ბაღდათი — მაიაკოვსკის მშობლიური ქალაქი და იმერული ღვინის მშვიდი კუთხე

მიმოხილვა

ბაღდათი დასავლეთ საქართველოში, იმერეთის რეგიონში მდებარე პატარა ქალაქია, განლაგებული მდინარე ხანისწყლის ნაპირებზე. ქუთაისიდან მანქანით დაახლოებით 30 წუთის სავალზეა, თბილისიდან — თითქმის 2 საათსა და 55 წუთში, ხოლო ბათუმიდან — დაახლოებით 2 საათსა და 50 წუთში მისაღწევია. ქალაქი ბაღდათის მუნიციპალიტეტის ადმინისტრაციული ცენტრია და დაახლოებით 3 707 მოსახლე ჰყავს. ბაღდათი ნაყოფიერ ველზეა გაშენებული, სადაც ხეხილის ბაღები, სიმინდის ყანები და ვენახები თანდათან მთისწინა ტყეებს უთმობენ ადგილს, საიდანაც გზა საირმის კურორტისა და მცირე კავკასიონისკენ მიემართება.

ბაღდათი მოგზაურთათვის ორი მთავარი მიზეზით არის საინტერესო — აქ დაიბადა რუსულ-ქართველი ფუტურისტი პოეტი ვლადიმერ მაიაკოვსკი, და ქალაქი იმერეთის ერთ-ერთ ნაკლებად ცნობილ მევენახეობის კუთხეს წარმოადგენს, სადაც ოჯახური მარნები დღემდე მკვიდრ ჯიშებზე — წიწკასა, წოლიკოურსა და კრახუნაზე — მუშაობენ. ვინც ქუთაისის, გელათისა და ვანის მიღმა იმერეთის სიღრმისეულ შესწავლას ეძებს, ბაღდათი მშვიდ და ავთენტურ გაჩერებას სთავაზობს, სადაც ლიტერატურული ისტორია სოფლური ღვინის ტურიზმთან ერთად არის შერწყმული. ხშირად ის საირმის მინერალური წყლების კურორტთან ერთად იგეგმება.

ისტორია

ბაღდათი ისტორიული იმერეთის დაბლობის ნაწილია, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში ერთიანი ქართული სამეფოს დაშლის შემდეგ იმერეთის სამეფოს შემადგენლობაში შედიოდა. ადგილობრივი გადმოცემით, ქალაქის სახელი ბაგრატიონთა სამეფო სახლთან არის დაკავშირებული, თუმცა ზუსტი ეტიმოლოგია დოკუმენტურად დადასტურებული არ არის და ამას უფრო ხალხურ გადმოცემად უნდა მივიჩნიოთ, ვიდრე დადგენილ ფაქტად. რუსეთის იმპერიის პერიოდში ტერიტორია ქუთაისის გუბერნიის ფარგლებში იმართებოდა — ეს პროცესი მეცხრამეტე საუკუნეში დასავლეთ საქართველოს რუსეთის იმპერიაში ფართო ინკორპორაციის ნაწილი იყო.

ქალაქის თანამედროვე სახელგანთქმულობა 1893 წლის 19 ივლისს იწყება, როდესაც სოფელ ბაღდადში (ბაღდათის პრესაბჭოთა სახელწოდება), მაშინდელ ქუთაისის გუბერნიაში, დაიბადა პოეტი ვლადიმერ მაიაკოვსკი. მაიაკოვსკი, რომელიც შემდგომში რუსული ფუტურიზმისა და საბჭოთა პერიოდის პოეზიის ერთ-ერთ წამყვან ხმად იქცა, ადრეულ ბავშვობას სწორედ ბაღდათში გაატარა, ვიდრე მისი ოჯახი ჯერ ქუთაისში, შემდეგ კი მოსკოვში გადავიდოდა. მისი სახელის პატივსაცემად საბჭოთა ხელისუფლებამ 1940 წელს ქალაქს მაიაკოვსკის სახელი დაარქვა; საქართველოს დამოუკიდებლობის აღდგენის შემდეგ, 1990-იან წლებში, ქალაქს ისტორიული სახელი — ბაღდათი — დაუბრუნდა.

- Advertisement -

რა ნახოთ

ვლადიმერ მაიაკოვსკის სახლ-მუზეუმი

ბაღდათში მდებარე სახლ-მუზეუმი პოეტის დაბადების ადგილს აღნიშნავს და ინახავს პირად ნივთებს, ხელნაწერებსა და ფოტოებს, რომლებიც მის იმერულ ბავშვობასა და მოგვიანებით მოსკოვურ კარიერას ასახავს. ის ქალაქის მთავარ კულტურულ ძეგლად რჩება და ბევრი ლიტერატურისმოყვარე მოგზაურის ბაღდათში მოსვლის მთავარი მიზეზია. ექსპოზიცია ქართულ და რუსულ ენებზეა წარმოდგენილი, ნაწილობრივ — ინგლისურადაც.

მდინარე ხანისწყალი და საფეხმავლო ხიდი

მდინარე ხანისწყალი ბაღდათის ცენტრში მიედინება, ხოლო ქალაქის ცენტრთან ახლოს მის გასწვრივ საკიდი საფეხმავლო ხიდი გადის, საიდანაც წყალსა და მიმდებარე ხეხილის ბაღებზე მშვენიერი ხედი იშლება. მდინარის პირას განლაგება ქალაქს მშვიდ, მცირე მასშტაბის ხასიათს სძენს, რაც მას იმერეთის უფრო დიდი ქალაქებისგან განასხვავებს.

საირმის კურორტი

ბაღდათიდან მთისწინა ტყეებისკენ მცირე მანძილზეა საირმე — ბალნეოლოგიური კურორტი, რომელიც მინერალურ წყაროებს ეფუძნება და მეცხრამეტე საუკუნიდან სამკურნალო აბაზანებისა და ბოთლირებული წყლისთვის გამოიყენება. მის გრილ მთის ჰაერსა და სპა ინფრასტრუქტურას ბაღდათიდან ხშირად ნახევარდღიან ან ერთდღიან დამატებით ვიზიტად ირჩევენ, განსაკუთრებით ზაფხულში.

ბაღდათის მუნიციპალიტეტის სოფლის მარნები

ბაღდათის მიმდებარე გორაკებსა და ხეობებში მრავალი ოჯახური მარანია გაფანტული, სადაც ტრადიციული ქვევრის მეღვინეობა იმერული ჯიშებით დღემდე გრძელდება. ზოგიერთი მათგანი ტურისტებისთვის დეგუსტაციისა და არაფორმალური სუფრისთვის ღიაა, რაც იმერული სოფლური ღვინის კულტურის პირდაპირ, ნაკლებად კომერციალიზებულ შეხედვას გვთავაზობს, კახეთის უფრო ცნობილი მარშრუტებისგან განსხვავებით.

როგორ მივიდეთ

თბილისიდან ბაღდათამდე გზა თბილისი–ქუთაისი–ბათუმის საავტომობილო მაგისტრალზე გადის და კერძო მანქანით ან მარშრუტკით დაახლოებით 2 საათსა და 55 წუთს მოითხოვს; ხშირად მოგზაურები ქუთაისის ავტოსადგურზე ცვლიან ტრანსპორტს ადგილობრივ მარშრუტკაზე ბაღდათისკენ. ქუთაისიდან მგზავრობა დაახლოებით 30 წუთს გრძელდება, რაც ბაღდათს ქუთაისზე დაფუძნებული მარშრუტისთვის მოსახერხებელ ნახევარდღიან დამატებად აქცევს. ბათუმიდან გზა იმავე დასავლეთ საქართველოს მაგისტრალის გასწვრივ დაახლოებით 2 საათსა და 50 წუთს გრძელდება. თავად ბაღდათში სამგზავრო სარკინიგზო სადგური არ არის — საქართველოს რკინიგზით მოგზაურები, ჩვეულებრივ, ქუთაისში ჩადიან და იქიდან გზას საავტომობილო ტრანსპორტით აგრძელებენ. გზის მდგომარეობა წინასწარ GTour-ის გზების სტატუსის გვერდზე შეიძლება შემოწმდეს, ხოლო GTour თბილისიდან, ქუთაისიდან ან ბათუმიდან ინგლისურენოვანი მძღოლ-გიდის თანხლებით კერძო ტრანსფერებსა და ერთდღიან ტურებს აწყობს.

- Advertisement -

როდის წავიდეთ

გვიანი გაზაფხულიდან შემოდგომამდე ყველაზე მოსახერხებელი პერიოდია ბაღდათის მოსანახულებლად, ხოლო სექტემბერ-ოქტომბერი იმერული რთველის დროს ემთხვევა, როცა მარნები ყველაზე აქტიურები არიან და სტუმრებს სიამოვნებით ხვდებიან. ზაფხული საირმის კურორტთან ერთად ვიზიტისთვის არის მოსახერხებელი, სადაც შედარებით მაღალმთიანი ჰავა ველის სიცხისგან შვებას სთავაზობს. ზამთარი ქართული გაგებით რბილია, თუმცა უფრო მშვიდი — ნაკლები მარანია ღია არაფორმალური დეგუსტაციებისთვის.

სად დავრჩეთ და სად ვივახშმოთ

ბაღდათს ფორმალური სასტუმროების შეზღუდული არჩევანი აქვს, ამიტომ მოგზაურთა უმეტესობა ქუთაისში ბინადრობს და ქალაქს ერთდღიანი ვიზიტით სტუმრობს, ან ბაღდათს საირმეში ღამისთევასთან აერთიანებს. ღვინის დეგუსტაციისა და არაფორმალური საჭმლისთვის GTour-ის დადასტურებულ ჩამონათვალში ბაღდათის მიდამოებიდან რამდენიმე ოჯახური მარანია შეტანილი: შოთიკოს მარანი, მაქსიმუს ვაინ სელარი, „მარანი ნატურალისტი“, მირიანის მარანი, საბა ფულარიანის მარანი, ძმები ყვირიკაშვილების მარანი, აკაკი ხორავას მარანი და ონისე ქბილაშვილის „მარანი ნაძველი“. GTour-ის დადასტურებულ ჩამონათვალში დამატებითი ვარიანტებიც არის მითითებული, ხოლო მთლიანად იმერეთის რეგიონზე ვრცელი ინფორმაცია სათანადო განყოფილებაში შეგიძლიათ იხილოთ.

პრაქტიკული ინფორმაცია

ადგილობრივი ვალუტაა ქართული ლარი (GEL); ბაღდათში საბანკომატო და სავალუტო ქსელი ქუთაისთან შედარებით შეზღუდულია, ამიტომ ნაღდი ფულის წინასწარ მომზადებაა რეკომენდებული. მობილური ქსელის დაფარვა მთავარი მაგისტრალისა და ქალაქის ფარგლებში, ზოგადად, საიმედოა. ბევრი მარანი არაფორმალურად მუშაობს და წინასწარი შეტყობინება ან ორგანიზებული ტურით ვიზიტია რეკომენდებული; GTour-ის გიდები და კერძო ტურის დაგეგმვის სერვისი ვიზიტებისა და დეგუსტაციების მოწყობას ქართულ ენაზე, თარგმანის თანხლებით, უზრუნველყოფს. მაიაკოვსკის მუზეუმსა და სოფლის მარნების უმეტესობაში ინგლისური ინფორმაცია შეზღუდულია, ამიტომ გიდის დახმარება კონტექსტის გასაგებად სასარგებლოა.

ხშირად დასმული კითხვები

რით არის ბაღდათი ყველაზე ცნობილი?
ბაღდათი ყველაზე მეტად ცნობილია, როგორც პოეტ ვლადიმერ მაიაკოვსკის მშობლიური ქალაქი და იმერეთის მშვიდი ღვინის დამამზადებელი ქალაქი, საირმის მინერალური წყლის კურორტთან ახლოს.

რა მანძილზეა ბაღდათი ქუთაისიდან?
ბაღდათი ქუთაისიდან საავტომობილო გზით დაახლოებით 30 წუთში მისაწვდომია, რაც მას ქალაქიდან ან ქუთაისის საერთაშორისო აეროპორტიდან ერთ-ერთ ადვილ ნახევარდღიან მარშრუტად აქცევს.

შესაძლებელია თუ არა მაიაკოვსკის სახლ-მუზეუმის დათვალიერება?
დიახ, ბაღდათის სახლ-მუზეუმი ვიზიტორებისთვის ღიაა და პოეტის ადრეულ ცხოვრებასთან დაკავშირებულ პირად ნივთებს, ხელნაწერებსა და ფოტოებს წარმოადგენს. სამუშაო საათები სეზონის მიხედვით შეიძლება იცვლებოდეს, ამიტომ წინასწარ შემოწმება ან გიდით ვიზიტია რეკომენდებული.

არის თუ არა ბაღდათი კარგი ბაზა ღვინის დეგუსტაციისთვის?
ბაღდათსა და მის მიმდებარე სოფლებში მკვიდრ იმერულ ჯიშებზე მომუშავე რამდენიმე ოჯახური მარანია, რაც ამ ადგილს სოფლური, ნაკლებად კომერციალიზებული ღვინის ტურიზმით დაინტერესებულ მოგზაურთათვის ღირებულ გაჩერებად აქცევს.

როგორ მივიდეთ ბაღდათიდან საირმის კურორტამდე?
საირმე ბაღდათის ზემოთ მთისწინა ზონაშია, მცირე მანძილზე, და, ჩვეულებრივ, კერძო მანქანით ან ორგანიზებული ტურით არის მისაწვდომი, რადგან პირდაპირი საზოგადოებრივი ტრანსპორტი კურორტამდე შეზღუდულია.

არსებობს თუ არა მარშრუტკა თბილისიდან ბაღდათამდე?
მოგზაურები ჩვეულებრივ თბილისიდან ქუთაისამდე მარშრუტკით ან მატარებლით მოგზაურობენ, შემდეგ კი ადგილობრივი მარშრუტკით ბაღდათამდე აგრძელებენ გზას, რადგან თბილისიდან პირდაპირი რეისები შეზღუდულია.

როდის მიმდინარეობს რთველი ბაღდათის მიდამოებში?
იმერული რთველი, ჩვეულებრივ, სექტემბერსა და ოქტომბერში მიმდინარეობს, როცა სოფლის მარნები ყველაზე აქტიურები არიან და ვიზიტორებისთვის ღიები.

არის თუ არა ბაღდათი ფეხით მოსავლელი ქალაქი?
ბაღდათი პატარა ქალაქია და მისი ცენტრი, მდინარის ხიდისა და მაიაკოვსკის მუზეუმის ჩათვლით, ხანმოკლე ვიზიტის დროს ადვილად ფეხითაა მოსავლელი.

სად დავრჩეთ ბაღდათის მოსანახულებლად?
მოგზაურთა უმეტესობა ქუთაისში, დაახლოებით 30 წუთის დაშორებით, ბინადრობს და ბაღდათს ერთდღიანი ვიზიტით სტუმრობს, ან მას საირმის კურორტში ღამისთევასთან აერთიანებს უფრო ხანგრძლივი მარშრუტისთვის.

შესაფერისია თუ არა ბაღდათი ოჯახური ვიზიტისთვის?
დიახ, ქალაქის პატარა მასშტაბი, მდინარის პირას განლაგება და ახლომდებარე სპა-კურორტი მას იმერეთის ფართო მარშრუტის ფარგლებში ოჯახებისთვის მშვიდ და მისაღებ გაჩერებად აქცევს.

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — Baghdati