ყოველ კახურ სახლში არის ოთახი, ჩვეულებრივ დანარჩენზე ცოტა გრილი, მიწის ან ძველი ქვის იატაკით. იატაკში წრეებია ჩასმული — ხან ერთი, ხან ოცი — ხის სახურავით და თიხის რგოლით. თითოეულის ქვეშ ქვევრია: კვერცხისებრი თიხის ჭურჭელი, კასრიდან პატარა მანქანის ზომამდე, ყელამდე ჩაფლული.
ეს მარანია და სწორედ ამიტომ არ ჰგავს ქართული ღვინო არაფერს დედამიწაზე.
რას აკეთებს ქვევრი
მეთოდი თითქმის შეურაცხმყოფლად მარტივია. ოქტომბერში ყურძენს წურავენ — კანით, კლერტით, წიპწით — და ქვევრში ასხამენ. ლუქავენ. მიწა ტემპერატურას მთელი წელი 14 გრადუსზე ინახავს. ღვინო კვირაობით დუღს ჭაჭაზე, მერე თვეობით ზის მასზე, ზოგჯერ გაზაფხულამდე. არაფერს უმატებენ, არაფერს აკლებენ.
შედეგი სამია: კანი თეთრ ყურძენს ფერს აძლევს — ამიტომაა ქართული „თეთრი“ ღვინო ქარვისფერი. კლერტი და წიპწა ტანინს იძლევა — ამიტომ აქვს ქარვისფერ ღვინოს წითლის სიმაგრე. თიხა კი, ცვილით დაფარული, ღვინოს ნელა ასუნთქებს და საკუთარ გემოს არ უმატებს — არც მუხა, არც ვანილი, მხოლოდ ყურძენი, მიწა და დრო.
რვა ათასი წელი, უწყვეტად
2017 წელს არქეოლოგებმა თბილისის სამხრეთით, ნეოლითურ ნამოსახლარებზე, ჭურჭლის ნატეხებზე ღვინის კვალი დაადასტურეს — ძვ. წ. 6000 წელი. ბერძნები და რომაელებიც თიხაში აყენებდნენ ღვინოს. მათ შეწყვიტეს. ქართველებმა — არა: არაბები, მონღოლები, სპარსელები და საბჭოთა კოლმეურნეობის სამოცდაათი წელი ვერ დაარღვია მარნის ტრადიცია. 2013 წელს იუნესკომ ქვევრის ღვინო მემკვიდრეობის სიაში შეიტანა; კახეთი ვერც კი მიხვდა, რომ მემკვიდრეობა ჰქონდა.
ვინ აკეთებს ქვევრს
ქვევრი ჩარხზე არ იძერწება. ხელით იგება, ლენტი ლენტზე, კვირების განმავლობაში — რამდენიმე ოჯახის მიერ რამდენიმე სოფელში; ვარდისუბანი თელავთან ყველაზე ცნობილია. ქვევრის მკეთებლის ყურება ბრინჯაოს ხანის ყურებაა, ჯიბეში ტელეფონით.
უცხოელი სტუმრებისთვის
თუ თქვენს უცხოელ სტუმარს ერთი რამ უნდა აჩვენოთ საქართველოში, გახსნილი ქვევრი აჩვენეთ. GTour-ის ინგლისურენოვანი კერძო ტურები კახეთში ყოველთვის მოიცავს ოჯახურ მარანს: კახეთი ერთ დღეში, სამდღიანი ღვინის ტური და რთველი. ინგლისური ვერსია: gtour.ge.
ფოტო და მასალა: GTour — Gateway to Georgia. ეს სტატია ინგლისურადაც არსებობს: The qvevri: why Georgians bury their wine
QR კოდი
სტატიის ციტირება
შენი დასვენება. (2026). ქვევრი — რატომ მარხავენ ქართველები ღვინოს მიწაში. 15 სექტემბერი, 2026. https://shenidasveneba.ge/the-qvevri-why-georgians-bury-their-wine-ka/