ჩოხატაური – გურიის კარიბჭე ბახმაროსა და ჩხავერის ღვინისკენ

მიმოხილვა

ჩოხატაური დასავლეთ საქართველოში, გურიის რეგიონში მდებარე პატარა ქალაქია და ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრი. ის მდებარეობს იმ საგადამხედველო ზონაში, სადაც გურიის დაბლობის ჩაისა და თხილის პლანტაციები თანდათან იწყებს აღმართვას მესხეთის მთებისკენ. თბილისიდან აქამდე საავტომობილო გზით დაახლოებით 4 საათი და 35 წუთია საჭირო, ქუთაისიდან – 1 საათი და 20 წუთი, ბათუმიდან კი – 1 საათი და 55 წუთი.

ქალაქი თავად მოკრძალებულია – საქართველოს მოსახლეობის სტატისტიკის მიხედვით აქ დაახლოებით 1 815 ადამიანი ცხოვრობს. მიუხედავად ამისა, ჩოხატაური მნიშვნელოვან როლს ასრულებს, როგორც კარიბჭე დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი საზაფხულო კურორტის, ბახმაროსკენ, და იმ ლამაზი ვენახებისკენ, სადაც გურიის იშვიათი ჯიშის – ჩხავერის ღვინო მზადდება.

ჩოხატაურის მნიშვნელობა მონუმენტურ ღირსშესანიშნაობებში კი არა, იმაში მდგომარეობს, რასაც ის ხსნის – გურიის მშვიდი სოფლური ყოფა, ხეხილის ბაღები, ქვევრის მარნები და მდინარის ხეობები, რომელთაც ბათუმში დასასვენებლად ჩამოსული უმეტესობა ვერასდროს ხედავს. მოგზაურებისთვის, ვინც საქართველოს ღვინოზე, სოფლურ ცხოვრებასა და მთის ჰაერზე აგებულ მარშრუტს ეძებენ და არა მუზეუმებზე, ეს ქალაქი კარგი ბაზაა შავი ზღვის სანაპიროსა და იმერეთის დაბლობს შორის. GTour ჩოხატაურს თავის ინდივიდუალურ ტურებში მოთხოვნისამებრ აერთიანებს, რეგიონში შემოწმებულ მარნებთან და სტუმართმოყვარე სახლებთან ერთად.

ისტორია

გურია დიდხანს ერთიანი საქართველოს სამეფოს ნაწილი იყო, ვიდრე XV საუკუნეში მისი დაშლის შემდეგ ცალკე საგამგებლო სამთავროდ არ იქცა გურიელთა დინასტიის მმართველობის ქვეშ. სამთავრომ საუკუნეების განმავლობაში შეინარჩუნა საკუთარი მმართველთა ხაზი და პოლიტიკური თვითმყოფადობა, ურთიერთობდა მეზობელ იმერეთის სამეფოსა და ოსმალეთის იმპერიასთან, რომელსაც ახლომდებარე შავი ზღვის პორტები ეკონტროლებოდა.

- Advertisement -

XIX საუკუნის დასაწყისში რუსული იმპერიული გავლენის გავრცელებასთან ერთად დასავლეთ საქართველოში, გურიის ავტონომია თანდათან შეიზღუდა, და 1830-იან წლებში სამთავრო საბოლოოდ რუსეთის იმპერიის ადმინისტრაციულ სისტემაში ინკორპორირდა. შემდგომ, რუსული, ხოლო მოგვიანებით საბჭოთა ადმინისტრაციის ქვეშ, ჩოხატაური გარდაიქმნა ადგილობრივ ადმინისტრაციულ ცენტრად, როდესაც გარშემო ტერიტორია ჩაისა და ციტრუსის, ასევე თხილის კულტურების გარშემო ორგანიზდებოდა – გურიის ფართომასშტაბიანი საბჭოური სოფლის მეურნეობის განვითარების ნაწილი. 1991 წლის საქართველოს დამოუკიდებლობის შემდეგ ჩოხატაური გურიის რეგიონში საკუთარი მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციულ ცენტრად რჩება.

რა ნახოთ

ბახმაროს მთის კურორტი

ბახმარო მაღალმთიანი კლიმატური კურორტია ჩოხატაურის მუნიციპალიტეტში, რომელსაც საქართველოში დიდი ხანია აფასებენ სუფთა მთის ჰაერისა და გრილი ზაფხულის კლიმატისთვის. ის მთელი XX საუკუნის განმავლობაში ჩამოყალიბდა, როგორც სეზონური თავშესაფარი ქართველებისთვის, ვინც დაბლობის ზაფხულის სიცხეს გაურბოდა. ალპური მდელოები მოხალისებულ, ხის სახლებით არის დაფარული. გზა, რომელიც ჩოხატაურიდან მთისკენ ეშვება, ციცაბოდ ადის და, როგორც წესი, მხოლოდ თბილ სეზონზეა გასავლელი.

ჩხავერის ვენახები და ზურაბ თოფურიძის მარანი

გურია ჩხავერის – ვარდისფერკანიანი ყურძნის ჯიშის – ერთ-ერთი ტრადიციული სამშობლოა. ამ ყურძნისგან მზადდება მსუბუქი, ოდნავ ცქრიალა, ხშირად ნახევრადტკბილი წითელი ან ვარდისფერი ღვინო, რომელსაც ქვევრში ადუღებენ. ჩოხატაურის გარშემო პატარა საოჯახო მწარმოებლები ამ ტრადიციას მცირე მასშტაბით, ექსპორტზე კი არა, საკუთარი და სტუმრების დასაკმაყოფილებლად აგრძელებენ. შესაძლებელია ვიზიტის ორგანიზება ზურაბ თოფურიძის მარანში – ქალაქთან ახლოს მდებარე, შემოწმებულ საოჯახო მეღვინეობაში.

გურიის მდინარის ხეობები

ჩოხატაურის გარშემო ლანდშაფტს მდინარე სუფსისა და ნატანებისის სისტემები განსაზღვრავს, თხილისა და ჩაის ტერასული პლანტაციები ფერდობებზე შავი ზღვის დაბლობისკენ ეშვება. ხედები აქ უფრო რბილი და მწვანეა, ვიდრე უფრო აღმოსავლეთით მდებარე სვანეთში ან რაჭაში, და ამ ლანდშაფტში გავლილი გზა თავად ქალაქში ვიზიტის ერთ-ერთი სასიამოვნო ნაწილია.

სოფლური სტუმართმოყვარეობა სკიჯის სახლში

მოგზაურებისთვის, ვისაც ტრანზიტის ნაცვლად ღამის გათევა სურს, სახლი სახელად „სკიჯის სახლი” სოფლის ყოველდღიური ცხოვრების, შინაური საჭმლისა და ბაღის პროდუქტების გასაცნობად კარგი ბაზაა – ეს არ არის ფორმალური ღირსშესანიშნაობა, არამედ ცხოვრების გაცნობის ადგილი.

- Advertisement -

როგორ მივაღწიოთ

თბილისიდან ჩოხატაურის მისაღწევად საჭიროა გავლა თბილისი-ქუთაისი-სამტრედიის მთავარ ავტომაგისტრალზე დასავლეთისკენ, შემდეგ კი გურიისკენ შემობრუნება სამხრეთისკენ – მგზავრობა კერძო ავტომობილით დაახლოებით 4 საათი და 35 წუთი გრძელდება; მარშრუტკები თბილისის დასავლეთის ავტოსადგურებიდან დადის, თუმცა ჩვეულებრივ საჭიროა გადასხდომა ქუთაისში ან სამტრედიაში. ქუთაისიდან სამტრედიის გავლით სამხრეთ-დასავლეთისკენ მგზავრობა დაახლოებით 1 საათი და 20 წუთი გრძელდება და ეს ყველაზე პირდაპირი მარშრუტია მათთვის, ვინც იმერეთსა და გურიას ერთმანეთში აერთიანებს. ბათუმიდან გზა ჩრდილო-აღმოსავლეთისკენ, სანაპირო და შიდა გზების გავლით ოზურგეთში, დაახლოებით 1 საათსა და 55 წუთს მოითხოვს. ჩოხატაურში სამგზავრო სარკინიგზო სადგური არ არის; უახლოესი გაჩერებები საქართველოს რკინიგზის ქსელზე სამტრედიაშია ან ბათუმში, საიდანაც შემდგომი მგზავრობა საავტომობილო გზით ხორციელდება. ყველა სამ მარშრუტზე გზის მდგომარეობის შემოწმება შესაძლებელია GTour-ის გზების სტატუსის გვერდზე, ხოლო GTour-ი ინგლისურენოვანი მძღოლით კერძო ტრანსფერებსა და ერთდღიან ტურებს თავისი ტურების სერვისის მეშვეობით აწყობს.

როდის ჩავიდეთ

გვიან გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდე, დაახლოებით მაისიდან ოქტომბრამდე, ყველაზე პრაქტიკული პერიოდია, რადგან სწორედ ამ დროს არის ბახმაროს მთის გზა სანდოდ ღია, ხოლო გურიის ნოტიო სუბტროპიკული კლიმატი სეირნობისა და ვენახების დათვალიერებისთვის ყველაზე სასიამოვნო. სექტემბერი და ოქტომბერი რთველის პერიოდია, როდესაც კარგია ჩოხატაურის გარშემო პატარა მარნებში ჩხავერის ღვინის დამზადების პროცესის დანახვა. ჩოხატაურში ზამთარი რბილია, მაგრამ წვიმიანი – გურია საქართველოში ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი ნალექიანობით გამოირჩევა, ხოლო ბახმაროს გზა თოვლის პირობებში, როგორც წესი, გაუვალია ან დაკეტილია.

სად დავრჩეთ და ვისადილოთ

უშუალოდ ჩოხატაურში საცხოვრებელი ადგილები შეზღუდულია, და უმეტესობა ან სოფლურ სტუმართმოყვარე სახლებში ჩერდება, ან ბათუმთან თუ ქუთაისთან აერთიანებს ვიზიტს. შემოწმებულ ვარიანტებს შორისაა „სკიჯის სახლი” – მარტივი საცხოვრებელი შინაური საჭმლის ატმოსფეროთი, და ზურაბ თოფურიძის მარანი, სადაც შესაძლებელია დეგუსტაციისა და კერძების ორგანიზება ადგილობრივ ჩხავერის ღვინოსთან ერთად. GTour-ის შემოწმებულ ბაზაში ჩამოთვლილია სხვა სასტუმროები, სტუმართმოყვარე სახლები და მარნებიც გურიის მთელ რეგიონში, რომლებიც ხარისხისა და სიზუსტის თვალსაზრისით ინკლუზიამდე შემოწმებულია.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ჩოხატაურში ზოგადად მხოლოდ ქართული ლარი მიიღება ფართოდ, ბანკომატები და ბარათით გადახდის შესაძლებლობები კი ბათუმთან ან ქუთაისთან შედარებით შეზღუდულია, ამიტომ ნაღდი ფულის თან ტარება მიზანშეწონილია. მობილური ქსელის დაფარვა ქალაქში სანდოა, თუმცა ბახმაროს გზის ასფალტდაუფარავ მონაკვეთებზე შესაძლოა შეფერხდეს. ადგილობრივად ძირითადად ქართულად საუბრობენ, ინგლისური კი შეზღუდულია სტუმარზე ორიენტირებული საცხოვრებლების გარეთ, ამიტომ დამოუკიდებელი მოგზაურებისთვის სასარგებლოა მძღოლ-გიდი ან წინასწარ ორგანიზებული ტრანსფერი, როგორიც GTour-ს აქვს. უფრო ფართო დაგეგმვისთვის გურიასა და მეზობელ რეგიონებში იხილეთ რეგიონული გიდები და საუკეთესო ადგილების გვერდები.

ხშირად დასმული კითხვები

• ღირს თუ არა ჩოხატაურის მონახულება დამოუკიდებლად? ქალაქი თავად პატარაა და ძირითადად ადმინისტრაციული ფუნქცია აკისრია, ამიტომ უმჯობესია განვიხილოთ, როგორც კარიბჭე ბახმაროსა და გარშემო მდებარე ღვინის ქვეყნისკენ, და არა დამოუკიდებელ დანიშნულების ადგილად.
• როგორ მივაღწიოთ ჩოხატაურიდან ბახმაროში? ჩოხატაურიდან ბახმაროსკენ ერთი სეზონური მთის გზა მიემართება; ის ნაწილობრივ არ არის დაფარული და, როგორც წესი, გვიანი გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდე გამოიყენება, ხშირად 4×4 ავტომობილით ან ადგილობრივი მძღოლით.
• არის თუ არა მატარებელი ჩოხატაურამდე? არა, ჩოხატაურს სამგზავრო სარკინიგზო სადგური არ აქვს; საქართველოს რკინიგზის უახლოესი გაჩერებებია სამტრედია ან ბათუმი, საიდანაც ბოლო მონაკვეთი საავტომობილო გზით გასავლელია.
• რა არის ჩხავერის ღვინო? ჩხავერი ვარდისფერკანიანი ყურძნის ჯიშია, რომელსაც ტრადიციულად გურიასა და აჭარაში აწარმოებენ, ჩვეულებრივ მსუბუქ, ნახევრადტკბილ წითელ ან ვარდისფერ ღვინოდ, ხშირად ქვევრში ადუღებულს.
• როდის არის საუკეთესო დრო ბახმაროს მოსანახულებლად? ივნისიდან სექტემბრამდე სტანდარტული სეზონია, როდესაც კლიმატი გრილი და მკაფიოა, ხოლო მისასვლელი გზა ღიაა; ამ პერიოდის გარეთ კურორტი ძირითადად დახურულია.
• შესაძლებელია თუ არა ჩოხატაურის ერთდღიანი ვიზიტი ბათუმიდან? დიახ, გზას ორივე მიმართულებით ორ საათზე ნაკლები სჭირდება, რაც შესაძლებელს ხდის ერთდღიან ვიზიტს მარნებსა თუ გურიის ქვედა ხეობებში, თუმცა ბახმაროში ჩასვლა და დაბრუნება ერთ დღეში უფრო რთულია.
• რა ენაზე საუბრობენ ჩოხატაურში? ძირითადად ქართულად; ინგლისური ზოგიერთ სტუმართმოყვარე სახლსა და მარანში გვხვდება, თუმცა ზოგადად ქალაქში ფართოდ არ არის გავრცელებული.
• არის თუ არა ბანკომატები ან ვალუტის გაცვლის პუნქტები ჩოხატაურში? ვარიანტები შეზღუდულია; მოგზაურებს ურჩევენ ქართული ლარის ნაღდი სახით წინასწარ, ქუთაისში, ბათუმში ან ოზურგეთში, უზრუნველყოფას.
• რამდენად დიდია ჩოხატაური? ქალაქის მოსახლეობა დაახლოებით 1 815 ადამიანია, რაც მას საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე პატარა მუნიციპალურ ცენტრად აქცევს.
• შეუძლია თუ არა GTour-ს ჩოხატაურის ჩართვით კერძო ტურის ორგანიზება? დიახ, GTour ჩოხატაურს თავის ინდივიდუალურ მარშრუტებში რთავს, რეგიონის სხვა მიმართულებებთან ერთად, შემოწმებულ მარნებსა და სტუმართმოყვარე სახლებთან ერთად, თავისი ტურების სერვისის მეშვეობით.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Chokhatauri