი კვირით გვიან, სიმაღლის მიხედვით. მოსალოდნელია ჭადუნა, ველური ანწლი, გენციანა და მდელოს ყვავილების ფართო სპექტრი სვანეთის ქვედა საძოვრებზე, ყაზბეგის თრუსოსა და სნოს ხეობებში და თუშეთში, როგორც კი გზა გაიხსნება. ყვავილობა უფრო ადრეული და მდიდარია დაბალ სიმაღლეზე (1500–2000 მეტრი) და გვიანი, მოკრძალებული და ამინდზე უფრო დამოკიდებული 2500 მეტრზე მაღლა, ამიტომ ერთდღიანი ლაშქრობა მესტიიდან ან ყაზბეგიდან ივნისის პირველ ნახევარშიც კი დასაჯილდოებელია, თუმცა ყველაზე მაღალი უღელტეხილები ჯერ კიდევ დახურულია. ჯუთა, ჩაუხის მასივისა და აბუდელაურის ტბების ასავალ-ჩასავალი, საიმედო არჩევანია ივნისისთვის: „ჩაუხის უღელტეხილის ერთდღიანი ლაშქრობა — ჯუთიდან აბუდელაურის ტბებამდე“, საწყისი ფასი €416 ერთზე ან €260 ორზე, ხოლო ხანგრძლივი „ჯუთა, ჩაუხის უღელტეხილი და როშკა — 3 დღე ხევსურეთში“, რომელიც უღელტეხილის მეორე მხარეს ყვავილოვან მდელოებს კვეთს, საწყისი ფასი €1,216 ერთზე ან €760 ორზე.

ზღვა: როდის თბება ნამდვილად ბათუმი და ქობულეთი

შავი ზღვა ბათუმსა და ქობულეთში ივნისის პირველ ნახევარში ჯერ კიდევ გრილია უმრავლესი ბანაობის მოყვარულისთვის, თუმცა თანდათან თბება ჰაერის ტემპერატურის ზრდასთან ერთად და ივნისის შუა-ბოლოსთვის კომფორტულად ბანაობისთვის ვარგისი ხდება, ხოლო ივლის-აგვისტო ყველაზე თბილი თვეებია. ივნისის დასაწყისი უფრო სასეირნოდაა გამოსადეგი — ბათუმის ბულვარი და ბოტანიკური ბაღი — ვიდრე ხანგრძლივი ბანაობისთვის. მიმდინარე სანაპირო ინფორმაციისთვის სასარგებლოა ბათუმის მუნიციპალური საიტი batumi.ge და აჭარის რეგიონული ადმინისტრაციის საიტი adjara.gov.ge. ვთავაზობთ „ბათუმის ძველი ქალაქისა და ბულვარის ტურს“, საწყისი ფასი €112 ერთზე ან €70 ორზე, ხოლო მოკლე მთა-ზღვის კომბინაციისთვის — „ბათუმი და აჭარის მთები — 2 დღე“, საწყისი ფასი €864 ერთზე ან €540 ორზე.

რეგიონებს შორის გადაადგილება ივნისში

ივნისი კარგი თვეა გრძელი სახმელეთო გადასასვლელებისთვის, რომლებიც მთასა და ზღვას აკავშირებს, რადგან როგორც ყაზბეგისკენ მიმავალი სამხედრო გზა, ასევე ქუთაისისა და ბათუმისკენ მიმავალი საგზაო ქსელი თოვლისგან თავისუფალია. მესტიასთან კავშირი რჩება გამონაკლისად, რომელსაც ფრენის განრიგთან ან გრძელ კერძო გადასვლასთან დაკავშირებული დაგეგმვა სჭირდება. მოქმედი ერთმხრივი ფასები კერძო ტრანსფერისთვის: თბილისი–ყაზბეგი (სტეფანწმინდა) €150-დან სედანით ან €180-დან მინივენი/4×4-ით; თბილისი–ბათუმი €220-დან სედანით ან €270-დან მინივენით; ხოლო კერძო 4×4 ან მინივენი თბილისიდან ან ქუთაისიდან მესტიამდე €624-დან მანქანაზე სრულად (ანუ €390 თითო ადამიანზე, ორი მგზავრის შემთხვევაში). სრული დეტალები და ფასების ცხრილი იხილეთ ჩვენს გვერდზე gtour.ge/data.

პრაქტიკული შეჯამება

• თბილისი და კახეთი: საიმედოდ ღია და თანდათან ცხელი, ივნისის ბოლოსთვის 30 გრადუსამდე; დაგეგმეთ შუადღის ჩრდილოვანი შესვენებები
• სვანეთი: მესტია და ქვედა ბილიკები (ჭალაადი, ქვედა კორულდი) ივნისის დასაწყისიდან ღიაა; უფრო მაღალი უღელტეხილები და ზაგარის მარშრუტი ხშირად ივნისის ბოლომდე თოვლით დაზარალებულია — გადაამოწმეთ traillab.ge-ზე
• თუშეთი: აბანოს უღელტეხილის გზა ჩვეულებრივ მაისის ბოლოს ან ივნისში იხსნება მხოლოდ 4×4-სთვის; გადაამოწმეთ gtour.ge/road-status და georoad.gov.ge-ზე
• ნინოობა, 1 ივნისი: ცენტრია ბოდბის მონასტერი სიღნაღთან; საეკლესიო კალენდარი დაადასტურეთ patriarchate.ge-ზე
• ალპური ყვავილები პიკს აღწევენ ივნისში ჯერ დაბალ ხეობებში (ჯუთა, სნო, ქვედა სვანეთი), შემდეგ მაღალმთიანეთში
• შავი ზღვა ბათუმსა და ქობულეთში: ივნისის დასაწყისში გრილია, შუა-ბოლოსთვის კომფორტულად თბილი
• დაჯავშნეთ მთის მარშრუტები მოქნილი თარიღებით ივნისის დასაწყისში, ან წინასწარ გადაამოწმეთ ბილიკებისა და გზების მდგომარეობა ჩვენთან

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Georgia in June: alpine flowers, Svaneti trails open, Tbilisi heat begins — weather and what to do