წნორი — კახური ბაღებისა და ღვინის სოფელი ალაზნის ველზე

მიმოხილვა

წნორი სიღნაღის მუნიციპალიტეტში მდებარე მცირე ქალაქია, საქართველოს მთავარ მეღვინეობის რეგიონში — კახეთში, ალაზნის ველზე, თბილისიდან დაახლოებით 90 კილომეტრში. ის გადაშენებულია გორაზე მდგარი სიღნაღის ძირას, გარშემორტყმული ვენახებით, ხეხილის ბაღებითა და სარწყავი არხებით, რომლებიც თაობების განმავლობაში კვებავდა კახურ სოფლის მეურნეობას. წნორი თავისთავად მოკრძალებული ქალაქია, თუმცა მისი მდებარეობა მას კარგ შუალედურ პუნქტად აქცევს სიღნაღის, წმინდა ნინოს ბოდბის მონასტრისა და სამხრეთ-აღმოსავლეთით, დედოფლისწყაროსკენ გაშლილი ნახევრადუდაბნოს დაცული ტერიტორიების დასაკავშირებლად.

წნორის მნიშვნელობა მის საკუთარ ძეგლებში კი არა, არამედ იმაში მდგომარეობს, რასაც ის მოგზაურს უხსნის — საოჯახო ღვინის მარნები, გზისპირა ბაზრები ადგილობრივი ხილითა და ჩურჩხელით, და კახეთის სოფლური ცხოვრების ის ნელი რიტმი, რომელიც განსხვავდება ახლომდებარე, უფრო დატვირთული სიღნაღისგან. GTour წნორს კერძო მარშრუტებში ითვალისწინებს მოთხოვნის შემთხვევაში — ის ერთ დღეში აერთიანებს მარნებს, ბოდბესა და სიღნაღს, ან წარმოადგენს დამშვიდებულ ალტერნატივას ღამისთევისთვის.

ისტორია

წნორის მიმდებარე ალაზნის ველი ისტორიულად კახეთის სამეფოს ნაწილს წარმოადგენდა — აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფოს, რომელმაც შუა საუკუნეებისა და ახალი დროის დიდ მონაკვეთში დამოუკიდებელი პოლიტიკური ვინაობა შეინარჩუნა, ვიდრე ქართლთან გაერთიანდებოდა და, აღმოსავლეთ საქართველოს დანარჩენ ნაწილთან ერთად, 1801 წელს რუსეთის იმპერიას შეუერთდებოდა. ქართული ღვინის სფეროსა და ტურიზმის სპეციალისტების თქმით, კახეთის ამ ნაწილში მევენახეობას საუკუნეების ისტორია აქვს და მჭიდროდ უკავშირდება ქვევრში ღვინის დადუღებისა და შენახვის ხერხს — წესს, რომელიც დიდი ხანია ამ ველთანაა დაკავშირებული. რუსეთის იმპერიისა და საბჭოთა პერიოდის განმავლობაშიც წნორის მიდამოები სოფლის-სამეურნეო ხასიათს ინარჩუნებდა, კოლმეურნეობების, ხოლო მოგვიანებით კერძო ვენახების ირგვლივ ორგანიზებული, რომლებიც კახური ღვინის ვაჭრობას კვებავდნენ. უფრო სრული სურათისთვის საქართველოს ეროვნული ტურიზმის ადმინისტრაცია აქვეყნებს მასალებს კახეთის მეღვინეობის მემკვიდრეობისა და ისტორიული ქალაქების შესახებ.

რა ნახოთ

ალაზნის ველის ვენახები

წნორის გარშემო მიწა თითქმის მთლიანად ვენახებს უჭირავს — რიგები ერთ მხარეს კავკასიონის მთისწინეთისკენ იწევს, მეორეზე კი გარეჯის ქედისკენ. ბევრი მცირე მეურნეობა დღემდე საკუთარი ხელით ხდის ყურძნის დაწურვას და ქვევრის ღვინის დაყენებას ოჯახურ მარნებში, ზოგი კი სტუმრებისთვისაც გახსნილია დეგუსტაციისთვის. ყველაზე საინტერესო სეზონი ამ ცოცხალი ლანდშაფტის სანახავად შემოდგომაა, რწყილების — ანუ რთველის დროს.

- Advertisement -

წმინდა ნინოს ბოდბის მონასტერი

წნორიდან ახლო მანძილზე მდებარეობს ბოდბის სავანე, სადაც გადმოცემით დასაფლავებულია წმინდა ნინო, რომელსაც მეოთხე საუკუნეში საქართველოში ქრისტიანობის შემოტანა მიეწერება. მონასტრის კომპლექსი, თავისი ტაძრითა და ბაღებით, რომლებიც ალაზნის ველზე იშლება, კახეთში ერთ-ერთ ყველაზე მოსანახულებელ სალოცავ ადგილად ითვლება და ბუნებრივად ერწყმის წნორში გაჩერებას.

სიღნაღის ძველი ქალაქი

გორაზე ამომართული, გამაგრებული სიღნაღი წნორიდან რამდენიმე წუთში მისაწვდომია. მისი აღდგენილი მეთვრამეტე საუკუნის თავდაცვითი კედლები, ქვაფენილი ქუჩები და ალაზნის ველზე გადაშლილი ხედები სწორედ ის ცენტრია, რომელსაც გარშემორტყმული აქვს წნორის მარნები და მიმდებარე სოფლები.

ვაშლოვანი და დედოფლისწყაროს გზა

წნორიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ, დედოფლისწყაროს მიმართულებით გაჭრილი გზა ბოლოს ვაშლოვანის დაცულ ტერიტორიებამდე მიდის — ნახევრადუდაბნოს ლანდშაფტამდე, რომელსაც დაცული ტერიტორიების სააგენტო მართავს. ეს უფრო ხანგრძლივი ექსკურსიაა, ვიდრე ნახევარდღიანი მოგზაურობა, მაგრამ წნორი ამ მიმართულებით მიმავალთათვის მოხერხებულ გზაგასაყარად გამოდგება.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან წნორამდე მანქანით გზა თბილისი-თელავისა და გურჯაანის გზით დაახლოებით 1 საათი 50 წუთი სჭირდება — გზა ზოგადად კარგ მდგომარეობაშია, თუმცა მოგზაურობის წინ ღირს გზის მდგომარეობის გადამოწმება GTour-ის შესაბამის გვერდზე. თბილისიდან სიღნაღისა და დედოფლისწყაროს მიმართულებით მიმავალი მარშრუტკები წნორზე ან მის ახლოს გადის, თუმცა რეისები იშვიათია და ერთდღიანი ვიზიტისთვის კერძო ტრანსფერი უფრო საიმედო ვარიანტია. ქუთაისიდან მგზავრობა თბილისისა და შემდეგ კახეთისკენ გასავლელად დაახლოებით 4 საათი 55 წუთი გრძელდება, ხოლო ბათუმიდან იმავე მარშრუტით — დაახლოებით 7 საათი 15 წუთი. GTour სამივე ქალაქიდან გთავაზობთ კერძო ტრანსფერებსა და ინგლისურენოვანი მძღოლ-გიდით ერთდღიან ტურებს.

როდის ჩავიდეთ

სექტემბერი და ოქტომბერი, რთველის დროს, ყველაზე საინტერესო თვეებია — მარნებში ახალი მოსავლის დაწურვა მიმდინარეობს და ბაზრები ხილით ივსება. გვიანი გაზაფხული, აპრილიდან ივნისამდე, მწვანე ვენახებსა და სასიამოვნო ტემპერატურას გვთავაზობს სიღნაღსა და ბოდბეში სეირნობისთვის. ზაფხულის შუა პერიოდი ალაზნის ველზე ცხელია, ზამთარი კი წყნარი სეზონია, როდესაც ზოგიერთი პატარა საოჯახო მარანი სტუმრებისთვის დახურულია.

- Advertisement -

სად დავრჩეთ და ვისადილოთ

წნორს თავად ტურისტული ინფრასტრუქტურა მწირად აქვს, ამიტომ მოგზაურთა უმეტესობა ახლომდებარე სიღნაღში ჩერდება. რეგისტრირებული ვარიანტებიდან აღსანიშნავია სასტუმრო Bodbe Hotel მონასტერთან ახლოს, Signagi Glamping — სოფლური ალტერნატივისთვის, და Lost Ridge Inn, Brewery and Ranch, რომელიც საცხოვრებელს საკუთარ საჭაშნიკესთან აერთიანებს. კვებისა და ღვინის ნაწილში SVIA Craft Beer and Wine Studio გთავაზობთ ჩვეულებრივ სასადილოსა და დეგუსტაციებს, ხოლო Kerovani Winery და Kakhetian House Vakirelebi — მარნების დათვალიერებასა და ტრადიციულ კახურ სადილს. სიღნაღის ტურისტული საინფორმაციო ცენტრი კარგი პირველი გაჩერებაა რუკებისა და სამუშაო საათების გასაგებად.

• Bodbe Hotel — ბოდბის მონასტერთან
• Signagi Glamping — სოფლური ტიპის განთავსება
• Lost Ridge Inn, Brewery and Ranch — საცხოვრებელი და საჭაშნიკე
• SVIA Craft Beer and Wine Studio — კვება და დეგუსტაცია
• Kerovani Winery, Kakhetian House Vakirelebi — მარნების ვიზიტი და ტრადიციული სადილი

პრაქტიკული ინფორმაცია

მცირე საოჯახო მარნებსა და გზისპირა დახლებზე ჯერ კიდევ ნაღდი ფული სასურველია, ამიტომ ღირს ქართული ლარის ქონა; საბანკო ბარათით გადახდა უფრო საიმედოა სიღნაღის სასტუმროებსა და დიდ რესტორნებში. მობილური ქსელის დაფარვა კახეთის მთავარ გზებზე ზოგადად კარგია. ინგლისური ენა გავრცელებულია სიღნაღის ტურისტულ ბიზნესებში, თუმცა წნორში ნაკლებად — ამიტომ საოჯახო მეღვინეებთან უშუალო ურთიერთობისთვის გიდი ან ქართული ენის მინიმალური ცოდნა გამოსადეგია. თბილისსა და წნორს შორის გზები ასფალტირებულია და ყოველდღიურად გამოიყენება ტურისტული ტრანსპორტით, თუმცა ზამთარში ნისლი და ყინული შეიძლება შეანელოს გომბორის ან დაბლობის მარშრუტები, ამიტომ ადრეული გასვლის წინ გზის მდგომარეობა გადაამოწმეთ.

ხშირად დასმული კითხვები

ღირს თუ არა წნორის მარტო მონახულება?
წნორი თავისთავად დიდი სანახაობის ადგილი არ არის — მისი ღირებულება მის გარშემო არსებულ მარნებში, ბოდბის მონასტერსა და სიღნაღშია. შეზღუდული დროის მქონე მოგზაურები ჩვეულებრივ უბრალოდ გაივლიან, ვიდრე დარჩებიან ღამისთევისთვის.

რამდენად შორსაა წნორი სიღნაღიდან?
წნორი სიღნაღიდან ახლო მანძილზეა, იმავე მუნიციპალიტეტში, რაც ორივეს ერთ ვიზიტში გაერთიანებას ამარტივებს თბილისიდან ან სიღნაღში ბაზირებით.

არის თუ არა მატარებელი წნორში?
საქართველოს რკინიგზას ისტორიულად ჰქონდა სეზონური სამგზავრო რეისები კახეთის ხაზზე, რომელიც ალაზნის ველის ამ ნაწილის ქალაქებს ემსახურება; განრიგი სეზონზეა დამოკიდებული, ამიტომ მოგზაურობის დაგეგმვამდე უშუალოდ საქართველოს რკინიგზასთან გადამოწმება სჯობს.

შესაძლებელია თუ არა წნორის ერთდღიანი ვიზიტი თბილისიდან?
დიახ. თბილისიდან ორ საათზე ნაკლები მანძილით წნორი კარგად ეტევა ერთდღიან კახური მარშრუტში, სიღნაღისა და ბოდბის მონასტერთან ერთად.

რომელი მარნებია წნორთან ახლოს?
ალაზნის ველზე მრავალი საოჯახო და ბუტიკური მარანია, მათ შორის Kerovani Winery და Kakhetian House Vakirelebi, რომლებიც მარნების ვიზიტსა და ქვევრის ღვინის დეგუსტაციას სთავაზობენ სტუმრებს.

არის თუ არა წნორი კარგი ბაზა ვაშლოვანის მოსანახულებლად?
წნორი დედოფლისწყაროსა და ვაშლოვანის დაცული ტერიტორიებისკენ მიმავალ გზაზე მდებარეობს, რაც მას გონივრულ გზაგასაყარად აქცევს, თუმცა თავად დაცულ ტერიტორიამდე მისასვლელად მეტი დროა საჭირო და ის ცალკე ექსკურსიად განიხილება.

არის თუ არა წნორში სასტუმროები?
პირდაპირ წნორში განთავსების შესაძლებლობა შეზღუდულია; მოგზაურთა უმეტესობა ახლომდებარე სიღნაღში ჩერდება, სადაც სასტუმროებისა და სტუმართმოყვარე სახლების არჩევანი უფრო ფართოა.

ფართოდ ლაპარაკობენ თუ არა ინგლისურად წნორში?
ინგლისური ენა უფრო გავრცელებულია სიღნაღის ტურისტულ ბიზნესებში, ვიდრე თავად წნორში, სადაც საოჯახო მარნების მონახულებისას გიდი ან ადგილობრივი მძღოლი გამოსადეგია.

რომელი სეზონია საუკეთესო ვიზიტისთვის?
სექტემბერი და ოქტომბერი, რთველის დროს, ყველაზე მეტს სთავაზობენ ვიზიტორს, ხოლო აპრილი-ივნისი — სასიამოვნო ამინდს ველსა და სიღნაღში სეირნობისთვის.

დაკავშირებულია თუ არა წნორი ბოდბის მონასტერთან?
ბოდბის მონასტერი წნორიდან ახლო მანძილზეა და ჩვეულებრივ ერთად მოინახულება კახეთის ამ ნაწილში ერთდღიანი მოგზაურობის ფარგლებში.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Tsnori