თბილისი-ყაზბეგი: მარშრუტკა, ტაქსი, მძღოლიანი მანქანა თუ ტური

რომელი ვარიანტი აირჩიოთ

სამხედრო გზით თბილისიდან ყაზბეგისკენ (სტეფანწმინდა) მოგზაურობისას არჩევანი ფაქტობრივად ოთხ რეალურ ვარიანტზე დადის: დიდუბიდან გამავალი მარშრუტკა, რომელიც ჯდება დაახლოებით 15-20 ლარი (დაახლოებით 5-7 ევრო) ერთი მიმართულებით; გასაზიარებელი ტაქსი, რომელიც უფრო მეტს, 25-30 ლარს, გეღირსებათ; წინასწარ დაჯავშნილი კერძო ტრანსფერი ან მძღოლიანი მანქანა; ან გიდიანი ერთდღიანი ტური, რომელშიც ანანურისა და გუდაურის გაჩერებებიც შედის. მხოლოდ გზაში ყოფნა, თბილისიდან სტეფანწმინდამდე, დაახლოებით სამ-სამნახევარ საათს მოითხოვს ერთი მხრიდან, კარგ ამინდში. თუ ციხესიმაგრესთან და სათხილამურო ქალაქში გაჩერდებით, დაამატეთ ერთი-ორი საათი, ხოლო თუ გერგეტის სამების ეკლესიამდე ასვლასაც გეგმავთ, მთელი დღე დაგჭირდებათ.

ერთადერთი ცვლადი, რომლის წინასწარ გათვლა ვერც ერთი ვარიანტით ვერ ხერხდება, ზამთრის ამინდია. გზა გუდაური-კობის მონაკვეთზე, დაახლოებით 2200-2400 მეტრ სიმაღლეზე, ადგილობრივებში ცნობილი როგორც ჯვრის უღელტეხილი, ნოემბრიდან აპრილამდე რეგულარულად იკეტება თოვლის გასაწმენდად ან ზვავის საშიშროების გამო – ზოგჯერ რამდენიმე საათით, ზოგჯერ მთელი დღითაც. რომელი საშუალებითაც არ უნდა მოგზაურობდეთ, გზის მდგომარეობა თბილისიდან გამგზავრებამდე შეამოწმეთ, არა გუდაურში ჩასვლის შემდეგ.

ოთხი გზის შედარება

• დიდუბის მარშრუტკა – დაახლ. 15-20 ლარი კაცზე, 2.5-3.5 საათი პირდაპირ, ბიუჯეტურ მოგზაურთათვის, ქართულის ან რუსულის ცოდნა და მოთმინება სასურველია
• გასაზიარებელი ტაქსი – დაახლ. 25-30 ლარი, 2.5-3 საათი, უფრო სწრაფი, მაგრამ ასევე ხალხის შევსებაზეა დამოკიდებული
• წინასწარ დაჯავშნილი კერძო ტრანსფერი – 128-240 ევრო მანქანაზე, ადამიანების რაოდენობის მიხედვით ნაკლებდება, 3.5 საათი ფოტოსურათებისთვის გაჩერებებით, ოჯახებისთვის და ბარგიანთათვის
• გიდიანი ერთდღიანი ტური – 179-336 ევრო კაცზე ჯგუფის ზომის მიხედვით, 10-12 საათი ტური-ტურით, პირველად მოსულთათვის, ვისაც გარემოცვა და ახსნა-განმარტება სურს

დიდუბის მარშრუტკები და მათი განრიგის ლოგიკა

სტეფანწმინდისკენ მიმავალი მარშრუტკები დიდუბის ავტოსადგურიდან გადის, იმავე საერთო ქაოსურ ეზოდან, საიდანაც მცხეთისა და თელავის, ანუ უმეტესად აღმოსავლეთ საქართველოს მიმართულების ტრანსპორტიც გადის. ჩვეული გაგებით განრიგი არ არსებობს – მანქანები გადის მაშინ, როცა ივსება, დაახლოებით ყოველ 30-60 წუთში დილიდან და ადრე საღამომდე, ხოლო გვიან შუადღისთვის, განსაკუთრებით ზამთარში, რეისები თხელდება და ხანდახან სრულად წყდება კიდეც. ამ “ივსება და მიდის” ლოგიკის გამო ადრე გასვლა ყველაზე მეტ არჩევანსა და ყველაზე მოკლე ლოდინს გთავაზობთ; შუადღის შემდეგ ჩასვლა კი ხანგრძლივ ლოდინს ან საერთოდ მანქანის უქონლობასაც ნიშნავს.

საფასური ნაღდად, მძღოლთან გადაიხდება და ოფიციალურად დარეგულირებული არ არის, ასე რომ ზემოთ მითითებული თანხა მხოლოდ ორიენტირია და არა გარანტია. მარშრუტკები პირდაპირ, ტურისტული გაჩერებების გარეშე მიდის, ხოლო მძღოლების ქცევა გზისპირა მოხვევებზე მეტად განსხვავდება – ზოგი მშვიდად, ზოგი აგრესიულად მართავს, რაც გასათვალისწინებელია, თუ გზაში ავადმყოფობისკენ ხართ მიდრეკილი. ეს ვარიანტი ყველაზე იაფია, მაგრამ შეეფერება მათ, ვისაც ხალხმრავალ ეზოში ქართულ ან რუსულ ენაზე ორიენტირება და მომსახურების ცენტრის გარეშე ყოფნა არ აშინებს.

- Advertisement -

გასაზიარებელი ტაქსები დიდუბიდან

გასაზიარებელი ტაქსებიც იმავე ეზოდან და იმავე “ივსება და მიდის” პრინციპით მუშაობს, თუმცა ათადგილიანი მარშრუტკის ნაცვლად სამ-ოთხ ადგილიან სალონში. ეს ვარიანტი მარშრუტკაზე ძვირია, მაგრამ კერძო მანქანაზე იაფი, და შესამჩნევად სწრაფიც, რადგან გზაში დამატებით მგზავრებისთვის არ ჩერდება. ზოგჯერ მძღოლები წინა სავარძლისთვის ან დარჩენილი ადგილების ყველა ბილეთის ერთიანად გამოსყიდვისთვის მცირე დანამატს ითხოვენ, რაც დროის დაზოგვის სურვილის შემთხვევაში ღირებულია. როგორც მარშრუტკის შემთხვევაში, ოფიციალური ტარიფი აქაც არ არსებობს, ამიტომ ფასზე გამგზავრებამდე შეთანხმდით.

კერძო ტრანსფერი და მძღოლიანი მანქანა

კერძო ტრანსფერი დიდუბის ეზოსთან დაკავშირებულ გაურკვევლობას მთლიანად აქარწყლებს – მძღოლი ჩამოგივლით სასტუმროში შეთანხმებულ დროს, ხოლო ფასი მოგზაურობამდე ფიქსირდება. ჩვენი “თბილისი-ყაზბეგი (სტეფანწმინდა) – კერძო ტრანსფერი გაჩერებებით” 3.5 საათი გრძელდება და ჯდება 240 ევრო ერთი მგზავრისთვის, 150 ევრო კაცზე ორი ადამიანის შემთხვევაში, 143 ევრო – სამისთვის და 128 ევრო – ოთხიდან ექვს ადამიანამდე, ანანურში ფოტოგადასაღებად გამოყოფილი დროით. ფიქსირებული ფასი სედანით, გაჩერებების გარეშე, ერთი მიმართულებით 150 ევროა, ხოლო მინივენით ან 4×4-ით – 180 ევრო, რაც გამოსადეგია, თუ სტეფანწმინდაში კონკრეტულ გასვლაზე გაქვთ ფიქრი.

თუ გსურთ სრული კონტროლი გაჩერებების არჩევაზე, მათ შორის სნოს ხეობაში გადახვევა ან გუდაურში უფრო ხანგრძლივი გაჩერება, “მძღოლიანი მანქანა დღით” გთავაზობთ ათ საათსა და 250 კილომეტრს 240 ევროდ ერთი მგზავრისთვის, 150 ევროდ კაცზე – ორისთვის, 143 ევროდ – სამისთვის ან 128 ევროდ – ოთხიდან ექვსამდე, საჭიროებისამებრ 4×4-ზე ან მინივენზე გადასვლით. კონკრეტულად ზამთარში ხელმისაწვდომია “თბილისი-გუდაურის ტრანსფერი – სათხილამურო სეზონი 4×4”, თუ მიზანი თავად ყაზბეგი კი არა, გუდაურია.

სამხედრო გზით დამოუკიდებლად მგზავრობა

კარგ ამინდში დამოუკიდებლად მანქანით მგზავრობა მარტივია – გზა ასფალტირებული და კარგად მონიშნულია, ხოლო მანძილი თბილისიდან სტეფანწმინდამდე S3 ავტომაგისტრალზე დაახლოებით 160 კილომეტრია. გზა თანდათან მაღლდება ჟინვალის წყალსაცავის, ფასანაურისა და გუდაურის გავლით, გადის ჯვრის უღელტეხილზე და ეშვება თერგის ხეობაში. გუდაურის შემდეგ ბენზინგასამართი სადგურები თხელდება, ამიტომ საწვავი თბილისში ან ფასანაურში შეავსეთ. ზაფხულში სედანიც ჯობნის, თუმცა ოქტომბრიდან აპრილამდე მკაცრად რეკომენდებულია 4×4, რომელიც ზოგჯერ ერთადერთი კატეგორიაა, რომლის უღელტეხილზე გატარებასაც თოვლის დროს პოლიცია ნებას რთავს. გუდაურის ზემოთ მობილური კავშირი არასტაბილურია. თბილისში მანქანის გამქირავებელი კომპანიები დაგეხმარებიან ზამთრის საბურავებისა თუ ჯაჭვების საჭიროების საკითხში ჯავშნისას – ამის შესახებ პირდაპირ ჰკითხეთ, რადგან მოთხოვნები სეზონის მიხედვით იცვლება.

ჯვრის უღელტეხილის ზამთრის დახურვები და სად შეამოწმოთ

გუდაური-კობის მონაკვეთი ქვეყანაში ამინდისადმი ყველაზე მგრძნობიარე გზის მონაკვეთია, რომელსაც საქართველოს საგზაო დეპარტამენტი ხშირად, ზოგჯერ ერთი დღის განმავლობაში რამდენჯერმეც, ხურავს, როცა თოვლი, ქარისგან გაწმენდილი ზვავები ან ზვავის საშიშროება გზას სახიფათოდ ხდის. დახურვა ოცდაათ წუთს ან მთლიანი დღის დიდ ნაწილს გრძელდება, ხოლო გზის ხელახალი გახსნის შემდეგ ხანდახან ერთადერთი გზა თოვლსახვევებით ესკორტირებული კოლონაა. გზის ამჟამინდელი მდგომარეობის შესახებ უტყუარი წყარო საქართველოს საგზაო დეპარტამენტია, რომელიც რეალურ დროში ანახლებს ინფორმაციას; საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროც ზამთრის გზის რისკზე ზოგად რეკომენდაციებს გვთავაზობს mfa.gov.ge-ზე. ჩვენც ვინახავთ მარტივ, გასაგებ ინფორმაციას გზის მდგომარეობის შესახებ ჩვენს გვერდზე ჩვენთან მოგზაურობის დამჯავშნელთათვის, თუმცა გასვლის დროის დანიშვნამდე საბოლოო სიტყვა ყოველთვის ოფიციალურ წყაროს ეკუთვნის, რადგან ვითარება საათების განმავლობაშიც შეიძლება შეიცვალოს.

- Advertisement -

ღირსეული გაჩერებები: ანანური და გუდაური

ანანური, თბილისიდან დაახლოებით ერთი საათის სავალზე, ჟინვალის წყალსაცავის ნაპირას, მე-17 საუკუნის ციხესიმაგრისა და ტაძრის კომპლექსია, რომლის ქვემოთაც ამ გზაზე თითქმის ყველა მანქანა გაივლის, და მის სანახავად ათი-თხუთმეტი წუთის გარდა არაფერი დასჭირდებათ. ეს ქვეყანაში ერთ-ერთი ყველაზე ხშირად დაფოტოებული ადგილია და ნამდვილად ღირს ის დრო, რასაც მარშრუტკის, ტაქსის ან კერძო მანქანის მძღოლი აქ გაჩერებისთვის დაუთმობს. გუდაური, კიდევ დაახლოებით ოთხმოცდაათი წუთის სავალზე, საქართველოს მთავარი სათხილამურო კურორტია და სათხილამურო სეზონის გარეშეც ჯდება ლანჩის გაჩერებად, რაც არაგვის ხეობის ხედებს სთავაზობს მთავარ გზაზე მდებარე რესტორნების ტერასებიდან. ჩვენი “სამხედრო გზა – ანანური, გუდაური და გერგეტი ერთ დღეში” ტური ორივე გაჩერებასა და სტეფანწმინდასაც აერთიანებს; ხოლო “გუდაური – მთის თავშესაფარი” ერთდღიანი ტური მხოლოდ კურორტზეა ორიენტირებული, მათთვის, ვისაც ხედები ყაზბეგამდე გაგრძელების გარეშე სურს.

რამდენი დრო დავთმოთ

უბრალო მისვლა-დაბრუნებისთვის, გაჩერებების გარეშე, სამ-სამნახევარ საათს კარგ ამინდში ნებისმიერი ოთხი ვარიანტი გონივრულად საკმარისია ერთი მხრიდან. ანანურისა და გუდაურის სათანადო გაჩერებებით ერთდღიანი ტური თბილისიდან ათ-თორმეტსაათიან მოგზაურობად იქცევა, ზუსტად ისე, როგორც ჩვენი “სამხედრო გზა – ანანური, გუდაური და გერგეტი ერთ დღეში” და “ყაზბეგი – გერგეტის სამების ეკლესია ერთ დღეში” ტურებია დაგეგმილი. თუ ასევე გსურთ გერგეტის სამების ეკლესიამდე ფეხით ასვლა, 4×4-ით მის ქვემოთ მდებარე პარკინგამდე ჩასვლის ნაცვლად, ან სნოსა თუ ჯუთის ხეობებში გადახვევა, სტეფანწმინდაში ღამის გათენება ერთ გრძელ დღეში ყველაფრის გამთავსებლობაზე მოსახერხებელია; ჩვენი “ყაზბეგი – 2-დღიანი მთის მოგზაურობა” და “ჯუთა, სნო და გერგეტი – ყაზბეგი მთავარი გზიდან მოშორებით” მარშრუტები სწორედ ამ დამატებითი დროის გარშემოა აგებული. ზამთარში, გეგმასთან ერთად, ერთი-ორი საათის რეზერვი გაითვალისწინეთ უღელტეხილზე შესაძლო დაგვიანებისთვის და თავი აარიდეთ მჭიდრო გასვლის ფრენის ან სასაზღვრო გადასვლის დაგეგმვას იმ დღეს, როცა ჯვრის უღელტეხილის გავლას გეგმავთ.

ხშირად დასმული კითხვები

• რამდენი ხანი სჭირდება გზას თბილისიდან ყაზბეგამდე? დაახლოებით სამ-სამნახევარ საათს ერთი მხრიდან, გაჩერებების გარეშე, კარგ ამინდში.
• რა ღირს მარშრუტკა დიდუბიდან? დაახლოებით 15-20 ლარი, ფასი დღის მიხედვით დასაზუსტებელია.
• საჭიროა თუ არა 4×4 ზამთარში? მკაცრად რეკომენდებულია ოქტომბრიდან აპრილამდე და ზოგჯერ ერთადერთი კატეგორიაა, რომელსაც პოლიცია თოვლის დროს უღელტეხილის გავლის ნებას რთავს.
• სად შევამოწმო გზის მდგომარეობა? საქართველოს საგზაო დეპარტამენტის ვებგვერდზე, georoad.gov.ge, გასვლამდე, განსაკუთრებით ზამთარში.
• ღირს თუ არა ანანურში გაჩერება? დიახ – ათი-თხუთმეტი წუთი საკმარისია მე-17 საუკუნის ციხესიმაგრის სანახავად, და ის ფაქტობრივად ყველას გზაშია.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Tbilisi to Kazbegi (Stepantsminda): marshrutka, shared taxi, private car and tour compared