ნადიქვარის პარკი თელავში — კახეთის ხედი, რომელიც ისტორიას ინახავს

მიმოხილვა

ნადიქვარის პარკი მდებარეობს თელავის — კახეთის რეგიონული ცენტრის, აღმოსავლეთ საქართველოს მთავარი მევენახეობის კუთხის — კიდეზე, ბორცვზე, საიდანაც ფერდობი მკვეთრად ეშვება ალაზნის ველისკენ. სწორედ ეს მდებარეობა ქმნის ერთ-ერთ ყველაზე ვრცელ პანორამულ ხედს ქვეყანაში: ვენახები, სოფლები და, მკაფიო ამინდში, კავკასიონის თოვლიანი მწვერვალები ველის იქით. პარკში ერთმანეთს ერწყმის საჯარო სკვერი, მეფე ერეკლე II-ის ძეგლი და ძველი გამაგრების ნაშთები, რომლებიც ოდესღაც ქალაქს იცავდა.

ნადიქვარის პარკის მნიშვნელობა იმაშია, რომ ის ერთ ადგილას აერთიანებს თელავის მრავალფეროვან ისტორიას — სამეფო დედაქალაქის, ციხე-სიმაგრის და თანამედროვე ღვინის ვაჭრობის ცენტრის — თელავს ასე ადვილად აღსაქმელ გადასახედ წერტილს არცერთ სხვა ადგილას ვერ ნახავთ. აქედან კარგად იკითხება ლანდშაფტი, რომელმაც ჩამოაყალიბა კახეთის თავდაცვითი სისტემაც და ღვინის ეკონომიკაც. მოგზაურებისთვის, რომლებიც თელავს კახეთის სხვა ვენახებთან აერთიანებენ, ნადიქვარის პარკი ჩვეულებრივ პირველი გაჩერებაა — აქედან იწყება ველის და ვენახების შემდგომი დათვალიერება.

ისტორია

თელავი დასახლებული და გამაგრებული პუნქტი ანტიკურობიდანვე იყო, ხოლო შუა საუკუნეების მიწურულს ის კახეთის სამეფოს ერთ-ერთ მთავარ ქალაქად იქცა და მე-16–მე-17 საუკუნეებში საბოლოოდ შეცვალა გრემი, როგორც სამეფოს დედაქალაქმა. ნადიქვარის ბორცვზე, რომელიც ქალაქის სამხრეთ კიდიდან ალაზნის ველს გადაჰყურებს, ამ პერიოდის თავდაცვითი ნაგებობები მდებარეობდა — ეს კარგად ეხამებოდა თელავის, როგორც კახეთის სამეფო და სამხედრო ძალაუფლების ცენტრის, როლს.

ქალაქი და მასზე აღმართული ბორცვი მჭიდროდ უკავშირდება მეფე ერეკლე II-ის (1720–1798) სახელს, რომელმაც მართა ქართლ-კახეთი და თელავი სამეფო რეზიდენციად აქცია, განამტკიცა ქალაქის გამაგრებები და ახლომდებარე ბათონისციხის ციტადელი. მე-20 საუკუნეში ნადიქვარის ბორცვზე მოეწყო საჯარო პარკი, ხოლო მის კიდეზე, ველისკენ, რომელსაც მეფე არაერთხელ იცავდა, აღიმართა ერეკლე II-ის საცხენოსნო ძეგლი — დღეს ეს ძეგლი პარკის ყველაზე ცნობადი სიმბოლოა. ციხის ნაშთები, სამეფო ძეგლი და პარკის ასაკოვანი ხეები ერთ ხაზზე აკავშირებენ კახეთის შუა საუკუნეების სამეფოს წარსულს დღევანდელ თელავთან — საქართველოს ღვინის გულთან.

- Advertisement -

რა ნახოთ

• ერეკლე II-ის საცხენოსნო ძეგლი — დგას პარკის კლდოვან კიდეზე, პირდაპირ ალაზნის ველისკენ, რომლის დასაცავადაც კახეთის მეფეებს არაერთხელ მოუწიათ ბრძოლა. ეს არის პარკის მთავარი ორიენტირი და ხშირად გიდიანი ვიზიტების შეკრების ადგილი, ასევე თელავის ერთ-ერთი ყველაზე ფოტოგენური წერტილი.
• ალაზნის ველის გადასახედი — პარკის კიდიდან მიწა მკვეთრად ეშვება ველისკენ, სადაც ჩანს ვენახები, მიმოფანტული სოფლები და, მკაფიო ამინდში, კავკასიონის ქედი. საუკეთესო დროა დილის ადრეული საათები ან მზის ჩასვლის წინ, როცა ჰაერი ველზე ყველაზე გამჭვირვალეა. შესასვლელი უფასოა და დროში არ შემოიფარგლება, რადგან პარკი ღია საჯარო სივრცეა.
• ნადიქვარის ციხე-სიმაგრის ნაშთები — ბორცვზე შემორჩენილია ძველი თავდაცვითი კედლებისა და მიწაყრილების ნაწილები, რომლებიც ოდესღაც თელავს სამხრეთიდან იცავდა. საქართველოს დიდ ციხესიმაგრეებთან შედარებით ისინი მოკრძალებულია, თუმცა უშუალოდ უკავშირდება ქალაქის შუასაუკუნეობრივ სამხედრო ისტორიას.
• თელავის ძველი ქალაქი და ბათონისციხე — პარკიდან მოკლე სასეირნო მანძილზეა თელავის ძველი უბანი და ბათონისციხე, ყოფილი სამეფო ციტადელი, რომელიც ასევე ერეკლე II-ის სახელს უკავშირდება და დღეს ნაწილობრივ მუზეუმის სახით ფუნქციონირებს. ამ ორი ობიექტის ერთად დათვალიერება უფრო სრულ წარმოდგენას იძლევა თელავზე, როგორც კახეთის დედაქალაქზე.

როგორ მივაღწიოთ

თბილისიდან თელავამდე და ნადიქვარის პარკამდე მანქანით გზა დაახლოებით ორ–ორნახევარ საათს სჭირდება — შეგიძლიათ აირჩიოთ გზა გომბორის უღელტეხილზე ან უფრო გრძელი, მაგრამ ვაკე მარშრუტი საგარეჯოზე გავლით. გომბორის გზის მდგომარეობა სეზონის მიხედვით იცვლება, ამიტომ მოგზაურობამდე გზის მდგომარეობის გადამოწმება მიზანშეწონილია. თბილისის ისანი/სამგორის ავტოსადგურებიდან თელავისკენ რეგულარულად დადის მარშრუტკები, რომლებიც დაახლოებით იმავე დროს მოითხოვს. საქართველოს რკინიგზა პერიოდულად უშვებს სამგზავრო მატარებელს თბილისი-თელავის მიმართულებით — განრიგი წინასწარ უნდა დადასტურდეს უშუალოდ რკინიგზასთან.

ქუთაისიდან თელავამდე მგზავრობა დაახლოებით ოთხ საათს მოითხოვს, თბილისისა და გომბორის გზის გავლით, ვინაიდან დედაქალაქის გვერდის ავლით პირდაპირი მარშრუტი არ არსებობს. ბათუმიდან გზა კიდევ უფრო გრძელია — დაახლოებით ხუთიდან ექვს საათამდე, ასევე თბილისთან ახლოს გავლით. ორივე ქალაქიდან მოგზაურებისთვის, GTour-ის კერძო ტურები გთავაზობთ თელავის ერთ ღამეულ გაჩერებასთან დაკავშირებას, რათა თავიდან იქნას აცილებული ერთდღიანი გრძელი მგზავრობა.

როდის ჯობია მოგზაურობა

გაზაფხულის ბოლო (მაისი-ივნისი) და შემოდგომის რთველი (სექტემბერი-ოქტომბერი) ყველაზე ხელსაყრელი პერიოდებია — მაშინ ხედვადობა ალაზნის ველზე კარგია და ემთხვევა რეგიონის ღვინის ტურიზმის კალენდარს. ზაფხული თბილი და, ჩვეულებრივ, ნათელია, თუმცა შუადღისას შუქი ხედს ანდომებს სიცხადეს, ამიტომ დილით ადრე ან საღამოს ვიზიტი უკეთესია. ზამთარში ველზე შესაძლოა ჰაერი არ იყოს სუფთა ან დაბალი ღრუბლიანობა იყოს, თუმცა თავად პარკი მთელი წლის განმავლობაშია ღია — სეზონური დახურვა არ არსებობს, ვინაიდან ეს ღია საჯარო სივრცეა.

სად დავრჩეთ და ვივახშმოთ

თელავი გთავაზობთ საცხოვრებლის მრავალფეროვან არჩევანს, ნადიქვარის პარკთან ახლოს — ქალაქის ცენტრში მდებარე სასტუმროებიდან მოყოლებული ვენახებთან დაკავშირებულ სოფლურ ობიექტებამდე. რეგისტრირებულ ვარიანტებს შორისაა Mia Telavi, Hotel Tela and Mareli Winery, Holiday Inn Telavi, Hillside Resort Telavi, და Hotel Serodani — ქალაქგარეთ, კოტეჯური სტილის დასასვენებლად. საკვებისა და ღვინის მხრივ, Badia გთავაზობთ კახურ სამზარეულოს, ხოლო VinoOdor რეგიონულ ღვინოებზეა ორიენტირებული. მოგზაურობის დაგეგმვა შეგიძლიათ დაიწყოთ თელავის ტურისტულ საინფორმაციო ცენტრში. GTour-ის გადამოწმებული ბაზა შეიცავს დამატებით სასტუმროებს, ღვინის მარნებსა და რესტორნებს ამ რეგიონში.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ნადიქვარის პარკი უფასო, ღია საჯარო სივრცეა — სალაროც არ არსებობს და ფიქსირებული სამუშაო საათებიც, თუმცა რეკომენდებულია ვიზიტი დღისით, როგორც ხედისთვის, ისე უსაფრთხოებისთვის, რადგან კლდოვანი კიდე დაუცველია. ჩრდილი შეზღუდულია, ამიტომ ზაფხულში მზისგან დაცვა რეკომენდებულია. პარკი და ძეგლის მიმდებარე ტერიტორია ვაკეა და თელავის ცენტრიდან ფეხით ადვილად მისადგომია; მანქანა ძირითადად საჭიროა მხოლოდ ველის სიღრმეში მდებარე ვენახებთან დასაკავშირებლად. იხილეთ GTour-ის რეგიონული გიდები და საუკეთესო ადგილების სიები ახლომდებარე მარნებისა და სოფლების შესახებ.

- Advertisement -

ხშირად დასმული კითხვები

რით არის ცნობილი ნადიქვარის პარკი?
ის ცნობილია ბორცვზე გაშლილი ხედით ალაზნის ველზე და მეფე ერეკლე II-ის საცხენოსნო ძეგლით, რომელიც დაკავშირებულია თელავის, როგორც კახეთის სამეფო დედაქალაქის, ისტორიასთან.

არის თუ არა შესასვლელი საფასური?
არა, პარკი თელავის ღია საჯარო სივრცეა და დღის ნებისმიერ დროს უფასოდ არის ხელმისაწვდომი.

რამდენ ხანს სჭირდება ვიზიტი?
უმეტესობა ოციდან ორმოც წუთამდე ატარებს გადასახედთან და ძეგლთან; მიმდებარე ძველი ქალაქის დათვალიერებით ვიზიტი ერთ-ორ საათამდე გაგრძელდება.

შესაძლებელია თუ არა ნადიქვარის პარკის ღვინის დეგუსტაციასთან შეთავსება?
დიახ, თელავსა და მის მიმდებარე ალაზნის ველში მრავალი ღვინის მარანია, და პარკი ხშირად პირველი გაჩერებაა იმ დღისთვის, რომელიც ახლომდებარე ვენახებში დეგუსტაციით გრძელდება.

შესაფერისია თუ არა პარკი ბავშვებისა და ხანდაზმული მოგზაურებისთვის?
დიახ, რელიეფი ვაკეა და პარკი ადვილად მისაწვდომია ფეხით, თუმცა გადასახედთან კლდოვანი კიდე მცირეწლოვან ბავშვებთან ერთად მეთვალყურეობას საჭიროებს.

დღის რომელი მონაკვეთია საუკეთესო ვიზიტისთვის?
დილის ადრეული საათები ან მზის ჩასვლამდე ერთი საათი ჩვეულებრივ იძლევა ყველაზე მკაფიო შუქს ალაზნის ველზე და ყველაზე კომფორტულ ტემპერატურას.

ხელმისაწვდომია თუ არა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თბილისიდან?
დიახ, მარშრუტკები რეგულარულად დადის თბილისიდან თელავისკენ, ასევე მოქმედებს პერიოდული სარკინიგზო მიმოსვლაც — განრიგი წინასწარ უნდა დადასტურდეს საქართველოს რკინიგზასთან.

არის თუ არა სხვა ისტორიული ძეგლები ახლოს?
დიახ, ბათონისციხე, თელავის ყოფილი სამეფო ციტადელი, პარკიდან მოკლე სასეირნო მანძილზეა და ასევე დაკავშირებულია კახეთის იმავე ისტორიულ პერიოდთან.

სთავაზობს თუ არა GTour გიდიან ვიზიტებს ნადიქვარის პარკში?
დიახ, GTour პარკს აერთიანებს კახეთის კერძო მარშრუტებში ინგლისურენოვანი გიდით, სურვილის შემთხვევაში ღვინის მარნებისა და სხვა რეგიონული ღირსშესანიშნაობების დათვალიერებასთან ერთად.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Nadikvari Park