ნუნისი — მინერალური წყაროები და უძველესი ჭადრები ხარაგაულის ხეობაში

მიმოხილვა

ნუნისი არის პატარა ბალნეოლოგიური კურორტი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტში, რომელიც საზღვრებით ესაზღვრება სამცხე-ჯავახეთს და მდებარეობს ტყით დაფარულ ხეობაში, სამხრეთის ფერდობებზე, ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისკენ მიმავალ გზაზე. თბილისიდან მანქანით დაახლოებით 3 საათ 25 წუთში ჩადიხართ, ქუთაისიდან — დაახლოებით 1 საათ 55 წუთში, ბათუმიდან კი გზა დაახლოებით 4 საათს მოითხოვს. სოფლის კოორდინატებია 41.9486, 43.4096.

ადგილი ცნობილია თბილი მინერალური წყაროებით, უძველესი ჭადრების კორომითა და მოქმედი მონასტრით — ეს კომბინაცია მას დიდი ხნის მანძილზე აქცევს არა მასობრივი ტურიზმის, არამედ მოკრძალებული, თუმცა სტაბილური ჯანმრთელობისა და პილიგრიმობის მიმართულების ადგილად.

ნუნისის მნიშვნელობა მდგომარეობს იმაში, რომ იგი მცირე მასშტაბით ინარჩუნებს ქართული რეგიონული ცხოვრების რამდენიმე ხაზს ერთდროულად — შუა საუკუნეების მონასტრის დღემდე მოქმედებას, საბჭოთა პერიოდის ღია ცის ქვეშ მინერალური აბაზანების ტრადიციას და ტყიან მისასვლელს ქვეყნის ერთ-ერთი ყველაზე დიდი დაცული ტერიტორიისკენ. მოგზაურებისთვის, რომლებიც სამცხე-ჯავახეთში უფრო ფართო მარშრუტს გეგმავენ, ნუნისი წარმოადგენს წყნარ ნახევარდღიან ან ერთღამიან გაჩერებას ქუთაისსა და ბორჯომს შორის. GTour-ი ნუნისს სთავაზობს კერძო ტურებში მოთხოვნისამებრ, აერთიანებს რა მას სხვა დადასტურებულ ადგილებთან რეგიონში.

ისტორია

მონასტერი და მისი ტერიტორია, დაჩრდილული უჩვეულოდ ძველი აღმოსავლური ჭადრების კორომით, დიდი ხნის განმავლობაში ემსახურებოდა როგორც წყნარ რელიგიურ, ისე სასოფლო-სამეურნეო ცენტრს დღევანდელი ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის მიმდებარე სოფლებისთვის.

- Advertisement -

მეოცე საუკუნეში ნუნისის თბილი მინერალურ-აზოტოვანი წყაროები გადაიქცა მოკრძალებული სანატორიუმის ტიპის კურორტად — ეს იყო საბჭოთა პერიოდის ფართო პრაქტიკის ნაწილი, როდესაც საქართველოს მინერალური წყლების ადგილებზე ბალნეოლოგიური ობიექტები შენდებოდა, როგორც ეს მოხდა მახლობელ ბორჯომშიც. 1990-იანი წლების შემდეგ კურორტის ინფრასტრუქტურა შემცირდა, რადგან ბევრმა რეგიონულმა სანატორიუმმა სახელმწიფო დაფინანსება დაკარგა, და დღეს ნუნისი უფრო წყაროებით გამოკვებილი აუზებისა და სტუმართმოყვარე სახლების მქონე სოფლად ფუნქციონირებს, ვიდრე დიდ ინსტიტუციურ კურორტად. მონასტერი კი მუდმივად მოქმედებდა, ხოლო სამცხე-ჯავახეთსა და მეზობელ იმერეთში სოფლისა და ველნესის ტურიზმისადმი განახლებულმა ინტერესმა ნელ-ნელა გააცოცხლა ამ ადგილის მონახულების ტრადიცია.

რა ნახოთ

ნუნისის მონასტერი (ღვთისმშობლის მიძინება)

მონასტრის ტაძარი სოფლის ისტორიული ცენტრია — მოკრძალებული ქვის ნაგებობა, რომელსაც რამდენიმე პერიოდში შეუხედავიათ და რომელიც დღემდე მოქმედებს მონაზვნების მცირე თემის სახით. სტუმრებს ემსახურებიან მსახურებების გარეთ, თუკი ჩაცმულობა მოკრძალებულია, ხოლო დაჩრდილული ეკლესიის ეზო კარგი ადგილია წყაროებში ბანაობის შემდეგ დასასვენებლად.

ჭადრების კორომი

მონასტრისა და მინერალური აუზების გარშემო დგას უძველესი აღმოსავლური ჭადრების ჯგუფი, რომელთა ვარჯი ზაფხულშიც კი მთელ ტერიტორიას გამორჩეულ, გრილ მიკროკლიმატს ანიჭებს. ადგილობრივად ეს ხეები ითვლება რეგიონის ერთ-ერთ ყველაზე შთამბეჭდავ ბუნებრივ ძეგლად და სწორედ ისინი განასხვავებენ ნუნისს საქართველოს სხვა მინერალურწყლიანი სოფლებისგან.

თბილი მინერალური წყაროები და აუზები

ნუნისის აზოტით მდიდარი თერმული წყალი კვებავს სოფლის მახლობლად მდებარე ღია ცის ქვეშ აუზების სერიას, რომელსაც ადგილობრივები და სტუმრები არაფორმალური ბანაობისთვის იყენებენ — ეს არ არის დიდი კურორტული კომპლექსი. წყალი ცხელი კი არა, ზომიერად თბილია, და მთელი ეს გარემო ძველი ხეების გარემოცვაში არანაკლებ მომხიბვლელია, ვიდრე თავად მინერალური შემადგენლობა.

ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისკენ მისასვლელი

ნუნისი მდებარეობს ტყიანი გორაკების სიახლოვეს, რომლებიც ბორჯომისა და ხარაგაულის გარშემო არსებული, დაცული ტერიტორიების სააგენტოს მიერ ეროვნულ დონეზე მართული, ფართო დაცული ლანდშაფტის ნაწილია. ნუნისში დაბანაკებულ მოსიარულეებს შეუძლიათ ის გამოიყენონ როგორც წყნარი, უპრეტენზიო ამოსავალი წერტილი, სანამ გააგრძელებენ გზას პარკის მონიშნული ბილიკების ქსელისკენ, ბორჯომის მხარეს.

- Advertisement -

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან ნუნისამდე გზას დაახლოებით 3 საათი და 25 წუთი სჭირდება — მოძრაობა ხდება მთავარი ავტომაგისტრალით დასავლეთისკენ, ხაშურისკენ, შემდეგ სამხრეთით ხარაგაულზე გავლით, ხეობაში ასვლით. გასვლამდე სასურველია შემოწმდეს გზების მდგომარეობის გვერდი, განსაკუთრებით ზამთარში. ქუთაისიდან მგზავრობა უფრო მოკლეა — დაახლოებით 1 საათი და 55 წუთი, ზესტაფონისა და ხარაგაულის გავლით, ძირითადად ასფალტირებულ მეორადი მნიშვნელობის გზებზე. ბათუმიდან საჭიროა დაახლოებით 4 საათი — სანაპირო-მთიანი ავტომაგისტრალი ქუთაისამდე, შემდეგ იგივე მარშრუტი ხარაგაულის გავლით.

საზოგადოებრივი ტრანსპორტის ვარიანტები შეზღუდულია. მარშრუტკები თბილისიდან, ქუთაისიდან და ბათუმიდან დადის ხარაგაულამდე — უახლოეს ქალაქამდე, საიდანაც რეგულარული კავშირები არსებობს, ხოლო ნუნისამდე ბოლო მონაკვეთის დასაფარად საჭიროა ტაქსი ან წინასწარ შეთანხმებული ტრანსფერი. სოფლამდე პირდაპირი სარკინიგზო მიმოსვლა არ არსებობს, თუმცა მთავარი თბილისი-ქუთაისი-ბათუმის სარკინიგზო ხაზი გადის რეგიონის მახლობლად. უმეტესობისთვის ყველაზე პრაქტიკული არჩევანია კერძო ავტომობილი ან ორგანიზებული ტრანსფერი, რისი მოწყობაც GTour-ს შეუძლია ინგლისურენოვანი მძღოლის ან გიდის თანხლებით.

როდის წავიდეთ

ყველაზე კომფორტული პერიოდია გვიანი გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდე, დაახლოებით მაისიდან სექტემბრამდე, როდესაც ღია ცის ქვეშ აუზები და დაჩრდილული კორომი თავიანთ საუკეთესო მდგომარეობაშია, ხოლო მთის გზები ხსნილია. მინერალური წყალი თავისთავად თბილია სეზონის მიუხედავად, ამიტომ ვიზიტი შესაძლებელია სხვა დროსაც, თუმცა წელიწადის უფრო ცივ პერიოდებში მისასვლელი გზები ზოგჯერ რთულდება თოვლის ან წვიმის გამო, ამიტომ წინასწარ ღირს გზების მდგომარეობის გვერდის შემოწმება. ვინც ეროვნულ პარკთან ახლოს ლაშქრობასაც გეგმავს, უმჯობესია უფრო მშრალ თვეებზე გათვლა, როცა ბილიკების მდგომარეობა ყველაზე პროგნოზირებადია.

სად დავრჩეთ და რა ვჭამოთ

ნუნისში მინერალური წყაროების გარშემო არის მხოლოდ რამდენიმე პატარა სასტუმრო ტიპის სახლი, ხოლო ფორმალური რესტორნების არჩევანი სოფელში მწირია — უმეტესობა მოგზაურთაგან საოჯახო სტილის საკვებს მოიხმარს, რომელსაც თავად საცხოვრებელი ადგილი აწყობს. დაგეგმვისთვის გამოსადეგია ბორჯომის ტურისტული საინფორმაციო ცენტრი — მოკლე სავალზე მდებარე, დადასტურებული მომსახურებებისა და ადგილობრივი ინფორმაციის უფრო ფართო არჩევანით, რომელიც კარგი შუალედური გაჩერებაა ნუნისის მონახულებამდე ან მის შემდეგ. GTour-ის დადასტურებულ რეესტრში იხილავთ მეტ სასტუმროს, სტუმართმოყვარე სახლსა და სასადილო ადგილს მთელ სამცხე-ჯავახეთში, ხოლო ნუნისის ბორჯომთან, ქუთაისთან თუ სხვა გაჩერებებთან გაერთიანება კერძო მარშრუტის ფარგლებში შესაძლებელია.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ნუნისში მობილური ქსელი და ბარათით გადახდა შეიძლება არასტაბილური იყოს, ამიტომ ნაღდი ფულის ქონა რეკომენდებულია. მონასტრის მონახულებისას მოსალოდნელია მოკრძალებული ჩაცმულობა, ხოლო ღია ცის ქვეშ აუზებში ბანაობისას სტუმრებს თავად მოაქვთ საცურაო ტანსაცმელი და პირსახოცი, რადგან ინფრასტრუქტურა ძირითადია. სოფელში ბანკომატები არ არის — უახლოესი საბანკო და საწვავის სერვისები ხარაგაულსა და ბორჯომშია, რაც დღის დაგეგმვისას გასათვალისწინებელია.

ხშირად დასმული კითხვები

ნუნისი განვითარებული სპა-კურორტია თუ სოფელი?
ნუნისი პირველ რიგში სოფელია მინერალური წყაროებითა და მარტივი ღია ცის ქვეშ აუზებით, და არა დიდი, განვითარებული სპა-კომპლექსი. ინფრასტრუქტურა მოკრძალებულია საქართველოს დიდ ველნეს-მიმართულებებთან შედარებით, ხოლო მისი ხიბლი გარემოშია, არა რესურსულ ინფრასტრუქტურაში.

შესაძლებელია თუ არა მინერალურ აუზებში ბანაობა?
დიახ, თბილი აზოტოვან-მინერალური წყაროებით გამოკვებილ ღია ცის ქვეშ აუზებს არაფორმალურად იყენებენ როგორც ადგილობრივები, ისე სტუმრები. ინფრასტრუქტურა ძირითადია, ამიტომ მოგზაურებმა თან უნდა იქონიონ პირსახოცი და საცურაო ტანსაცმელი.

ღიაა თუ არა ნუნისის მონასტერი სტუმრებისთვის?
მონასტერი აქტიური სარწმუნოებრივი თემია, და სტუმრებს მსახურების დროის გარეთ ჩვეულებრივ ხვდებიან, თუ ჩაცმულობა მოკრძალებულია. ღირსეულია სიწყნარე და პატივისცემა, ვინაიდან ეს არის მოქმედი მონასტერი და არა მუზეუმი.

რამდენად შორსაა ნუნისი ბორჯომიდან?
ნუნისი ბორჯომიდან შედარებით მოკლე სავალზეა, რაც ორივეს ერთ დღიან მარშრუტში გაერთიანებას შესაძლებელს ხდის, განსაკუთრებით კერძო მძღოლთან ან გიდთან ერთად მოგზაურობისას.

შესაძლებელია თუ არა ნუნისში მხოლოდ საზოგადოებრივი ტრანსპორტით ჩასვლა?
შესაძლებელია, მაგრამ არც ისე მოსახერხებელი, რადგან მარშრუტკები ხარაგაულამდე მიდის, მაგრამ ნუნისში პირდაპირ არ შედის. მოგზაურთა უმეტესობა ხარაგაულიდან იყენებს ტაქსს ან წინასწარ მოწყობილ ტრანსფერს ბოლო მონაკვეთისთვის.

რომელია საუკეთესო სეზონი ვიზიტისთვის?
გვიანი გაზაფხულიდან ადრეულ შემოდგომამდე გზების მდგომარეობა ყველაზე საიმედოა, ხოლო გარემო ჭადრების ქვეშ ყველაზე სასიამოვნო. ზამთრის ვიზიტი შესაძლებელია, თუმცა დამოკიდებულია ამინდსა და გზების მდგომარეობაზე მთაში.

არის თუ არა ნუნისში ლაშქრობის ბილიკები უშუალოდ?
ნუნისი მდებარეობს ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკისკენ მისასვლელთან ახლოს, რომელსაც მართავს დაცული ტერიტორიების სააგენტო, თუმცა ბილიკების ძირითადი მონიშნული ქსელი ბორჯომისა და ლიკანის მხარესაა. ნუნისი უფრო წყნარი გაჩერებაა, ვიდრე დამოუკიდებელი ამოსავალი ბილიკისთვის.

არის თუ არა ნუნისში ღამისთევისთვის შესაფერისი სასტუმროები?
საცხოვრებელი შეზღუდულია წყაროების გარშემო აშენებული რამდენიმე სტუმართმოყვარე სახლით, სრული სერვისის სასტუმროების ნაცვლად. ვისაც დიდი არჩევანი სურს, ჩვეულებრივ ბორჯომში ჩერდება და ნუნისს ერთდღიანი გაჩერების სახით სტუმრობს.

შეუძლია თუ არა GTour-ს ნუნისში კერძო ვიზიტის ორგანიზება?
დიახ, GTour აწყობს კერძო ტრანსფერებსა და გიდირებულ მარშრუტებს, რომლებიც ნუნისს აერთიანებს ბორჯომთან, ქუთაისთან და რეგიონის სხვა ადგილებთან. დროის, ტრანსპორტისა და საცხოვრებლის დაგეგმვისთვის დაუკავშირდით GTour-ს.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Nunisi