კლდე მტკვრის ხეობის მოსახვევში ჩნდება, ასპინძის სამხრეთით: კილომეტრის სიგრძის ყვითელ-ყავისფერი ქვის კედელი, ღრუბელივით ასობით ბნელი ხვრელით. გზიდან წუთი სჭირდება, რომ მიხვდე — ხვრელები კარები და ფანჯრებია, ქიმები — ქუჩები, და მთელი კლდე — ქალაქი.
თამარის ქალაქი
ვარძია გიორგი III-მ დაიწყო და მისმა ასულმა თამარმა დაასრულა — დედოფალმა, რომელიც საქართველოს შუა საუკუნეების ძლიერების მწვერვალზე მართავდა. ადგილი თავდაცვისთვის აირჩიეს — მტკვრის ხეობა აქ სამხრეთის საზღვარი იყო სელჩუკების პირისპირ — და გეგმა არაჩვეულებრივი: მთლიანად კლდეში ნაკვეთი გამაგრებული მონასტერი, ხეობიდან უხილავი, საიდუმლო გვირაბებით შესასვლელი, საცხოვრებლით, სატრაპეზოებით, მარნებით, საცხობებით, აფთიაქით, დარბაზებითა და ეკლესიით, მთის შიგნით მოყვანილი წყაროს წყლით. ეკლესიაში თამარის თითქმის თანადროული პორტრეტია — ახალგაზრდა ქალი წითელ სამოსში, ეკლესიის მოდელით ხელში, 1185 წელს დახატული.
რა დაემართა
1283 წელს მიწისძვრამ კლდის წინა ნაწილი მოგლიჯა და დაფარული გამოაჩინა. სპარსელებმა 1551 წელს დაარბიეს; მიატოვეს. 1989 წელს ბერები დაბრუნდნენ და მას მერე მოქმედი მონასტერია.
სიარული
ბილიკი კლდეზე ზიგზაგით ადის, მერე კიბეები და გვირაბები სართულიდან სართულზე — კვეთილნიშებიანი ოთახები, მარნები ქვევრის ბუდეებით, სამრეკლო, და ცენტრში მიძინების ეკლესია თამარით და ფრესკებით. გრძელი გვირაბი ეკლესიიდან წყარომდე ჩადის. ორი საათი; ბილიკები უსწორმასწოროა და სიბნელეში ციცაბო კიბეებია.
უცხოელი სტუმრებისთვის
ვარძია თბილისიდან 250 კილომეტრია — გრძელი დღე, ან უკეთესი, ღამე ბორჯომში. GTour-ის ვარძია, რაბათი და ბორჯომი — 2 დღე. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.
ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: Vardzia: the queen who carved a city into a cliff
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი დასვენება. (2026). ვარძია — დედოფალი, რომელმაც ქალაქი კლდეში გამოკვეთა. 15 სექტემბერი, 2026. https://shenidasveneba.ge/vardzia-the-queen-who-carved-a-city-into-a-cliff-ka/