გოდერძი — მთის კურორტი აჭარისა და გურიის საზღვარზე

მიმოხილვა

გოდერძი მაღალმთიანი კურორტია აჭარისა და გურიის სასაზღვრო ზონაში, რომლის მისვლაც შესაძლებელია გურიის მხრიდან ჩოხატაურზე გავლით, ხოლო აჭარის მხრიდან — ხულოზე გავლით. კურორტი მდებარეობს გოდერძის უღელტეხილთან ახლოს, დაახლოებით 2000–2025 მეტრ სიმაღლეზე, მესხეთის (არსიანის) ქედზე, რომელიც მცირე კავკასიონის წყალგამყოფი ქედია და დიდი ხანია საზღვარს ავლებს აჭარის შავიზღვისპირა ფერდობებსა და გურიის ხეობებს შორის. დღეს იგი ცნობილია როგორც ახლად განვითარებადი ოთხსეზონიანი მთის დანიშნულების ადგილი, სადაც პატარა, თუმცა მზარდი სათხილამურო ბაზა ერწყმის ზაფხულის ლაშქრობას, ალპურ მდელოებსა და საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე უჩვეულო გეოლოგიურ ძეგლს — გოდერძის გაქვავებულ ტყეს.

გოდერძის მნიშვნელობა იმაშია, რომ ეს ერთ-ერთი იმ იშვიათი ადგილთაგანია დასავლეთ საქართველოში, რომელიც ერთდროულად ვითარდება როგორც სათხილამურო, ასევე თბილი სეზონის მაღალმთიანი ტურიზმისთვის და სთავაზობს შვებას ზაფხულის სიცხისგან ბათუმსა და შავი ზღვის სანაპიროზე, რომელიც ოთხ საათზე ნაკლებ მანძილშია. გურია-აჭარის მარშრუტის დამგეგმავთათვის გოდერძი წარმოადგენს ორ რეგიონს შორის დამაკავშირებელ ულამაზეს მონაკვეთს და GTour მას სურვილისამებრ სთავაზობს კერძო ტურებში, გურიის რეგიონის გზამკვლევში მოცემულ სხვა დადასტურებულ ადგილებთან ერთად.

ისტორია

საბჭოთა პერიოდში ეს გზა შემუშავდა როგორც მარტივი მთის გზა, რომელიც ქედის ორივე მხარეს არსებულ კოლმეურნეობებსა და ხე-ტყის დასახლებებს აკავშირებდა, ხოლო მიმდებარე ტყეები და ალპური საძოვრები გამოიყენებოდა ხე-ტყის დამზადებისა და ზაფხულის საძოვრებისთვის, და არა ტურიზმისთვის. 2010-იანი წლებიდან საქართველოს მთავრობამ და აჭარის რეგიონულმა ხელისუფლებამ დაიწყეს გოდერძის, როგორც დაგეგმილი სათხილამურო კურორტის, პოპულარიზაცია — გაუმჯობესდა საავტომობილო გზა და ეტაპობრივად დამონტაჟდა პირველი საბაგირო ხაზები და ძირითადი ინფრასტრუქტურა. განვითარება მას შემდეგ თანდათანობით გრძელდება, თუმცა კურორტი ჯერ კიდევ ბაკურიანსა თუ გუდაურზე უფრო მცირე და ნაკლებად განვითარებულად ითვლება.

რა ნახოთ

გოდერძის უღელტეხილი

უღელტეხილი თავად არის კურორტის არსებობის მთავარი მიზეზი — ის სთავაზობს ფართო ხედებს ტყიან ქედებზე აჭარის მხარეს და გურიის მწვანე, დაბლობ გორებზე ჩრდილოეთით. მკაფიო ამინდში მწვანე, ღია თხემის ტერიტორია ბუნებრივი სათვალთვალო პუნქტია და პოპულარული გაჩერებაა ფოტოსურათებისთვის, სანამ მოგზაურები ხულოსკენ ან ჩოხატაურისკენ ჩამოვლენ.

- Advertisement -

გოდერძის გაქვავებული ტყე

უღელტეხილიდან ცოტა მოშორებით მდებარეობს გაქვავებული ხის ღეროებისა და ფესვების ველი, რომელიც ჩამოყალიბდა მაშინ, როდესაც ვულკანური ფერფლი დაფარა უძველესი ტყე მილიონობით წლის წინ. ეს ადგილი საინტერესოა როგორც გეოლოგებისთვის, ასევე ცნობისმოყვარე მოგზაურებისთვის და ჩვეულებრივ ადგილობრივ გიდთან ერთად ინახულება, ვინაიდან ნაშთები მთის ფერდობზეა გაფანტული ფორმალური ნიშნებისა და ინფრასტრუქტურის გარეშე.

ხულო და საბაგირო გზა

უღელტეხილთან ახლომდებარე ხულოს ქალაქი, რომელიც აჭარის მხარეს მდებარეობს, ღირს გოდერძის ვიზიტთან შეთავსება საბჭოთა პერიოდის საბაგირო გზის გამო, რომელიც ქალაქს თაგოს მთისპირა სოფელთან აკავშირებს და დღემდე გამოიყენება ადგილობრივების მიერ. ის გთავაზობთ მოკლე, იაფ საბაგირო მგზავრობას ხულოს ხეობის ხედებით და პრაქტიკული გაჩერებაა ბათუმიდან გოდერძისკენ მიმავალთათვის.

ბახმარო

გურიის მხარეს, ისტორიული მაღალმთიანი კურორტი ბახმარო ხელმისაწვდომია დამატებითი შემოვლით და ბუნებრივად აგრძელებს გოდერძის მარშრუტს. საბჭოთა პერიოდიდან ცნობილი, როგორც გრილი კლიმატის ჯანმრთელობის კურორტი, ბახმარო იზიარებს გოდერძის მთის ხასიათს, მაგრამ აქვს ხის სტუმრის სახლების უფრო ძველი ქსელი და ტურიზმის უფრო ხანგრძლივი ისტორია.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან გოდერძამდე გზას დაახლოებით 5 საათი და 10 წუთი სჭირდება, ძირითადად თბილისი–ქუთაისი–ბათუმის საავტომობილო გზით, შემდეგ კი ხულოზე გამავალი მთის გზით, ან ალტერნატიულად — გურიაზე გავლით ჩოხატაურის გზით. ბოლო მონაკვეთი მკვეთრად ადის უღელტეხილისკენ და ამიტომ გზის მდგომარეობა ყოველთვის უნდა შემოწმდეს GTour-ის გზის სტატუსის გვერდზე მოგზაურობამდე, განსაკუთრებით ზაფხულის სეზონის გარეთ. ქუთაისიდან მგზავრობა დაახლოებით იმავე 5 საათსა და 15 წუთს მოითხოვს, სეზონისა და საგზაო სამუშაოების მიხედვით ბათუმის ან გურიის მიმართულებით გამავალი ანალოგიური გზით. ბათუმიდან გოდერძი ყველაზე ხელმისაწვდომია — დაახლოებით 3 საათი და 25 წუთი მანქანით, ხულოს გავლით, გზაზე, რომელიც დიდ მონაკვეთზე ასფალტირებულია, თუმცა უღელტეხილთან ახლოს ვიწროვდება და მკვეთრად მაღლდება.

საზოგადოებრივი მარშრუტკები ბათუმიდან ხულომდე რეგულარულად დადის ყოველდღიური განრიგით, თუმცა ხულოდან გოდერძამდე მიმავალი ტრანსპორტი შეზღუდული და სეზონურია, რაც კერძო მანქანას ან ორგანიზებულ ტრანსფერს უმეტეს სტუმრისთვის პრაქტიკულ არჩევანად აქცევს. რკინიგზის მიმოსვლა ამ მხარეში არ არსებობს; უახლოესი სადგურები ბათუმსა და ქუთაისშია, სადაც საქართველოს რკინიგზა მუშაობს. GTour აწყობს კერძო ტრანსფერებსა და გიდით თანხლებულ ერთდღიან ტურებს თბილისიდან, ქუთაისიდან ან ბათუმიდან ინგლისურენოვანი გიდით — დეტალებისთვის იხილეთ GTour-ის კერძო ტურების გვერდი.

- Advertisement -

როდის წავიდეთ

ზამთარი, დეკემბრიდან მარტამდე, გოდერძის მცირე სათხილამურო ბაზის მთავარი სეზონია, როდესაც თოვლის საფარი ამ სიმაღლეზე საიმედოა, თუმცა საბაგირო ინფრასტრუქტურა ჯერ კიდევ მოკრძალებულია ბაკურიანთან და გუდაურთან შედარებით და პირობები წინასწარ უნდა დადასტურდეს. ზაფხული, ივნისიდან სექტემბრამდე, უფრო საიმედო სეზონია ზოგადი მოგზაურობისთვის — ის სთავაზობს ზღვის სანაპიროსთან შედარებით გრილ ტემპერატურას, ღია წვდომას გაქვავებული ტყისკენ და კარგ პირობებს ლაშქრობისთვის უღელტეხილსა და მიმდებარე ქედებზე. გაზაფხული და გვიანი შემოდგომა ნისლიან, ტალახიან და ნაწილობრივ გზის ჩაკეტვას მოაქვს, ამიტომ პირველი ვიზიტისთვის ისინი არ არის რეკომენდებული.

სად დავრჩეთ და ვისადილოთ

უშუალოდ გოდერძში საცხოვრებელი ადგილები შეზღუდულია მცირერიცხოვანი სტუმრის სახლებითა და უღელტეხილთან მდებარე კურორტის ბინებით, ხოლო უფრო ფართო არჩევანი სასტუმროებისა და ოჯახური სტუმრის სახლებისა ხელმისაწვდომია ხულოსა და ბათუმში მათთვის, ვისაც სურს ქვემოთ დაბინავება და გოდერძში ერთდღიანი ვიზიტი. გურიის დაბლობი ქალაქები, მათ შორის ოზურგეთი და ჩოხატაური, ასევე გთავაზობთ სტუმრის სახლებსა და რესტორნებს, სადაც გურული ხაჭაპური და ადგილობრივი ღვინო მოგემსახურებათ — ეს სასარგებლოა მათთვის, ვინც უღელტეხილს უფრო ფართო რეგიონულ მარშრუტთან აერთიანებს გურიის რეგიონის გზამკვლევის მეშვეობით. GTour-ის დადასტურებულ ნუსხაში მეტია მოცემული — შემოწმებული სასტუმროები, მარნები და რესტორნები გურიასა და მეზობელ აჭარაში მათთვის, ვინც უფრო ხანგრძლივ მოგზაურობას გეგმავს.

პრაქტიკული რჩევები

გოდერძისკენ მიმავალი გზა სეზონურია და შეიძლება დაიკეტოს ან გაართულდეს ძლიერი თოვლის ან წვიმის შემდეგ; სრული წამყვანით მანქანა რეკომენდებულია ზაფხულის სეზონის გარეთ, ხოლო გზის მდგომარეობა გამგზავრებამდე უნდა შემოწმდეს. მობილური კავშირგაბმულობა უღელტეხილთან ახლოს არასტაბილურია, ბანკომატები და ბარათით გადახდა არასაიმედოა, ამიტომ ნაღდი ფულის თან ქონა რეკომენდებულია. სიმაღლეზე ტემპერატურა სწრაფად ეცემა, ზაფხულის საღამოებშიც კი, ამიტომ თბილი ტანსაცმელი რეკომენდებულია ნებისმიერ სეზონზე, ხოლო სათხილამურო გეგმის მქონე მოგზაურებმა წინასწარ უნდა დაადასტურონ საბაგიროს მუშაობა და აღჭურვილობის ქირაობის შესაძლებლობა, ვინაიდან კურორტის ინფრასტრუქტურა ჯერ კიდევ ვითარდება.

ხშირად დასმული კითხვები

• გოდერძი აჭარაშია თუ გურიაში? კურორტი ორ რეგიონს შორის წყალგამყოფ ქედზე მდებარეობს; უღელტეხილი და მოწყობილი სათხილამურო ინფრასტრუქტურის დიდი ნაწილი აჭარის მხარეს, ხულოსთან ახლოს მდებარეობს, ხოლო მისასვლელი გზები და ტურიზმის ნაწილი ასევე გურიიდან მოდის — ამიტომ ხანდახან ორივე რეგიონის ქვეშ მოიხსენიება.
• რამდენად შორია გოდერძი ბათუმიდან? საავტომობილო გზით დაახლოებით 3 საათი და 25 წუთია, რაც მას ერთდღიანი ან მოკლე ვიზიტისთვის ყველაზე ხელმისაწვდომ დიდ ქალაქად აქცევს.
• საიმედოა თუ არა თხილამურებზე სრიალი გოდერძში? თოვლის საფარი ზოგადად კარგია დეკემბრიდან მარტამდე სიმაღლის გამო, მაგრამ საბაგირო და ტრასის ინფრასტრუქტურა ბაკურიანსა თუ გუდაურზე უფრო მცირეა, ამიტომ პირობები წინასწარ უნდა დადასტურდეს.
• შესაძლებელია თუ არა გაქვავებული ტყის დამოუკიდებლად მონახულება? შესაძლებელია, მაგრამ ადგილობრივი ცოდნის გარეშე რთულია, ვინაიდან ფოსილების ადგილს არ გააჩნია ვიზიტორთა ცენტრი ან მონიშნული ბილიკი; გიდთან ერთად მოგზაურობა რეკომენდებულია.
• გზა მთელი წლის განმავლობაში ღიაა? არა. უღელტეხილისკენ მიმავალი მთის გზა ზამთარსა და გარდამავალ სეზონებზე თოვლისა და ცუდი ამინდის გავლენის ქვეშ ექცევა, ამიტომ პირობები წინასწარ უნდა შემოწმდეს, მათ შორის GTour-ის გზის სტატუსის განახლებების მეშვეობით.
• არსებობს თუ არა საზოგადოებრივი ტრანსპორტი გოდერძამდე? მარშრუტკები ბათუმიდან ხულომდე დადის, მაგრამ უღელტეხილამდე ტრანსპორტი შეზღუდულია, ამიტომ უმეტესი სტუმარი კერძო ტრანსფერს ან ორგანიზებულ ტურს ირჩევს.
• შესაძლებელია თუ არა გოდერძის ბახმაროსთან შეთავსება? დიახ, ეს ორი მაღალმთიანი კურორტი ბუნებრივად ერწყმის ერთმანეთს გურიისა და აჭარის მთიანი ზონებით დაინტერესებული მოგზაურებისთვის, თუმცა დამაკავშირებელი გზები დამატებით დროს მოითხოვს და საუკეთესოდ ზაფხულში გასავლელია.
• რა სიმაღლეზეა გოდერძის უღელტეხილი? უღელტეხილი ზღვის დონიდან დაახლოებით 2000–2025 მეტრზე მდებარეობს, რაც მას დასავლეთ საქართველოს მცირე კავკასიონის ყველაზე მაღალ საგზაო გადასასვლელებს შორის აქცევს.
• შესაფერისია თუ არა გოდერძი პატარა ბავშვებიანი ოჯახებისთვის? ღია უღელტეხილის ტერიტორია და მსუბუქი ზაფხულის სეირნობა ოჯახებისთვის ხელმისაწვდომია, თუმცა შეზღუდული ინფრასტრუქტურა, არასტაბილური მობილური კავშირი და გრძელი მთის გზა გულისხმობს, რომ ეს ადგილი უკეთ ეხამება უფრო განდობილ, ნაკლებად განვითარებულ დანიშნულების ადგილებთან შეჩვეულ მოგზაურებს.
• რა არის მახლობლად სანახავი? ხულოს ქალაქი საბაგირო გზით, აჭარის მთიანეთი და გურიის დაბლობი ქალაქები და მარნები — ყველა ეს ხელმისაწვდომია და შეიძლება გაერთიანდეს უფრო ხანგრძლივ კერძო მარშრუტში GTour-ის რეგიონული გზამკვლევებისა და საუკეთესო ადგილების ნუსხების საშუალებით.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Goderdzi