ბეშუმი: გურიის მთიანეთის ჩუმი კურორტი, ბახმაროს გვერდით

მიმოხილვა

ბეშუმი მთის კლიმატური კურორტია დასავლეთ საქართველოში, გურიაში, ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ტყით დაფარულ მთიანეთში, მესხეთის ქედზე (მცირე კავკასიონის ნაწილი). ის მდებარეობს დაახლოებით 1900 მეტრ სიმაღლეზე, წიფლისა და წიწვოვანი ტყის და ღია ალპური მდელოების გარემოცვაში, მოკლე ქედის გავლით მეზობლად ცნობილი კურორტ ბახმაროსგან. ჰაერი აქ გრილი და ფისის სურნელით გაჟღენთილია ზაფხულის გაშუა თვეშიც კი, ხოლო ნათელ დღეებში მთებიდან იშლება ხედი დაბლობ გურიასა და, შორს, შავი ზღვის სანაპიროსკენ.

ბეშუმი მნიშვნელოვანია როგორც საბჭოთა ეპოქის მაღალმთიანი საკურორტო ქსელის ნაწილი, რომელიც ოდესღაც საქართველოს სხვადასხვა კუთხიდან იზიდავდა სტუმრებს მთის კლიმატით, და დღესაც რჩება მშვიდ საზაფხულო თავშესაფრად, ვიდრე კომერციულ საკურორტო ქალაქად. დღეს აქ ძირითადად ჩამოდიან ქართული ოჯახები, რომლებიც სანაპიროს სიცხეს გაურბიან, მოტოკეტები, რომლებიც ბეშუმს გურიის მთიანეთში სალაშქროდ ბაზად იყენებენ, და მოგზაურები, რომლებიც კურორტს ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ქვემოთ მდებარე მარანებთან, მინერალური წყლის წყაროებთან და სოფლებთან აერთიანებენ. GTour ბეშუმს სთავაზობს კერძო მარშრუტებში გურიის რეგიონალურ ჰაბთან ერთად და მოთხოვნისამებრ ინდივიდუალურ ტურებშიც.

ისტორია

გურიის ფართო რეგიონს დოკუმენტირებული ისტორია აქვს გვიანი შუასაუკუნეებიდან, როდესაც იგი ნახევრად დამოუკიდებელ სამთავროდ არსებობდა გურიელების დინასტიის მმართველობის ქვეშ, 1829–1830 წლებში რუსეთის იმპერიასთან შეერთებამდე, რასაც წინ უძღოდა იმერეთის სამეფოსთან გაერთიანება და ოსმალური ზეწოლის პერიოდები სანაპიროზე. ჩოხატაურის გარშემო მთიანი შიდა ტერიტორია, სადაც ბეშუმი მდებარეობს, ამ პერიოდში მეტწილად მეჯოგეობისა და ტყის სამეურნეო მიწად რჩებოდა, რომელსაც დაბლობის თემები სეზონურად საძოვრებისა და ხე-ტყისთვის იყენებდნენ.

ბეშუმის, როგორც კურორტის, განვითარება იმ მოდელს მისდევს, რომელიც საქართველოს მთებში საბჭოთა პერიოდში ყველგან ჩანდა — როდესაც ტყით დაფარული მაღალმთიანი ადგილების კლიმატი დასვენებისა და გაჯანსაღებისთვის იქნა გამოყენებული და აშენდა მარტივი პანსიონები, სანატორიუმის შენობები და წვდომის გზები მაღალ სიმაღლეზე. საქართველოს დამოუკიდებლობის, 1991 წლის შემდეგ, ორივე კურორტი — ბეშუმიცა და ბახმაროც — განაგრძობს არაფორმალურად ფუნქციონირებას საზაფხულო თავშესაფრების სახით, ინფრასტრუქტურა არათანაბრად ინარჩუნებს ხარისხს, ხოლო სტუმრების რაოდენობას ძირითადად შიდა მოთხოვნა განსაზღვრავს, ორგანიზებული ტურიზმი კი ნაკლებ როლს თამაშობს.

- Advertisement -

რა ნახოთ

ბეშუმის ტყე და მდელოები

კურორტი თავისთავად ნაკლებად ნაგები ობიექტია და მეტად გარემოა — შერეული წიფლისა და წიწვოვანი ტყე, რომელიც ალპურ მდელოში გადადის, გადაკვეთილი ფეხით გავლილი, თუმცა არამონიშნული, ბილიკებით. დილისა და საღამოს სინათლე ხეებს შორის და მაღალმთიანი გრილი ჰაერი დაბლობიდან ჩამოსულ სტუმრებს ყველაზე მეტად იზიდავს.

ბახმარო

ქედის გასწვრივ მოკლე გზით ან ფეხით ბეშუმიდან ბახმაროში მოხვედრა შეიძლება — ეს არის უფრო დიდი და უფრო ძველი ორი ძირითადი გურული მთის კურორტიდან, სადაც მეტი სტუმართმოყვარე სახლია, სეზონზე მოქმედებს პატარა ბაზარი და არსებობს პანორამული სათვალთვალო წერტილები გარშემო ხეობებზე. ხშირად ორივე ადგილს ერთიანი მთის ექსკურსიის ფარგლებში სტუმრობენ.

ნაბეღლავის წყაროები

ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ქვემო ნაწილში მდებარე სოფელი ნაბეღლავი სახელს აძლევს ცნობილ ქართულ მინერალურ წყალს, რომელსაც ადგილობრივი წყაროებიდან ასხამენ ბოთლებში. ბეშუმიდან დაბლობისკენ მომავალ მოგზაურებს შეუძლიათ გაჩერდნენ წყაროებთან და მიმდებარე სოფელში გზაში, გურიის დაბლობისკენ დაბრუნებისას.

ჩოხატაურის ქალაქი და ხეობა

კურორტის ქვემოთ, ხეობაში მდებარე მუნიციპალური ცენტრი ჩოხატაური, პრაქტიკული გაჩერებაა საწვავის შესავსებად, მარაგის შესაძენად და ტიპური პატარა გურული ქალაქის სანახავად. ის ასევე ჩვეულებრივი საკვანძო წერტილია, საიდანაც მთის გზა ბეშუმისა და ბახმაროსკენ იწყება.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან ბეშუმამდე მთავარი დასავლეთის მიმართულების ავტომაგისტრალით მიდიან ქუთაისისა და სამტრედიის გავლით, შემდეგ კი სამხრეთისკენ, რეგიონული გზებით ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის გავლით და მთის გზით კურორტამდე — მგზავრობა დაახლოებით 5 საათსა და 5 წუთს გრძელდება. ქუთაისიდან მარშრუტი სამტრედიისა და ჩოხატაურის გავლით გადის, ბეშუმისკენ ასვლამდე — დაახლოებით 5 საათი და 15 წუთი, სადაც დამატებითი დროის მიზეზი არა მანძილია, არამედ ბოლო მთის მონაკვეთის მდგომარეობა. ბათუმიდან გზა უფრო მოკლეა — დაახლოებით 3 საათი და 55 წუთი, გურიის დაბლობ ქალაქების, შემდეგ კი ჩოხატაურის გავლით.

- Advertisement -

მარშრუტკები თბილისიდან, ქუთაისიდან და ბათუმიდან ჩოხატაურამდე დადის, თუმცა შემდგომი ტრანსპორტი ბეშუმამდე შეზღუდული და სეზონურია, ამიტომ სტუმრების უმეტესობა ბოლო მონაკვეთს კერძო ავტომობილით, დაქირავებული ტაქსით ან ორგანიზებული ტრანსფერით გადის. რკინიგზის მიმოსვლა არ არსებობს — უახლოესი სადგურები საქართველოს რკინიგზის დაბლობის ქსელზეა. მთის გზის ბოლო მონაკვეთი ვიწროა, ნაწილობრივ არაასფალტირებული და შეიძლება დაიხუროს ან გაართულდეს გავლა ძლიერი წვიმის ან ადრეული თოვლის შემდეგ, ამიტომ წინასწარ გზის მდგომარეობის გადამოწმება GTour-ის გზის სტატუსის გვერდზე სასურველია. GTour სამივე ქალაქიდან უზრუნველყოფს კერძო ტრანსფერებსა და გიდით თანხლებულ ერთდღიან ტურებს GTour ტურების მეშვეობით.

როდის ჩავიდეთ

ბეშუმი პრაქტიკული გაგებით საზაფხულო კურორტია — ის ყველაზე ხელმისაწვდომი და ყველაზე ხშირად დასტუმრებულია ივნისიდან სექტემბრამდე, როდესაც ტყის გზა გასუფთავებულია და დღის ტემპერატურა მაღალ სიმაღლეზე სასიამოვნო გრილია სანაპიროსა და დაბლობის სიცხის შემდეგ. ამ პერიოდის მიღმა კურორტი ფაქტობრივად ცარიელდება, მომსახურება შეზღუდულია, ხოლო ზამთრის თოვლმა შეიძლება ბოლო მონაკვეთი სრულიად გაუვალი გახადოს. მთის ექსკურსიის დაგეგმვისას სჯობს ის ზაფხულის ვიზიტს დაუკავშირდეს გურიის სანაპიროსთან ან ქუთაისთან ერთად, ვიდრე ცივ სეზონზე ცდა გაკეთდეს.

სად დავრჩეთ და ვივახშმოთ

უშუალოდ ბეშუმში საცხოვრებელი ადგილები შეზღუდულია — რამდენიმე მარტივი სტუმართმოყვარე სახლი და სეზონური პანსიონი. მეტი არჩევანია ხეობაში, ჩოხატაურში, ან მეზობელ ბახმაროში. კვების თვალსაზრისითაც ვარიანტები მოკრძალებული და სეზონურია — ძირითადად მარტივი გურული შინაური სამზარეულო, რომელსაც სტუმართმოყვარე სახლის პატრონები ამზადებენ, დამოუკიდებელი რესტორნების ნაცვლად. GTour-ის გადამოწმებული რეესტრი გურიის რეგიონის სასტუმროების, სტუმართმოყვარე სახლებისა და რესტორნების შესახებ, მათ შორის ბეშუმთან და ჩოხატაურში არსებული ადგილების ჩათვლით, წარმოდგენილია საუკეთესოების გურიის სელექციაში, ხოლო მოგზაურობის დაგეგმვა რეგიონისთვის შესაძლებელია GTour-ის რეგიონული გიდების მეშვეობით.

პრაქტიკული რჩევები

• მობილური ქსელის დაფარვა მაღალ სიმაღლეზე არათანაბარია და წვდომის გზის ზოგიერთ მონაკვეთზე სრულიად ქრება.
• ბოლო არაასფალტირებული მონაკვეთისთვის რეკომენდებულია საკმარისი გამავლობის მქონე ავტომობილი, განსაკუთრებით წვიმის შემდეგ.
• ზაფხულშიც კი, 1900 მეტრზე საღამოები გრილია, ამიტომ თბილი ტანსაცმლის წაღება ღირს, დაბლობის ამინდის პროგნოზის მიუხედავად.
• ნაღდი ფული სასურველია თან ვატაროთ, ვინაიდან ბარათით გადახდა კურორტის ტერიტორიაზე სტუმართმოყვარე სახლებსა და მცირე მაღაზიებში ხშირად არ მუშაობს ან არასანდოა.

ხშირად დასმული კითხვები

ბეშუმი და ბახმარო ერთი და იგივეა?
არა. ბეშუმი და ბახმარო ცალკეული, მეზობელი მთის კურორტებია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, გურიაში, რომლებიც მოკლე ქედის გზით ან ფეხით გავლით ბილიკით უკავშირდებიან ერთმანეთს. ბახმარო უფრო დიდი და უფრო ცნობილია, ხოლო ბეშუმი — უფრო პატარა და მშვიდი.

რამდენად შორსაა ბეშუმი თბილისიდან?
მგზავრობა მანქანით დაახლოებით 5 საათსა და 5 წუთს გრძელდება ქუთაისისა და სამტრედიის გავლით, რასაც მოჰყვება მთის ასვლა ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტიდან.

შესაძლებელია ბეშუმამდე საზოგადოებრივი ტრანსპორტით მისვლა?
მარშრუტკები თბილისიდან, ქუთაისიდან და ბათუმიდან ჩოხატაურამდე დადის, მაგრამ კურორტამდე შემდგომი ტრანსპორტი შეზღუდული და სეზონურია, ამიტომ ბოლო მონაკვეთისთვის ჩვეულებრივ საჭიროა კერძო ავტომობილი, ტაქსი ან ორგანიზებული ტრანსფერი.

ბეშუმამდე გზა ასფალტირებულია?
მარშრუტის დიდი ნაწილი ასფალტირებულია ჩოხატაურამდე, მაგრამ კურორტისკენ ასვლის ბოლო მონაკვეთი ვიწროა და ნაწილობრივ არაასფალტირებული, რაც წვიმის ან ადრეული თოვლის დროს პრობლემური შეიძლება გახდეს.

რომელი სეზონია საუკეთესო ვიზიტისთვის?
ივნისიდან სექტემბრამდე პერიოდი პრაქტიკულია, როდესაც გზა გასუფთავებულია და მაღალმთიანი ტემპერატურა სასიამოვნო კონტრასტია სანაპიროსა და დაბლობთან შედარებით; ამ პერიოდის მიღმა კურორტი დიდწილად უმოქმედოა.

არსებობს საცხოვრებელი ადგილი თავად ბეშუმში?
ბეშუმში სეზონურად მუშაობს რამდენიმე მარტივი სტუმართმოყვარე სახლი, ხოლო უფრო ფართო არჩევანი ხელმისაწვდომია მეზობელ ბახმაროსა და ჩოხატაურის ქალაქში.

რა შეიძლება გაკეთდეს ბეშუმში სანახაობების გარდა?
აქტივობები ძირითადად გარშემო ტყესა და მდელოზე სეირნობას, ქედის გასწვრივ ბახმაროს მონახულებას და ხეობაში დაბლა მდებარე ნაბეღლავის მინერალური წყლის წყაროებთან გაჩერებას გულისხმობს.

შესაძლებელია ბეშუმის ერთდღიანი ვიზიტი ბათუმიდან?
ეს შესაძლებელია, ვინაიდან გზას დაახლოებით 3 საათი და 55 წუთი სჭირდება ერთი მიმართულებით, თუმცა ბოლო გზის მდგომარეობა და სიმაღლის ცვლილება გულისხმობს, რომ ღამისთევა ან GTour-ის მეშვეობით ორგანიზებული გიდიანი ვიზიტი უფრო კომფორტული ვარიანტია, ვიდრე სასწრაფო დაბრუნება.

მუშაობს მობილური კავშირი ბეშუმში?
დაფარვა არათანაბარია და შეიძლება მთლიანად გაქრეს წვდომის გზის ზოგიერთ მონაკვეთსა და ტყის შიგნით, ამიტომ ნავიგაციისთვის ან კომუნიკაციისთვის მასზე დაყრდნობა არ არის რეკომენდებული.

შეუძლია GTour-ს ორგანიზება გაუწიოს ბეშუმში კერძო ვიზიტს?
დიახ. GTour აწყობს კერძო ტრანსფერებსა და გიდიან მარშრუტებს ბეშუმსა და ფართო გურიის მთიანეთში, კურორტს აკავშირებს გადამოწმებულ სტუმართმოყვარე სახლებთან, მარნებთან და სხვა რეგიონულ ღირსშესანიშნაობებთან, რომლებიც მის რეესტრშია შეტანილი.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Beshumi