ჯუთა გარიჟრაჟზე: უკანასკნელი ხეობა მთების წინ

სად მდებარეობს

ყაზბეგი ერთი დღით და ყაზბეგი მთაში გათენებული ღამით — სრულიად განსხვავებული გამოცდილებაა, და ეს განსხვავება ჯუთაა. სტეფანწმინდიდან გზა აღმოსავლეთისკენ უხვევს, შნოს ხეობაში ადის, გადის სოფელ შნოში მისი კოშკით და შემდეგ ოცი კილომეტრის სიგრძის მოხრეშილ გზაზე მიჰყავს მოგზაურს ჯუთამდე, 2200 მეტრ სიმაღლეზე — ეს ხევის რეგიონის ყველაზე მაღალმთიანი სოფელია და ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი საქართველოში. აქ მთელი წლის განმავლობაში ათიოდე ოჯახი ცხოვრობს; ზამთარში კი კვირების განმავლობაში მოწყვეტილები რჩებიან. სოფლის იქით გზა აღარ გრძელდება — მხოლოდ ბილიკი მიდის ქაუხის ხეობაში, სადაც ის ქაუხის მასივის ძირას მთავრდება: შვიდი გრანიტის კოშკი, რომელსაც „ქართულ დოლომიტებსაც“ უწოდებენ, ათასი მეტრით მდელოდან პირდაპირ ზევით იჭრება.

რატომ გარიჟრაჟი

ჯუთა აღმოსავლეთისკენაა მიმართული, ამიტომ პირველი სხივები ქაუხის კოშკებს ეხება ყველაზე ადრე, ვიდრე სხვა რამეს. ოცი წუთის განმავლობაში ისინი ნაცრისფრიდან ოქროსფერში და მერე ვარდისფერში გადადიან, ხოლო ხეობის ძირი ჯერ კიდევ ჩრდილშია. ცხრა საათისთვის სინათლე უკვე ჩვეულებრივია, ხოლო თერთმეტის შემდეგ თბილისიდან ჩასული პირველი ჯგუფები ჩნდებიან. ჯუთას საუკეთესო სახეს მხოლოდ ისინი ხედავენ, ვინც სტეფანწმინდაში გაათია ღამე და დილით შვიდ საათზე გაემგზავრა.

სავალი ბილიკი

სოფლის უკანასკნელი სახლიდან ბილიკი მდინარეს მიჰყვება ხეობის ზემოთ. გზა მარტივია — საათის სავალზეა თავშესაფარი „ფიფთ სიზონი“, სადაც ყავასაც შესთავაზებენ და მთელი მასივის ხედიც იშლება, ხოლო კიდევ ერთი საათის სავალზე, კლდის კედლის ძირას, პატარა ტბაა. ტექნიკურად რთული არაფერია, უმეტესობისთვის სიმაღლის პრობლემასაც არ წარმოშობს, და ნებისმიერ მონაკვეთზე უკან დაბრუნებაც შესაძლებელია. ივნისში მდელოები სავსეა როდოდენდრონითა და ავშნით, სექტემბერში კი ბალახი ყვითლდება და ჰაერი უფრო ცივი ხდება. ტანსაცმლის დამატებითი ფენა აუცილებელია — 2200 მეტრზე ცივა მანამ, სანამ მზე ქედს არ გადალახავს, აგვისტოშიც კი.

ტბის ზემოთ უკვე სერიოზული ბილიკები იწყება — ქაუხის უღელტეხილის გავლით როშკამდე და აბუდელაურის ტბებამდე, რაც ფიზიკურად მომზადებული ტურისტებისთვის მთელი დღის სავალია. ეს უკვე სხვა, განსხვავებული მარშრუტია.

- Advertisement -

პრაქტიკული ინფორმაცია

გზა 4×4-ისთვის ვარგისია, ხოლო წვიმის შემდეგ სხვა ტრანსპორტისთვის საეჭვო ხდება — GTour სტეფანწმინდიდან სწორედ 4×4-ს იყენებს. ჯუთა ღიაა მაისის ბოლოდან ოქტომბრამდე; ამ პერიოდის გარეთ გზა თოვლითაა დაფარული. სოფელში ორი-სამი მარტივი სტუმართან სახლია, თუ კიდევ უფრო მაღლა ღამის გათევა გსურთ. მაღაზია არ არის — წყალი წინასწარ წაიღეთ. მობილური კავშირი არასტაბილურია, რასაც სტუმრების უმეტესობა უპირატესობად მიიჩნევს.

GTour-თან ერთად

ჯუთა წარმოადგენს „ყაზბეგის ორდღიანი მთის მოგზაურობის“ მეორე დილას და „საქართველო შვიდ დღეში“ მარშრუტის მესამე დღეს.

ხშირად დასმული კითხვები

• სად მდებარეობს ჯუთა და როგორ მოვხვდეთ იქ? ჯუთას სტეფანწმინდიდან მიჰყვება გზა, რომელიც აღმოსავლეთისკენ შნოს ხეობაში ადის, გადის სოფელ შნოში მისი კოშკით და შემდეგ ოცი კილომეტრის მოხრეშილ გზაზე ადის 2200 მეტრამდე. ეს ხევის რეგიონის ყველაზე მაღალმთიანი სოფელია, რომლის მისაღწევადაც 4×4 რეკომენდებულია, რადგან წვიმის შემდეგ გზა სხვა ტრანსპორტისთვის საეჭვო ხდება.
• რატომ არის გარიჟრაჟი ჯუთას სანახავად საუკეთესო დრო? ჯუთა აღმოსავლეთისკენაა მიმართული, ამიტომ პირველი სხივები ქაუხის კოშკებზე ადრეა, ვიდრე სხვაგან. დაახლოებით ოც წუთში ისინი ნაცრისფრიდან ოქროსა და ვარდისფერში გადადიან, სანამ ხეობის ძირი ჯერ კიდევ ჩრდილშია. ცხრაზე სინათლე უკვე ჩვეულებრივია, ხოლო თერთმეტზე თბილისელი ტურისტების ჯგუფები ჩნდება, ამიტომ საუკეთესო სანახაობას ისინი ხედავენ, ვინც სტეფანწმინდაში გაათია ღამე და დილით შვიდზე გაემგზავრა.
• რას წარმოადგენს ქაუხის მასივი? ქაუხის მასივი შვიდი გრანიტის კოშკისგან შედგება, რომელსაც „ქართულ დოლომიტებსაც“ უწოდებენ და ჯუთას იქით მდელოდან ათასი მეტრით მაღლა იჭრება. ბილიკი ქაუხის ხეობაში მიდის და მის ძირას მთავრდება, რადგან სოფლის იქით გზა აღარ გრძელდება.
• როგორია ბილიკი ჯუთადან? უკანასკნელი სახლიდან ბილიკი მდინარეს მიჰყვება ხეობის ზემოთ — დაახლოებით საათის სავალზეა თავშესაფარი „ფიფთ სიზონი“ ყავითა და მასივის ხედით, ხოლო კიდევ საათის სავალზე — პატარა ტბა კლდის კედლის ძირას. ტექნიკურად რთული არაფერია და უმეტესობისთვის სიმაღლის პრობლემასაც არ წარმოშობს, ნებისმიერ წერტილზე უკან დაბრუნების საშუალებით; ივნისში მდელოები სავსეა ყვავილებით, სექტემბერში კი ბალახი ყვითლდება და ჰაერი უფრო ცივდება.
• შესაძლებელია თუ არა ტბის იქით გაგრძელება? დიახ, ტბის ზემოთ უფრო სერიოზული ბილიკები იწყება, მათ შორის ქაუხის უღელტეხილის გავლით როშკამდე და აბუდელაურის ტბებამდე. ეს ფიზიკურად მომზადებული ტურისტებისთვის მთელი დღის სავალია და ხეობის მარტივი სეირნობისგან სრულიად განსხვავებული, უფრო რთული მოგზაურობაა.
• როდის არის ჯუთა ხელმისაწვდომი და რა ინფრასტრუქტურაა იქ? ჯუთა ღიაა მაისის ბოლოდან ოქტომბრამდე, რადგან ამ პერიოდის გარეთ გზა თოვლითაა დაფარული; ზამთარში კი იქ მცხოვრები ათიოდე ოჯახი კვირების განმავლობაში შეიძლება მოწყვეტილი დარჩეს. სოფელში ღამის გასათევად ორი-სამი მარტივი სტუმარსახლია, მაგრამ მაღაზია არ არის, ამიტომ წყალი წინასწარ უნდა წაიღოთ, ხოლო მობილური კავშირი არასტაბილურია.
• როგორ შეიძლება ჯუთას მონახულება GTour-თან ერთად? ჯუთა წარმოდგენილია GTour-ის „ყაზბეგის ორდღიანი მთის მოგზაურობის“ მეორე დილად და „საქართველო შვიდ დღეში“ მარშრუტის მესამე დღედ. GTour სტეფანწმინდიდან მოხრეშილი გზის გასავლელად 4×4 ავტომობილს იყენებს.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Juta at dawn: the last valley before the mountains close