ბაკურიანი — საქართველოს საოჯახო სამთო კურორტი

მიმოხილვა

ბაკურიანი სამთო კურორტია სამცხე-ჯავახეთში, თითქმის 1700 მეტრ სიმაღლეზე, ტრიალეთის ქედის ფიჭვნარ ხეობაში, ბორჯომიდან დაახლოებით ნახევარი საათის სავალზე. მუდმივი მოსახლეობა 2000-ს არ აღემატება, თუმცა სწორედ ეს პატარა დასახლებაა საქართველოს ყველაზე ცნობილი საოჯახო სათხილამურო კურორტი და ქვეყნის პირველი ასეთი ტრადიციის მატარებელი — გუდაურსა თუ სვანეთის ხაცვალზე ადრე ჩამოყალიბებული. მოკლე და ზომიერი სეზონი, ზომიერი დახრილობის ფერდობები, ზაფხულის გრილი და მშრალი ჰაერი და ისტორიული ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა ბაკურიანს საქართველოს უფრო მაღალმთიანი და ციცაბო საზამთრო კურორტებისგან გამორჩეულ სახეს ანიჭებს.

ბაკურიანს დიდი მნიშვნელობა აქვს ქართული შიდა ტურიზმისთვის — დიდი ხანია სკოლის ექსკურსიებისა და საოჯახო დასვენების ჩვეულებრივი მიმართულებაა — და ქვეყნის სპორტული ისტორიისთვისაც, რადგან აქ მდებარეობს ეროვნული სათხილამურო ხტომის, თხილამურებით სირბილისა და ბიატლონის სავარჯიშო ბაზა. ბორჯომის პარკამდე, ვარძიის კლდეში ნაკვეთ მონასტრამდე და ახალციხის რაბათის ციხესთან სიახლოვე ბაკურიანს მთელი სამცხე-ჯავახეთის შესასწავლად მოსახერხებელ ბაზადაც აქცევს.

ისტორია

ბაკურიანის ხეობას საუკუნეების განმავლობაში მთიელი თემები საზაფხულო საძოვრად იყენებდნენ, სანამ აქ ორგანიზებული ტურიზმი დაიწყებოდა. ინტერესი ამ ადგილისადმი მე-19 საუკუნის ბოლოს გაიზარდა, პარალელურად ბორჯომის, როგორც საიმპერატორო კურორტის, განვითარებასთან ერთად — მაშინ რუსი და ქართველი არისტოკრატები ბორჯომის ხეობის ზემოთ, გრილ ტყეებში, საზაფხულო აგარაკებს აშენებდნენ.

გადამწყვეტი ინფრასტრუქტურული პროექტი იყო ბორჯომსა და ბაკურიანს დამაკავშირებელი ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა, რომელიც 1902 წელს აშენდა მნახველებისა და ხე-ტყის ციცაბო ხეობაზე ასატანად. ხაზს, რომელსაც მისი პატარა ლოკომოტივების ხმის გამო „კუკუშკა” (ე.ი. გუგული) შეარქვეს, დღემდე მუშაობს და მას საქართველოს რკინიგზა მართავს. ბაკურიანის ბოტანიკური ბაღი, ქვეყნის ეროვნული ბოტანიკური ინსტიტუტის მაღალმთიანი ფილიალი, მე-20 საუკუნის დასაწყისში დაარსდა ალპური ფლორის შესასწავლად, ხოლო ბაკურიანის ტყეებმა და ღია ფერდობებმა იგი ბუნებრივად აქციეს ზამთრის სპორტის ცენტრად მას შემდეგ, რაც საქართველოში საბჭოთა პერიოდში თხილამურებით სპორტი დაინერგა — მაშინ აშენდა პირველი ორგანიზებული ფერდობები, ხტომის ბორცვი და სასპორტო სკოლა.

- Advertisement -

ბაკურიანის სპორტული რეპუტაცია კიდევ უფრო განმტკიცდა დამოუკიდებელ საქართველოში, რამაც 2015 წელს ევროპული ახალგაზრდული ზამთრის ოლიმპიური ფესტივალის ერთობლივად, თბილისთან ერთად, მასპინძლობაში ჰპოვა გამოხატულება. 2000-იან და 2010-იან წლებში სახელმწიფომ დააფინანსა თანამედროვე საბაგირო გზები და გონდოლები დიდველზე, კოხტასა და მითარბიში, რამაც საბჭოთა პერიოდის ძველი ბუქსირის ამწეები შეცვალა და სათხილამურო ზონა გააფართოვა — ეს საქართველოს ტურისტული ადმინისტრაციის უფრო ფართო პოლიტიკის ნაწილი იყო ქვეყნის სამთო კურორტების მოდერნიზაციის მიმართულებით.

რა ნახოთ

დიდველის სათხილამურო ზონა

დიდველი ბაკურიანის მთავარი თანამედროვე სათხილამურო სექტორია, სადაც გონდოლა და საჯაჭვო ამწევები ტყის ზედა საზღვარს აჭარბებენ და მთა კოხტისკენ ადიან. ტრასები ძირითადად ზომიერია ან საშუალო სირთულისაა, რაც ამ ზონას განსაკუთრებით პოპულარულს ხდის ოჯახებსა და დამწყებ მოთხილამურეებში, ვიდრე გამოცდილ სპორტსმენებში. ზაფხულში იგივე ამწევები ფეხით მოსიარულეებსა და მთის ველოსიპედისტებს ზემოთ, ტრიალეთის ქედის ხედებისკენ, ადიან.

კოხტა და მითარბი

ეს მომიჯნავე სექტორები ქალაქის ცენტრთან უფრო ახლოს მდებარე, ხეებით გარშემორტყმულ, უფრო მოკლე ტრასებს გვთავაზობენ, ასევე ძველ ფერდობებს, რომლებსაც ქართული სათხილამურო სკოლები იყენებენ. მითარბი განსაკუთრებით ინარჩუნებს წყნარ, ადგილობრივ ატმოსფეროს — თუნდაც პიკის სეზონზე რიგები აქ მცირეა. ამ ტყის ნაწილში გადის ეროვნული სპორტსმენების მიერ გამოყენებული სირბილისა და ბიატლონის ტრასებიც.

კუკუშკას ვიწროლიანდაგიანი რკინიგზა

1902 წელს ჩატარებული ხაზი ბორჯომიდან ფიჭვნარის ტყეში, მწვერვალებზე, ასავალ-ჩასავალ გზაზე ადის ბაკურიანისკენ და დღემდე სრულფასოვან სამგზავრო რკინიგზას წარმოადგენს, არა მხოლოდ მუზეუმის ექსპონატს. ნელი მგზავრობა, რომელიც მოკლე გეოგრაფიული მანძილისთვის საათზე მეტ დროს მოითხოვს, თავად მიმართულებასავით მნიშვნელოვანი ატრაქციაა. მატარებლები სეზონურად და იშვიათად დადის, ამიტომ განრიგი წინასწარ უნდა შემოწმდეს საქართველოს რკინიგზის მეშვეობით.

ბაკურიანის ალპური ბოტანიკური ბაღი

დაარსდა როგორც კვლევითი სადგური მაღალმთიანი მცენარეული სახეობებისთვის და ინახავს კავკასიისთვის დამახასიათებელი ალპური და სუბალპური ფლორის კოლექციებს. იგი სათხილამურო სეზონის გარეთ წყნარი სასეირნო ადგილია და ქართული ბოტანიკური მეცნიერების საცნობარო წერტილია. ვიზიტი კარგად ერწყმის სიარულს გარშემო ფიჭვნარში.

- Advertisement -

ბორჯომ-ხარაგაულის ტყეები

ბაკურიანის მიმდებარე ბორცვები უერთდება უფრო ფართო, ტყით დაფარულ ლანდშაფტს, რომელსაც საქართველოს დაცული ტერიტორიების სააგენტო მართავს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკის ფარგლებში. მონიშნული ბილიკები და ტყის გზები საშუალებას იძლევა უფრო ხანგრძლივი ერთდღიანი ლაშქრობები ჩატარდეს სათხილამურო ინფრასტრუქტურისგან მოშორებით. სიმაღლისა და მკვრივი კავკასიური ფიჭვნარის ერთობლიობა ზაფხულში ამ ტერიტორიას საგრძნობლად აგრილებს ვიდრე დაბლობ საქართველოში.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან ბაკურიანამდე მისასვლელად საჭიროა გაემგზავროთ დასავლეთის მიმართულებით, მთავარი ავტომაგისტრალით ხაშურისკენ, შემდეგ კი სამხრეთით, ბორჯომზე გავლით — მთლიანი მანძილი მანქანით დაახლოებით 2 საათი 25 წუთია. თბილისის დიდუბის სადგურიდან დღის განმავლობაში მარშრუტკები მიდის ბორჯომამდე, საიდანაც ბაკურიანამდე ასასვლელად მარშრუტკებით ან ტაქსით გაგრძელდებით; ზამთარში ასევე მოქმედებს სეზონური პირდაპირი მარშრუტკები ბაკურიანამდე. ისტორიული ვიწროლიანდაგიანი კუკუშკას მატარებელი ბორჯომსა და ბაკურიანს აკავშირებს მათთვის, ვისაც ბოლო მონაკვეთზე ავტომობილზე მატარებლის არჩევა ურჩევნია.

ქუთაისიდან მგზავრობა იმავე ხაშური-ბორჯომის გზას მიჰყვება და დაახლოებით 2 საათ 35 წუთს გრძელდება; ბათუმიდან გზა გადის ქობულეთისა და ხაშურის გავლით და დაახლოებით 4 საათ 45 წუთს მოითხოვს. ზამთარში მოგზაურებმა წინასწარ უნდა შეამოწმონ ცხრა-წყაროსა და მიმდებარე მთის გზების მდგომარეობა, ვინაიდან თოვლმა შეიძლება მოგზაურობის ხანგრძლივობაზე იმოქმედოს. GTour უზრუნველყოფს კერძო ტრანსფერებსა და გიდიან ერთდღიან ტურებს სამივე ქალაქიდან.

როდის წავიდეთ

სათხილამურო სეზონი თოვლის მოცემულობის მიხედვით დაახლოებით დეკემბრიდან მარტის ბოლომდე გრძელდება, ხოლო იანვარ-თებერვალში დიდველისა და კოხტას ფერდობებზე ყველაზე საიმედო თოვლის საფარია. ზაფხული, ივნისიდან სექტემბრამდე, მოსწონთ ვიზიტორებს გრილი კლიმატის, ტყეში სეირნობისა და ბოტანიკური ბაღის გამო — დღის ტემპერატურა აქ წლის ამ პერიოდში თბილისთან ან ბათუმთან შედარებით საგრძნობლად დაბალია. გაზაფხული და შემოდგომა უფრო წყნარი შუალედური სეზონებია, ნაკლები ფუნქციონირებადი ინფრასტრუქტურით, მაგრამ დაბალი ფასებითა და ცარიელი ტრასებით.

სად დავრჩეთ და რა ვჭამოთ

ბაკურიანში სასტუმროებისა და სტუმართმოყვარე სახლების მკვრივი ქსელია, რომელიც კურორტის სტატუსთან ერთად განვითარდა — მარტივი საოჯახო ვილებიდან დაწყებული, საბაგირო გზებთან ახლოს აშენებულ სპეციალურად სათხილამურო სასტუმროებამდე. GTour-ის მიერ გადამოწმებული რეგისტრირებული ობიექტებია Brick House, Hotel Sapphire Bakuriani, Vila Park, Hotel 1700, King David, Villa Amiran’s Park, Villa Palace Bakuriani და Three Penguins. GTour-ის გადამოწმებულ რეესტრში დამატებითი ობიექტებისა და რესტორნების სია და განახლებული ინფორმაციაა ნომრების, ინფრასტრუქტურისა და ამწევებამდე მანძილის შესახებ.

ბაკურიანში კვება ძირითადად ქართულ მთის სამზარეულოზეა ორიენტირებული: ხინკალი, შემწვარი ხორცი, მთის ყველები და ზამთარში ამწევების ახლოს ჯიხურებიდან გაყიდული ცხელი ხილის ღვინო. ბევრი სასტუმრო საკუთარ რესტორანს მართავს, რაც მცირე ზომის სტუმართმოყვარე სახლებში ხშირად ყველაზე საიმედო შინამზარეულ საჭმელს ნიშნავს.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ბაკურიანი დაახლოებით 1700 მეტრზე მდებარეობს, ამიტომ ფენოვანი ტანსაცმელი ზაფხულშიც კი რეკომენდებულია, ხოლო ზამთრის ტემპერატურა ხშირად ნულს მნიშვნელოვნად დაბლა ეცემა. სათხილამურო და სნოუბორდის აღჭურვილობის, მათ შორის ფეხსაცმლისა და ჩაფხუტების, დაქირავება შესაძლებელია დიდველის, კოხტასა და მითარბის საბაზო სადგურებში; საბაგირო ბილეთები იყიდება როგორც ერთდღიანი, ისე მრავალდღიანი ვადით. მობილური ქსელის დაფარვა ქალაქის ცენტრში ზოგადად კარგია, ხოლო ზედა ფერდობებზე სუსტდება. გადახდა ქართულ ლარში ხდება სტანდარტულად, ხოლო ნაღდი ფული სასარგებლოა მცირე სტუმართმოყვარე სახლებისა და საკვების ჯიხურებისთვის.

ხშირად დასმული კითხვები

• შესაფერისია თუ არა ბაკურიანი დამწყები მოთხილამურეებისთვის? დიახ. მისი ფერდობები უფრო ზომიერია, ვიდრე გუდაურში ან სვანეთში, და დიდი ხანია აქ საქართველოს მთავარი სათხილამურო სკოლები მუშაობს, რაც მას პირველად მოთხილამურეებისა და პატარა ბავშვებიანი ოჯახების ჩვეულებრივ არჩევანად აქცევს.
• რამდენ ხანს სჭირდება კუკუშკას მატარებელს ბორჯომიდან? ვიწროლიანდაგიანი მატარებელი ჩვეულებრივ საათზე მეტ დროს მოითხოვს დაახლოებით 30 კილომეტრის გასავლელად, თანდათანობით ტყეში ასვლისას; ზუსტი განრიგი სეზონურია და წინასწარ უნდა დადასტურდეს საქართველოს რკინიგზასთან.
• შესაძლებელია თუ არა ბაკურიანის ერთდღიანი ვიზიტი თბილისიდან? შესაძლებელია, ვინაიდან გზას ერთი მხრით დაახლოებით 2 საათი 25 წუთი სჭირდება, თუმცა უმეტესობა ამჯობინებს მინიმუმ ერთი ღამის გათევას, რათა ფერდობებზე ან ბილიკებზე დრო ჩქარობის გარეშე გავიდეს. GTour-ის კერძო ტურები ორივე ფორმატში შეიძლება მოეწყოს.
• ფუნქციონირებს თუ არა ბაკურიანი ზაფხულში? დიახ. სასტუმროები, ზოგიერთი ამწევი და ბოტანიკური ბაღი ზაფხულობითაც მუშაობენ, როდესაც ინტერესი ლაშქრობაზე, ცხენოსნობასა და დაბლობ საქართველოს სიცხისგან გაქცევაზე გადადის.
• რით განსხვავდება ბაკურიანი გუდაურისგან? ბაკურიანი დაბალია, უფრო რბილი კლიმატითა და მეტად მოირგებული დამწყები მოთხილამურეებისა და ოჯახებისთვის, ხოლო გუდაური უფრო მაღალ, გრძელ და ციცაბო ტრასებს გვთავაზობს, საშუალო და მოწინავე დონის მოთხილამურეებისთვის. ბევრი ვიზიტორი სწორედ ბაკურიანის მშვიდი ტემპის გამო ირჩევს მას.
• შესაძლებელია თუ არა ვარძიისა და რაბათის ციხის მონახულება ბაკურიანიდან? ორივე ხელმისაწვდომია ხანგრძლივი ერთდღიანი მოგზაურობისთვის — ახალციხეში მდებარე რაბათის ციხე და სამცხე-ჯავახეთში, უფრო სამხრეთით მდებარე ვარძიის კლდეში ნაკვეთი მონასტერი. გზის მდგომარეობისა და მანძილის გამო რეკომენდებულია ადრეული გასვლა.
• რა ენაზე საუბრობენ და რამდენად გავრცელებულია ინგლისური? ძირითადი ენა ქართულია, ხოლო უფროსი თაობის მრავალი მკვიდრი რუსულსაც ფლობს. ინგლისურად საუბრობენ დიდ სასტუმროებში და სათხილამურო ინსტრუქტორები, თუმცა ნაკლებად — მცირე სტუმართმოყვარე სახლებსა და საკვების ჯიხურებში, სადაც გიდი ან ფრაზების აპლიკაცია გამოსადეგია.
• საჭიროა თუ არა მანქანა ბაკურიანის შიგნით გადასაადგილებლად? არა. ქალაქი პატარაა და სასტუმროების, ამწევების სადგურებისა და რესტორნების უმეტესობა ერთმანეთისგან ფეხით სავალ მანძილზეა; მანქანა ან ტრანსფერი ძირითადად ბაკურიანამდე და უკან მისასვლელადაა საჭირო, არა ქალაქის შიგნით.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Bakuriani