საქართველო ოქტომბერში: თბილისობა, შემოდგომის ფერები და სვეტიცხოვლობა

ერთდროულად სამი მოვლენა

ოქტომბრის ბოლო საქართველოში სამი ნიშნით გამოირჩევა: თბილისი ზეიმობს თავის საშემოდგომო ფესტივალს, მართლმადიდებელი ეკლესია სვეტიცხოვლის ტაძარში დიდ დღესასწაულს აღნიშნავს, ხოლო მაღალმთიანეთი ზამთრისთვის კარს კეტავს. 2026 წლის 28 ოქტომბრისთვის თბილისობა, სავარაუდოდ, უკვე დასრულებული ან დასასრულს მიახლოებული იქნება — ქალაქი ზუსტ თარიღებს ყოველწლიურად ადგენს, ჩვეულებრივ ოქტომბრის შუა ან ბოლო კვირას. სვეტიცხოვლობა, რომელიც 14 ოქტომბერს აღინიშნება, უკვე წარსულშია, ხოლო თუშეთის ერთადერთი, ხრეშიანი გზა აბანოს უღელტეხილზე თითქმის აუცილებლად დახურულია ჩვეულებრივი ავტომობილებისთვის პირველივე სერიოზული თოვლის შემდეგ. ამ პერიოდში კვლავ ღია და საინტერესოა დაბლობი და საშუალო სიმაღლის შემოდგომის ფერების მარშრუტები — ყაზბეგის ხეობები, რაჭის ტბები და კახეთის ვენახები, სადაც რთველი უკვე დასრულებულია და მარნები უფრო წყნარნი, ხოლო განათება ფოტოგრაფებისთვის განსაკუთრებით ხელსაყრელია.

თბილისობა: თარიღები და მოლოდინი

თბილისობას, დედაქალაქის დაბადების დღის ფესტივალს, თბილისის მერია აწყობს და მისი ზუსტი თარიღი ყოველწლიურად რამდენიმე კვირით ადრე თუ ხდება ცნობილი — ჩვეულებრივ ოქტომბრის დასაწყისსა და ბოლოს შორის. პროგრამა, როგორც წესი, რიყის პარკს, მთაწმინდის პარკსა და ძველ თბილისს ავსებს ხალხური ანსამბლებით, ხელნაკეთი ნივთების სტენდებით, ღვინისა და საჭმლის კარვებით და დასკვნითი კონცერტით, შესვლა კი უმეტეს ღონისძიებაზე უფასოა. რადგან თარიღები წლიდან წლამდე იცვლება, ზუსტი განრიგი tbilisi.gov.ge-ზე უნდა შემოწმდეს დაგეგმვამდე. თუ ფესტივალი უკვე დასრულებულია ჩამოსვლისას, ძველი თბილისი — ნარიყალა, გოგირდის აბანოების უბანი, შარდენისა და სიონის ქუჩები — იმავე ატმოსფეროს ინარჩუნებს სცენის გარეშეც.

სვეტიცხოვლობა, 14 ოქტომბერი

სვეტიცხოვლობა ქართული მართლმადიდებლური კალენდრის ერთ-ერთი ფიქსირებული თარიღია, რომელიც ქრისტეს კვართს ეძღვნება — გადმოცემით, იგი სვეტიცხოვლის ტაძრის ქვეშ, მცხეთაში, საქართველოს უძველეს დედაქალაქსა და იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის ძეგლშია დაკრძალული. 14 ოქტომბერს ტაძარში მთელი ლიტურგია იმართება, რომელსაც ჩვეულებრივ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი აღავლენს, ხოლო მცხეთის ქუჩები მომლოცველებითა და სტუმრებით ივსება, გაცილებით მეტად, ვიდრე ჩვეულებრივ დღეებში. ოქტომბრის ბოლოსთვის დღესასწაული უკვე დიდი ხანია დასრულებულია, თუმცა თავად სვეტიცხოველი და მტკვარ-არაგვის შესართავზე, გორაზე მდებარე ჯვრის მონასტერი თბილისიდან ერთ-ერთ საუკეთესო ერთდღიან მარშრუტად რჩება ნებისმიერ დროს, ხოლო ოქტომბრის ბოლო ორი კვირის განათება ჯვრიდან გადმოსახედში განსაკუთრებით ეფექტურია.

შემოდგომის ფერები ყაზბეგში

ყაზბეგი (სტეფანწმინდა) და საქართველოს სამხედრო გზა, რომელიც არაგვისა და თერგის ხეობებით მიუყვება, ჩვეულებრივ კარგ შემოდგომისფერიან სანახაობას ინარჩუნებენ სექტემბრის ბოლოდან ოქტომბრის მეორე ნახევრამდე — დაბალმთიანი არყისა და წიფლის ტყეები ანანურისა და ფასანაურის მიდამოებში ჯერ იწყებენ ფერის შეცვლას, ხოლო გერგეტისა და ჯუთას მაღალმთიანი ფერდობები ყველაზე ადრე ცვივა. ოქტომბრის ბოლო კვირას ხეობის ფსკერი ჯერ კიდევ ფერადია, სანამ გერგეტის სამება და მის ზემოთ მწვერვალები უკვე პირველ თოვლს დახვდებათ, რაც ხშირად ოქროსფერი ფერდობისა და თეთრი მწვერვალის ეფექტურ კონტრასტს ქმნის. გზა თავად ღიაა, თუმცა ჯვრის უღელტეხილის მონაკვეთი გუდაურის ზემოთ ცუდ ამინდში მოკლევადიანად იკეტება ხოლმე — მდგომარეობა georoad.gov.ge-ზე ან მოგზაურობის კომპანიის საგზაო განახლებებში უნდა შემოწმდეს წინასწარ.

- Advertisement -

შემოდგომის ფერები რაჭაში

რაჭა, რომელსაც ქუთაისიდან ან ამბროლაურის გავლით აღწევენ, ფერებს ყაზბეგზე ოდნავ უფრო დიდხანს ინარჩუნებს, რადგან რეგიონის დიდი ნაწილი დაბლობზეა განლაგებული და დიდი კავკასიონის ქედით არის დაცული. ნაძვისა და მუხის ტყეები შაორის წყალსაცავთან, ნიკორწმინდასა და რიონის ხეობაში ჩვეულებრივ ოქტომბრის მეორე და მესამე კვირას აღწევენ პიკს, ამ დროს კი ხვანჭკარის — რაჭის თვითმყოფადი ნახევრადტკბილი წითელი ღვინის — ყურძენსაც ჯერ კიდევ კრეფენ ამბროლაურის სოფლებში, ვინაიდან აქ ვაზი კახეთზე გვიან მწიფდება. რაჭაში მიმავალი გზები ასფალტირებულია, მაგრამ ვიწროა და ტყით არის გარშემორტყმული, ამიტომ ადრეული გასვლა და მოსახვევების მცოდნე მძღოლი დიდ სხვაობას ქმნის.

თუშეთი: დახურვის პერიოდი

თუშეთი ამ ზღვრის ყველაზე ნათელი მაგალითია. რეგიონში მისასვლელად ერთადერთი გზა აბანოს უღელტეხილია — ასფალტის გარეშე მოძრავი ბილიკი, რომელიც 2,900 მეტრზე მაღლა ადის და საქართველოში მუდმივად გამოყენებადი გზებიდან ყველაზე მაღალია; ის ოფიციალურად ღიაა ჩვეულებრივი და სრულტრაქციული მანქანებისთვის მაისის ბოლოდან ან ივნისის დასაწყისიდან შემოდგომის გარკვეულ ეტაპამდე, ჩვეულებრივ ოქტომბრის პირველ ნახევარში, რის შემდეგაც თოვლი და ყინული გზას გაუვალ ხდის გაზაფხულამდე. ზუსტი დახურვის თარიღი ამინდზეა დამოკიდებული და არა კალენდარზე, ამიტომ 28 ოქტომბრისთვის თუშეთისკენ მიმავალი გზა წლის ბოლომდე დახურულად უნდა ჩაითვალოს. ამჟამინდელი მდგომარეობა georoad.gov.ge-ზე შეამოწმეთ — უღელტეხილის დაკეტვის შემდეგ თუშეთის სოფლები მანქანით ფაქტობრივად მოწყვეტილია მომავალ ზაფხულამდე.

ღვინის ფესტივალები და რთველის დასასრული

საქართველოს მთავარი რთველი სექტემბრიდან ოქტომბრის დასაწყისამდე გრძელდება ქვეყნის უმსხვილეს ღვინის რეგიონში, კახეთში, სადაც როგორც ოჯახური, ისე მსხვილი მარნები თვის განმავლობაში ქვევრის ღვინოს აყენებენ. ოქტომბრის ბოლოსთვის კახეთში რთველის ძირითადი ღონისძიებები უკვე დასრულებულია, თუმცა მარნები ყველაზე საინტერესო ეტაპზეა — ახალი ღვინო ქვევრებში ჯერ კიდევ მუშაობს, ხოლო მევენახეები, ჩვეულებრივ, სიამოვნებით საუბრობენ პროცესზე სტუმრებთან. უფრო მაღალმთიანი და გვიანმწიფადი რეგიონები, როგორიცაა ზემოთ ნახსენები რაჭა და იმერეთის ნაწილი, ოქტომბერშიც აგრძელებენ რთველს, ასე რომ დასავლეთ საქართველოს ღვინის მარშრუტზე მოსახვედრად ჯერ კიდევ შესაძლებელია. მიმდინარე ფესტივალების შესახებ ინფორმაცია wine.gov.ge-ზე, საქართველოს ღვინის ეროვნული სააგენტოს კალენდარში, უნდა გადამოწმდეს, რადგან განრიგი წლიდან წლამდე იცვლება.

პრაქტიკული შეჯამება

• თბილისობის თარიღებს ქალაქი ყოველწლიურად ადგენს, ჩვეულებრივ ოქტომბრის შუა ან ბოლო კვირას — დაგეგმვამდე tbilisi.gov.ge-ზე გადამოწმება საჭიროა.
• სვეტიცხოვლობა ფიქსირებულად 14 ოქტომბერს აღინიშნება მცხეთის სვეტიცხოვლის ტაძარში; ოქტომბრის ბოლოსთვის დღესასწაული დასრულებულია, თუმცა ტაძარი და ჯვრის მონასტერი ყოველდღიურად ღიაა.
• ყაზბეგის შემოდგომის ფერები ჩვეულებრივ სექტემბრის ბოლოდან ოქტომბრის შუა რიცხვებამდე გრძელდება; სამხედრო გზა მთელი წლის განმავლობაში ღიაა, თუმცა ჯვრის უღელტეხილის მდგომარეობა georoad.gov.ge-ზე შესამოწმებელია.
• რაჭა ხშირად ფერებსა და ხვანჭკარის გვიან რთველს ოქტომბრის მესამე კვირამდეც ინარჩუნებს და ასფალტირებული გზებით ქუთაისიდან ან ამბროლაურიდან აღწევენ.
• თუშეთის აბანოს უღელტეხილი სეზონისთვის პირველივე მნიშვნელოვან თოვლთან ერთად იკეტება, ჩვეულებრივ ოქტომბრის დასაწყის-შუა რიცხვებში — 28 ოქტომბრისთვის გზა დახურულად უნდა ჩაითვალოს მომავალ ზაფხულამდე.
• კახეთის მთავარი რთველი ოქტომბრის დასაწყისისთვის სრულდება; მიმდინარე ღვინის ღონისძიებების შესახებ wine.gov.ge-ზე უნდა გადამოწმდეს ფიქსირებული თარიღის ნაცვლად.

ხშირად დასმული კითხვები

როდის მთავრდება თბილისობა 2026 წელს? ზუსტი თარიღი ქალაქის მიერ რამდენიმე კვირით ადრე დგინდება, ჩვეულებრივ ოქტომბრის შუა ან ბოლო კვირა; განახლებული ინფორმაცია tbilisi.gov.ge-ზეა.

შემიძლია თუ არა ოქტომბრის ბოლოს თუშეთში მოხვედრა? არა — აბანოს უღელტეხილი ჩვეულებრივ ოქტომბრის პირველ ნახევარში იკეტება პირველივე მნიშვნელოვანი თოვლის შემდეგ და გაზაფხულამდე რჩება დახურული.

- Advertisement -

ღია იქნება თუ არა სვეტიცხოველი ოქტომბრის ბოლოს? დიახ, ტაძარი და ჯვრის მონასტერი მთელი წლის განმავლობაში ღიაა, თუმცა თავად სვეტიცხოვლობის დღესასწაული 14 ოქტომბერს აღინიშნება.

სად შემრჩება შემოდგომის საუკეთესო ფერები ოქტომბრის ბოლოს? რაჭაში, ვინაიდან რეგიონი დაბლობზეა და კავკასიონის ქედით არის დაცული, ფერები ყაზბეგთან შედარებით უფრო დიდხანს ჩანს.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Georgia in October: Tbilisoba, autumn colours, Svetitskhovloba and the last mountain weeks