ქუთაისში დასასვენებლად: ქალაქი, გელათი, მღვიმეები და კანიონები 1, 2 ან 3 დღეში

რამდენი დღე დასჭირდება ქუთაისს

ქუთაისს სამართლიანად ეკუთვნის მინიმუმ ერთი სრული დღე, თუმცა ორი თუ სამი დღე გაცილებით მეტს გაჩვენებთ. ერთ დღეში, დაუსწრებლად, შეძლებთ ნახოთ ბაგრათის ტაძარი, გელათის მონასტერი და მწვანე ბაზარი. მეორე დღეს შეგიძლიათ დაამატოთ ან სანახაობრივი მღვიმეები (პრომეთეს მღვიმე და სატაპლია) ან კანიონები (მარტვილი და ოქაცე) — ეს უკანასკნელნი ქალაქიდან სხვადასხვა მიმართულებითაა გაშლილი და ერთ დღეში ორივეს ჩაცქვეტა ჩქარობას ნიშნავს. მესამე დღე საშუალებას გაძლევთ ეწვიოთ წყალტუბოს საბჭოთა ხანის ნანგრევებს, გაისტუმროთ ხანგრძლივი დღე რაჭაში, ან უფრო მშვიდად, საცურაოდაც კი, გაიაროთ კანიონები.

ქუთაისის ღირსება იმაში მდგომარეობს, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი ყველაფერი 20-დან 90 წუთამდე მანძილზეა მდებარე პატარა, ფეხით მოსავლელი ქალაქიდან, რომელიც რიონის ნაპირას დგას, ხოლო მისი აეროპორტი დღეს დასავლეთ საქართველოში შესასვლელი ნამდვილი კარიბჭეა და არა გვერდის ასავლელი ადგილი. ეს სტატია ჯერ თემატურად განიხილავს ღირსშესანიშნაობებს, შემდეგ კი გთავაზობთ, როგორ ჩააწყოთ ისინი ერთ, ორ ან სამ დღეში, როგორ ჩახვიდეთ და გახვიდეთ ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტით და სად ჭამოთ და ინგულისხმოთ.

ერთი დღე, ორი თუ სამი — რა თავსდება რეალურად

• ნახევარი ან ერთი დღე: ბაგრათის ტაძარი, მწვანე ბაზარი, სეირნობა რიონის გასწვრივ, გელათის მონასტერი (და მოწამეთა დაბრუნების გზაზე)
• ორი დღე: პირველი დღე — ზემოთ ჩამოთვლილი; მეორე დღე — ან მღვიმეები (პრომეთე და სატაპლია), ან კანიონები (მარტვილი და ოქაცე), არა ორივე ერთად — კანიონების სრულყოფილად დათვალიერებას, ნავით გასეირნებასა და ბილიკების მშვიდად გავლას მთელი დღე სჭირდება
• სამი დღე: პირველი დღე — ქალაქი და გელათი; მეორე დღე — მღვიმეები და კანიონები ერთიანად, ხანგრძლივ დღედ, ან ორ ნახევარდღედ გაყოფილი; მესამე დღე — წყალტუბო უფრო მშვიდი დილისთვის, ან სრული დღე რაჭაში

მოგზაურები, რომლებიც მღვიმეებსა და კანიონებს ერთ დღეში აერთიანებენ, უნდა ელოდონ ცხრა-თერთმეტსაათიან დღეს, სადაც ორი-სამი საათი უბრალოდ გზაშია გასატარებელი — პრომეთეს მღვიმე, სატაპლია, მარტვილი და ოქაცე იმერეთსა და სამეგრელოში მიმოფანტულია და არა ერთი სოფლის ირგვლივ თავმოყრილი.

ქალაქი: ბაგრათი, გელათი და მწვანე ბაზარი

ბაგრათის ტაძარი ციხედიდის გორაზე დგას, რიონის ზემოთ, აშენებულია ბაგრატ III-ის დროს, დაახლოებით 1003 წელს. 1692 წელს აფეთქებამ იგი დაანგრია და სამი საუკუნის მანძილზე სახურავგაცლილი იდგა, ვიდრე 2010-2012 წლებში სადავო რესტავრაციამ მას ფოლადი, მინა და ახალი სახურავი დაუმატა. აღდგენა იმდენად მასშტაბური აღმოჩნდა, რომ 2017 წელს იუნესკომ ტაძარი მსოფლიო მემკვიდრეობის სიიდან ამოიღო, თუმცა ობიექტის ფართო ჩამონათვალი, რომელიც ძირითადად გელათზეა ორიენტირებული, დარჩა. რესტავრაციისადმი თქვენი დამოკიდებულება როგორიც არ უნდა იყოს, ტაძარი უფასოდ შედის, დღის დიდ ნაწილში ღიაა და ქალაქის საუკეთესო ხედს სთავაზობს.

- Advertisement -

გელათის მონასტერი, ქუთაისიდან დაახლოებით 10 კილომეტრში, უკეთ შემონახული ობიექტია: დავით აღმაშენებელმა 1106 წელს დააარსა, როგორც მონასტერი და აკადემია, მთავარ ტაძარში კი XII-XIV საუკუნეების მოზაიკა და რამდენიმე ქართველი მეფის საფლავია. ის დამოუკიდებლად რჩება მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაში. მოწამეთა მონასტერი, იმავე გზაზე მცირე გადახვევით, მდინარის ხეობაზე თვალწარმტაცადაა წამომართული და ზედა ხიდიდან დათვალიერებაც კი ღირს ათწუთიანი გაჩერების ფასად.

მწვანე ბაზარი (ბაზრობა), ცენტრალური რკინიგზის სადგურთან, ქუთაისის სამუშაო ბაზარია: იმერული სულგუნი და სხვა ყველები, ჩურჩხელა, ხმელი ხილი, სანელებლები და ბოსტნეულის დარბაზი, რომელიც ფოტოგადასაღებადაც ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც საყიდლებისთვის.

მღვიმეები: პრომეთე და სატაპლია

პრომეთეს მღვიმე (ასევე ცნობილი, როგორც ქუმისთავის მღვიმე), წყალტუბოს მახლობლად, ქუთაისიდან დაახლოებით 20 წუთის სავალზე, საქართველოს ერთ-ერთი უდიდესი სანახაობრივი მღვიმეა, განათებული დარბაზებითა და მარშრუტის ნაწილის გავლით მოკლე წყალქვეშა ნავის მოგზაურობით. სატაპლიას ნაკრძალი, ქალაქთან უფრო ახლოს, აერთიანებს პატარა კარსტულ მღვიმეს, შემონახულ დინოზავრის ნაკვალევებს და ტყის გვირგვინზე გადაჭიმულ შუშის იატაკიან ხედვის პლატფორმას. ორივე ობიექტი სახელმწიფოს მართვაშია, აღსანიშნავია, რომ გახსნის საათები, ბილეთების ფასები და სეზონური დახურვები ღირს წინასწარ გადამოწმება, ვინაიდან ისინი სეზონის მიხედვით იცვლება.

კანიონები: მარტვილი და ოქაცე

მარტვილის კანიონი, ქუთაისიდან საათნახევრის სავალზე, სამეგრელოში, არის მოკლე, შთამბეჭდავი ხეობა ფირუზისფერი ტბორებით; ჩვეული ვიზიტი ნავით გასეირნებასაც მოიცავს ყველაზე ვიწრო მონაკვეთზე, რომელიც ზაფხულში დილის შუა საათებისთვის გაჭედილია. ოქაცეს კანიონი, კიდევ დაახლოებით 40 წუთის სავალზე, ნავით კი არა, ფეხით დასათვალიერებელია: ლითონის კონსოლური ბილიკი კლდის გასწვრივ მიემართება, ბოლოში მინის სათვალთვალო პლატფორმით — სულ 2.8 კილომეტრის ხანგრძლივობით, უკან-წინ. არც ერთი ობიექტი დიდი არაა, მაგრამ ორივე პოპულარულია, ამიტომ ადრეული გამგზავრება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე ეს მანძილი შეიძლება ჩანდეს. ორ კანიონს შორის კარგი შუადღის გასაჩერებელი ადგილია მარტვილის მონასტერი და დადიანების ყოფილი საზაფხულო რეზიდენცია სალხინოში.

წყალტუბო: საბჭოთა ხანის კურორტი

წყალტუბო, ქუთაისიდან 10 კილომეტრში, საბჭოთა კავშირის ყველაზე ცნობილი ბალნეოლოგიური კურორტი იყო, აშენებული ბუნებრივად თბილი რადონ-ნახშირორჟანგიანი წყაროების ირგვლივ, რომლებსაც ქართული ჯანდაცვის ორგანოები დღესაც სახსრებისა და სისხლის მიმოქცევის პრობლემების სამკურნალოდ გამოსადეგად მიიჩნევენ — თუმცა ვინც კონკრეტული დაავადების სამკურნალოდ წარმართავს კურსს, უმჯობესია ექიმთან ითათბიროს, ვიდრე მხოლოდ კურორტის პერსონალს დაენდოს. 1950-იანი წლების არაერთი დიდებული სანატორიუმი დღეს სახურავგაცლილი და მცენარეულობით დაფარული დგას, კავკასიის ერთ-ერთი ყველაზე ფოტოგრაფირებადი მიტოვებული შენობების რიგში. მცირერიცხოვანი აბანოები და სასტუმროები კი დღემდე ფუნქციონირებს და მოქმედ რადონის აბაზანებს სთავაზობენ სტუმრებს.

- Advertisement -

რაჭა — ერთ დღეში

რაჭა, ქუთაისიდან ჩრდილო-აღმოსავლეთით, კავკასიონის მთისწინეთშია და, თუმცა ხანგრძლივ ერთდღიან ტურადაც შესაძლებელია მისი მონახულება, ნელი ტემპი უფრო სამართლიანად აფასებს მას. ტიპური მარშრუტი ნიკორწმინდის ტაძართან გადის, რომლის XI საუკუნის ნაკვეთი ფასადი შთამბეჭდავია, შემდეგ კი ამბროლაურში, ხვანჭკარის — საქართველოს ყველაზე ცნობილი ნახევრადტკბილი წითელი ღვინის — სამშობლოში, და ბოლოს შაორის წყალსაცავთან, მთის ხედებისთვის. მთელი დღე დაგჭირდებათ: მხოლოდ გზას, უკან-წინ, თითქმის ოთხი საათი სჭირდება, ხოლო ამბროლაურის ზემოთ გზები უფრო ვიწრო და ნელია, ვიდრე მთავარი ავტომაგისტრალი.

ქუთაისის აეროპორტი: ჩასვლა და გამგზავრება

ქუთაისის დავით აღმაშენებლის სახელობის საერთაშორისო აეროპორტი ქალაქის ცენტრიდან დაახლოებით 14 კილომეტრშია და დასავლეთ საქართველოს მთავარ ბიუჯეტური ავიახაზების კარიბჭედ ჩამოყალიბდა — ევროპის რამდენიმე ქალაქთან პირდაპირი ფრენებით. განრიგი სეზონის მიხედვით იცვლება, ამიტომ ტრანსფერის დაჯავშნამდე ღირს აქტუალური ფრენების გადამოწმება. აეროპორტიდან მარტივი, ფიქსირებული ტარიფის ტრანსფერი ქუთაისამდე 35 ევრო ღირს (ავტომობილი ან მინივენი); თბილისამდე — 190 ევრო სედანით ან 230 ევრო მინივენით, ბათუმამდე — 150 ევრო სედანით, ხოლო მესტიამდე, სვანეთში — 390 ევრო სრული წამყვანის/4×4-ის ან მინივენის ტარიფით — ყველა ფასი ფიქსირებულია ერთი მანქანისთვის, ერთი მიმართულებით, წინასწარ წერილობით დადასტურებული. ასევე არსებობს სარკინიგზო კავშირი ქუთაისს (რიონის სადგური) და თბილისს შორის — სიხშირე ბოლო წლებში იცვლებოდა, ამიტომ ღირს მოგზაურობის წინ განრიგის გადამოწმება.

სად ვჭამოთ და სად დავბინავდეთ

ქუთაისის კულინარიული კულტურის ცენტრშია იმერული ხაჭაპური — მრგვალი, დახურული ყველის პური, რომელიც აჭარული, გახსნილი, ნავისებური ვერსიისგან განსხვავდება; საუკეთესოდ გემრიელია პირდაპირ მწვანე ბაზრის სადგომებზე ან რიონის ხიდისა და პიონერთას პარკის ირგვლივ მდებარე პატარა რესტორნებში. ძველ ქალაქში სულ უფრო მეტი ღვინის ბარი ჩნდება, სადაც იმერული ქვევრის ღვინოები ისევე ჭორავენ, როგორც კახური ჯიშები. საცხოვრებლის მხრივ, ძველი ქალაქი რიონისა და ჭავჭავაძის გამზირის ირგვლივ ყველაზე ფართო არჩევანს გთავაზობთ — ბუტიკური სახლებიდან საშუალო ფასის სასტუმროებამდე, ბაგრათსა და ბაზართან ფეხით მისასვლელად. ადრეული ფრენის მქონე მოგზაურები ზოგჯერ აეროპორტთან ახლოს მდებარე სასტუმროს არჩევას ამჯობინებენ, განთიადამდე ტრანსფერის თავიდან ასაცილებლად.

პრაქტიკული შეჯამება

• ერთი დღე: ბაგრათის ტაძარი, მწვანე ბაზარი, გელათი და მოწამეთა — სავსებით ეტევა ფეხით მოსიარულეთა ტემპში, მანქანით ან გიდით
• ორი დღე: დაამატეთ ან მღვიმეები (პრომეთე და სატაპლია) ან კანიონები (მარტვილი და ოქაცე) — არა ორივე, თუ ხანგრძლივი დღის და ადრეული გამგზავრების საშუალება არ გაქვთ
• სამი დღე: დაამატეთ წყალტუბო უფრო მშვიდი დილისთვის საბჭოთა ნანგრევებს შორის, ან სრული დღე რაჭაში, ნიკორწმინდასა და ხვანჭკარის ღვინისთვის
• ტრანსპორტის დაჯავშნამდე გადაამოწმეთ ქუთაისის აეროპორტის აქტუალური განრიგი, ვინაიდან მარშრუტები და სიხშირე სეზონურად იცვლება
• ფიქსირებული ერთმხრივი ტრანსფერები: ქუთაისის აეროპორტიდან ქალაქამდე 35 ევრო, თბილისამდე 190-230 ევრო, ბათუმამდე 150 ევრო, მესტიამდე 390 ევრო
• მღვიმეები და კანიონები შეძლებისდაგვარად დღის ადრეულ საათებში დაჯავშნეთ — ორივე ადგილი გვიან დილისთვის ავტობუსის ჯგუფებით გაივსება
• წყალტუბოში რადონისა თუ ტალახის კურსის დანიშვნამდე, ჯანმრთელობის კონკრეტული პრობლემის შემთხვევაში, ჯერ ექიმს მიმართეთ

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Things to do in Kutaisi: the city, Gelati, the caves and the canyons in 1, 2 or 3 days