თბილისის გოგირდის აბანოები: როგორ ავისარგებლოთ რცხვენის გარეშე

გადმოცემის თანახმად, V საუკუნეში მეფე ვახტანგ გორგასალი ნადირობისას ამ ადგილას აღმოჩნდა — მისი ფრთოსანი ქორი და ხოხობი ცხელ წყაროში ჩავარდა და მოხარშული ამოვიდნენ. სწორედ აქ დააარსა მეფემ ქალაქი და უწოდა თბილისი — სიტყვიდან „თბილი“. ხოხობის ამბავი მართალია თუ არა, წყაროები ნამდვილად არსებობს: დაახლოებით ოცდაათი მათგანი, 37-დან 47 გრადუსამდე ტემპერატურით, გოგირდით გაჯერებული, რომლებიც ძველი ქალაქის ქვეშ, აბანოთუბანის უბანში იღებენ სათავეს. 1829 წელს აქ პუშკინი ეწვია და დაწერა, რომ ამდენად ფუფუნებით სავსე არაფერი უნახავს. 1858 წელს დიუმაც იმავეს დაეთანხმა.

რა არის ეს აბანოები

დაბალი აგურის გუმბათები, მრგვალი სარკმლებით, ნახევრად მიწაში ჩაშენებული, ნარიყალას ციხის ძირას მოკლე ქუჩის გასწვრივ. ერთი მათგანი — ლურჯი კრამიტით მოპირკეთებული სპარსული სტილის ფასადით, ორბელიანის აბანო — ყველას ფოტოზე ხვდება. შიგნით ქვის თაღოვანი ოთახებია, ცხელი გოგირდის წყლის აუზით, ცივი წყლის ონკანით, მარმარილოს ქვით და, თუ გადაიხდით, მასაჟისტით უხეში ხელთათმანით. წყალს პირველ წუთს კვერცხის სუნი აქვს, შემდეგ კი არაფრის. ამბობენ, რომ სასარგებლოა კანისთვის, სახსრებისთვის და დღის შემდგომი უსიამოვნებისთვის — ეს უკანასკნელი ყველაზე კარგად დადასტურებული ფაქტია.

საჯარო თუ კერძო

თითოეულ აბანოში არის საჯარო დარბაზი — ცალკე მამაკაცებისთვის და ქალებისთვის, იაფი და საერთო, სადაც ძველი თბილისი შაბათის დილით დადის — და კერძო ოთახები საათობრივი ფასით, აუზით, შხაპით და დასასვენებელი ზონით, ორიდან ექვს ადამიანამდე. პირველი ვიზიტისთვის კერძო ოთახი ჯობია: ერთი საათი საკმარისია, საათნახევარი კი კეთილშობილური ვარიანტია. მაღალ სეზონზე ერთი დღით ადრე დაჯავშნა საჭიროა — GTour ამას თქვენ წილად აკეთებს.

რიტუალი

გასახდელში სრულად გაიხადეთ (კერძო ოთახებში საცურაო კოსტუმი არჩევითია, საჯარო დარბაზებში კი მოსალოდნელია). შხაპის ქვეშ გაიბანეთ. ნელა შედით ცხელ აუზში — წყალი შეხედვაზე უფრო ცხელია — და დარჩით, სანამ სითბოს ძვლებში არ იგრძნობთ, ხუთიდან ათ წუთამდე. გამოდით და ცივი ონკანის ქვეშ ან მარმარილოზე გაცივდით. გაიმეორეთ ორჯერ-სამჯერ. თუ „ქისას“ წახეხვას დაჯავშნით, თანამშრომელი ქვაზე დაგაწვენთ, უხეში ხელთათმანით გაგხეხავთ, სანამ მკვდარი კანის ნაცრისფერი ნამცეცები არ ჩამოცვივდება (ეს სწორედ ამისთვისაა და უცნაურად სასიამოვნოა), შემდეგ საპნის დიდი ღრუბლით დაგბანთ და წყალს დაგასხამთ. ბოძი ფულადი სასახელი დატოვეთ. ამის შემდეგ დასასვენებელ ოთახში ჩაი ელოდებათ და მომდევნო საათში რამე რთული ნუ დაგეგმავთ.

- Advertisement -

ეტიკეტი

• აუზში არ გაპარსოთ
• აუზში საპონი არ შეიტანოთ
• საჯარო დარბაზებში ხმა დაბლა დაიჭირეთ
• სითხე მანამდე და მას შემდეგ დალიეთ — სიცხე სხეულს წყალს აცლის
• საღამოს წასვლა ჯობია, როცა აბანოები წყნარია და ძველი ქალაქი გარეთ ყველაზე ლამაზია, ვახშმისკენ კი ვიწრო ქუჩებით გაისეირნეთ

ეწვიეთ GTour-თან ერთად

აბანოები ბუნებრივი დასასრულია თბილისისა და მცხეთის პირველი დღის პროგრამისთვის, ასევე საქართველო ზამთარში ტურის ბოლო საღამოსთვის, მთებიდან დაბრუნების შემდეგ. ოთახის დაჯავშნაზე ჩვენ ვზრუნავთ.

ხშირად დასმული კითხვები

რატომ ჰქვია თბილისს თბილისი? გადმოცემით, მეფე ვახტანგ გორგასალი V საუკუნეში ნადირობისას აღმოაჩინა, რომ მისი ქორი და ხოხობი ცხელ წყაროში ჩავარდა და მოხარშულები ამოვიდნენ. მან ამ ადგილას ქალაქი დააარსა და უწოდა თბილისი, ვინაიდან „თბილი“ ცხელ წყაროებს უკავშირდება.

სად მდებარეობს გოგირდის აბანოები? აბანოები ძველი ქალაქის ქვეშ, აბანოთუბანის უბანში, ნარიყალას ციხის ძირას მოკლე ქუჩის გასწვრივ არის განლაგებული. ამ არეალში დაახლოებით ოცდაათი წყაროა, წყლის ტემპერატურა 37-დან 47 გრადუსამდე მერყეობს.

როგორ გამოიყურება ცნობილი ლურჯკრამიტიანი აბანო? ეს არის ორბელიანის აბანო, სპარსული სტილის ფასადით, რომელსაც ყველა ფოტოზე იღებს. ის გამოირჩევა დაბალი აგურის გუმბათების ფონზე, რომლებიც ნახევრად მიწაშია ჩაშენებული. შიგნით ქვის თაღოვანი ოთახებია, ცხელი გოგირდის წყლის აუზით, ცივი წყლის ონკანით და მარმარილოს ქვით.

საჯარო თუ კერძო სესია დავჯავშნო? თითოეულ აბანოში არის იაფი, საერთო საჯარო დარბაზი, სქესის მიხედვით გამიჯნული, სადაც ძველი თბილისი შაბათის დილით დადის, და კერძო ოთახები საათობრივი ფასით, აუზით, შხაპით და დასასვენებელი ადგილით. პირველი ვიზიტისთვის რეკომენდებულია კერძო ოთახი — ერთი საათი სწორი ხანგრძლივობაა, საათნახევარი კი კეთილშობილური.

- Advertisement -

რას მოიცავს ტიპური ვიზიტი? მთლიანად გაიხდით, შხაპის ქვეშ გაიბანავთ, შემდეგ ნელა შედიხართ ცხელ აუზში და ხუთიდან ათ წუთამდე რჩებით, სანამ სითბოს ძვლებში არ იგრძნობთ. გამოდიხართ ცივი ონკანის ქვეშ ან მარმარილოს ქვაზე გასაცივებლად, ამას ორ-სამჯერ იმეორებთ და დასასრულს დასასვენებელ ოთახში ჩაით ასრულებთ.

რა არის „ქისას“ წახეხვა? ეს დამატებითი პროცედურაა, რომლის დროსაც თანამშრომელი მარმარილოს ქვაზე დაგაწვენთ და უხეში ხელთათმანით გაგხეხავთ, სანამ მკვდარი კანის ნაცრისფერი ფენები არ ჩამოცვივდება — უცნაურად სასიამოვნო პროცესია. შემდეგ საპნის დიდი ღრუბლით გაგბანთ და წყალს დაგასხამთ, ბოლოს კი თანამშრომელს ფულადი სასახელი უნდა დატოვოთ.

რა ეტიკეტის დაცვაა საჭირო? აუზში არ გაპარსოთ და არ შეიტანოთ საპონი, საჯარო დარბაზებში კი ხმა დაბლა დაიჭირეთ. მანამდე და მას შემდეგ წყალი დალიეთ, რადგან სიცხე სხეულს წყალს აცლის, საუკეთესოა საღამოს წასვლა, როცა აბანოები წყნარია და გარეთ ძველი ქალაქი ყველაზე ლამაზია.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Tbilisi's sulphur baths: how to take one without embarrassing yourself