ალექსანდრე ჭავჭავაძე დაიბადა 1786 წელს სანკტ-პეტერბურგში, ეკატერინე დიდის ნათლულად, და დროთა განმავლობაში გახდა რუსეთის არმიის გენერალი, პოეტი, რომელმაც რასინი ქართულად თარგმნა, და კავკასიის ყველაზე ბრწყინვალე სახლის პატრონი. ეს სახლი დღემდე დგას წინანდალში, თელავიდან ათი კილომეტრის დაშორებით — თეთრი აივნებიანი ვილა კედარების, მაგნოლიებისა და ლაბირინთის პარკში, მთების ფონზე.
სახლი
ჭავჭავაძემ საოჯახო მამული 1830-იან წლებში ევროპული სტილით გადააკეთა — იმ სტილით, რომელიც რუსეთსა და საფრანგეთში გაეცნო. გაჩნდა ბიბლიოთეკა, სამუსიკო ოთახი კახეთში პირველი პიანინოთი, ფრანგული ფანჯრები, რომლებიც ბაღისკენ იხსნებოდა, და სასტუმრო ოთახები მწერლებისა და ოფიცრებისთვის, რომლებიც კვირეობით რჩებოდნენ სტუმრად. პუშკინი ჭავჭავაძეების ოჯახს თბილისში სტუმრობდა, ლერმონტოვი წინანდალში ჩამოვიდა, ხოლო ალექსანდრე დიუმამ აქ 1858 წელს ივახშმა და ღვინის შესახებ წერილიც დატოვა. რუსი დრამატურგი და ირანში ელჩი გრიბოედოვი 1828 წელს სასახლის ეკლესიაში დაქორწინდა ჭავჭავაძის ქალიშვილ ნინოზე — ის მაშინ თექვსმეტი წლისა იყო; ექვსი თვის შემდეგ გრიბოედოვი თეირანში მოკლეს, ხოლო ნინოს საფლავი თბილისში ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე სევდიან ადგილად ითვლება.
1854 წელს დაღესტნელი იმამ შამილის რაზმებმა მამული გაძარცვეს და ოჯახის ქალები და ბავშვები მთებში წაიყვანეს, სადაც რვა თვე ჰყავდათ ტყვედ. გამოსასყიდმა ოჯახი ფინანსურად გაანადგურა. 1886 წელს მამული რუსეთის საიმპერატორო სახლმა ჩაიბარა, და სწორედ ეს საიმპერატორო ვენახი და მარანია ის, რასაც დღეს ოჯახის სახლთან ერთად სტუმრობენ.
ღვინო
ჭავჭავაძის ნამდვილი რევოლუცია მარანში მოხდა. ის იყო პირველი საქართველოში, ვინც ღვინო ევროპული წესით, ანუ შუშის ბოთლში, საცობით, ეტიკეტითა და რეკოლტის აღნიშვნით ჩამოასხა, ნაცვლად იმისა, რომ ქვევრში შეენახა და დოქით გაეყიდა. სწორედ აქ დაიბადა „წინანდალი“ — მამულის სახელის მატარებელი მშრალი თეთრი ღვინო, რქაწითელისა და მწვანის ნაზავი. სახლქვეშა მარანში დღემდე ინახება დაახლოებით 16 000 ბოთლი, უძველესი მათგანი 1839 წლისაა — საფერავი, რომელიც, ამბობენ, დღესაც შესალევია. ქართული ღვინის ორი ტრადიცია — მიწაში ჩაფლული ქვევრი და ევროპულად ჩამოსხმული ბოთლი — სწორედ ამ შენობაში ხვდება ერთმანეთს.
ვიზიტი
სახლი დღეს მუზეუმადაა გადაქცეული და ისეა მოწყობილი, როგორც თავის დროზე იყო — ბიბლიოთეკა, ოჯახის პორტრეტები და ნინოს საქორწინო კაბა ერთად ინახება. ბაღები, კახეთში ყველაზე ლამაზად მიჩნეული, მარტო დასათვალიერებლად საათს მოითხოვს. მარანთან მდებარე დეგუსტაციის დარბაზში მამულის ღვინოებს გასინჯავთ; გვერდით მდებარე თანამედროვე სასტუმრო „წინანდალი ესთეითი“ ძველ ღვინის ქარხანას საკონცერტო დარბაზად იყენებს, ხოლო სექტემბერში გამართული წინანდლის ფესტივალი ევროპიდან ორკესტრებს მოჰყავს ვენახებს შორის აშენებულ სცენაზე.
იხილეთ GTour-თან ერთად
წინანდალი თელავისა და კახეთის ერთდღიანი ტურის შუადღის ნაწილია, დიდი ღვინისა და მემკვიდრეობის ტურის პირველი საღამოა, ხოლო რთველის ტურის ბოლო გაჩერებაა.
ხშირად დასმული კითხვები
- ვინ იყო ალექსანდრე ჭავჭავაძე და რით არის ცნობილი წინანდალში? ის იყო ქართველი თავადი, დაბადებული 1786 წელს სანკტ-პეტერბურგში, ეკატერინე დიდის ნათლული, რუსეთის არმიის გენერალი და პოეტი, რომელმაც რასინი ქართულად თარგმნა. 1830-იან წლებში მან წინანდლის მამული ევროპული სტილით გადააკეთა და კავკასიის ერთ-ერთ ყველაზე ბრწყინვალე სახლად, ევროპული წესით ჩამოსხმული ღვინის სამშობლოდ აქცია.
- სად მდებარეობს წინანდალი? წინანდალი თელავიდან ათი კილომეტრითაა დაშორებული, კახეთის რეგიონში. მამულს წარმოადგენს თეთრი, ფართო აივნიანი ვილა, კედარების, მაგნოლიებისა და ლაბირინთის პარკში, მთების ფონზე.
- რომელი ცნობილი მწერლები და სტუმრები სტუმრობდნენ წინანდალს? ალექსანდრე დიუმამ აქ 1858 წელს ივახშმა და ღვინის შესახებ წერილიც დატოვა, ლერმონტოვი ასევე ეწვია მამულს. პუშკინი ჭავჭავაძეების ოჯახს თბილისში სტუმრობდა, ხოლო რუსი დრამატურგი და ელჩი გრიბოედოვი 1828 წელს სასახლის ეკლესიაში დაქორწინდა ჭავჭავაძის ასულ ნინოზე.
- რა ამბავი აქვს ნინო ჭავჭავაძესა და გრიბოედოვს? ნინო გრიბოედოვზე 1828 წელს, თექვსმეტი წლის ასაკში, წინანდლის სასახლის ეკლესიაში დაქორწინდა. ექვსი თვის შემდეგ გრიბოედოვი თეირანში მოკლეს, ხოლო ნინოს საფლავი თბილისში ქალაქის ერთ-ერთ ყველაზე სევდიან ადგილად ითვლება.
- რა მოხდა 1854 წლის თავდასხმის დროს? იმამ შამილის დაღესტნელმა რაზმებმა მამული გაძარცვეს და ოჯახის ქალები და ბავშვები მთებში წაიყვანეს, სადაც რვა თვე ჰყავდათ ტყვედ. გამოსასყიდის თანხამ ოჯახი ფინანსურად გაანადგურა, ხოლო მოგვიანებით, 1886 წელს, მამული რუსეთის საიმპერატორო სახლმა ჩაიბარა.
- რით არის მნიშვნელოვანი წინანდლის ღვინო? ალექსანდრე ჭავჭავაძე იყო პირველი საქართველოში, ვინც ღვინო ევროპული წესით — შუშის ბოთლში, საცობით, ეტიკეტითა და რეკოლტით — ჩამოასხა, ქვევრში შენახვისა და დოქით გაყიდვის ნაცვლად. სწორედ აქ დაიბადა „წინანდალი“ — რქაწითელისა და მწვანის მშრალი თეთრი ნაზავი, ხოლო სახლქვეშა მარანში ინახება დაახლოებით 16 000 ბოთლი, მათ შორის ერთი 1839 წლისა.
- რისი ნახვა და გაკეთება შეუძლია სტუმარს დღეს წინანდალში? სტუმარს შეუძლია დაათვალიეროს სახლი-მუზეუმი, რომელშიც ბიბლიოთეკა, ოჯახის პორტრეტები და ნინოს საქორწინო კაბაა დაცული, ასევე ბაღები, კახეთში ყველაზე ლამაზად მიჩნეული. ასევე ხელმისაწვდომია დეგუსტაციის დარბაზი მარანთან, სასტუმრო „წინანდალი ესთეითი“ აღდგენილი ღვინის ქარხნით, რომელიც საკონცერტო დარბაზად იქცა, და სექტემბრის წინანდლის ფესტივალი ევროპული ორკესტრებით ვენახების სცენაზე.
ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — The Tsinandali library: the prince who brought Europe to Kakheti
ნახეთ GTour-თან ერთად
ეს ადგილი შედის GTour-ის კერძო ტურებში — ინგლისურენოვანი გიდი, მძღოლი და შერჩეული სასტუმროები თქვენი უცხოელი სტუმრებისთვის:
GTour — Castle in Old Town-ის სამოგზაურო სააგენტო ძველ თბილისში. ყველა ტური · WhatsApp +995 577 416 314