ბათუმში რისი ნახვა ღირს: 20 იდეა ზღვისპირეთზე და აჭარის მთებში

ბათუმში რისი ნახვა ღირს კითხვაზე პასუხი ერთ წინადადებაში არ ეტევა: აქ გაერთიანებულია ექვსკილომეტრიანი საზღვაო ბულვარი, ფოტოგენური ძველი ქალაქი და აჭარის მთებისკენ მოკლე, მაგრამ შთამბეჭდავი გასასვლელი, სადაც ჩაის პლანტაციები, ადგილობრივი ჩხავერის ვენახები და ნისლიანი მთის მდელოები ზღვიდან სულ ორი-სამი საათის სავალზეა. რეალისტური ერთ-სამდღიანი მარშრუტი ასე გამოიყურება: პირველ დღეს — ბულვარი, ევროპის მოედანი და ბოტანიკური ბაღი, მეორე დღეს — გონიოს ციხე და პლაჟი, მესამე დღეს, თუ გზა ღიაა და ამინდი მოთმენს — ხულო, გოდერძის უღელტეხილი ან მწვანე ტბა.

ბათუმი საქართველოს ყველაზე კომერციული საკურორტო ქალაქია კაზინოებით, პლაჟის კლუბებითა და ღამის ცხოვრებით, რომელიც ქვეყნის სხვა არც ერთ კუთხეში ასეთი მასშტაბური და ხმაურიანი არ არის — ეს უნდა იცოდეთ გამგზავრებამდე. სამუშაო საათები, გზის მდგომარეობა მთის უღელტეხილებზე და აზარტული თამაშების წესები იცვლება; სადაც ზუსტი ინფორმაცია ხელთ არ გვაქვს, ვმიუთითებთ შესაბამის ოფიციალურ გვერდზე, რომ გამგზავრებამდე თავად გადაამოწმოთ.

ბულვარი, ძველი ქალაქი და ბოტანიკური ბაღი

ბათუმის ბულვარი ნებისმიერი ვიზიტის ხერხემალია — ექვსკილომეტრიანი ფეხით სავალი ზოლი პალმებით, ფიჭვებითა და ბამბუკით, რომელიც მე-19 საუკუნის ბოლოდან იწყო ჩამოყალიბება და ძველი ქალაქიდან ანბანის კოშკის, მოცეკვავე შადრევნებისა და „სასწაულების პარკის” გავლით ახალ სასტუმროების ზოლამდე მიდის. მის გასავლელად საუკეთესო დროა ადრეული დილა ან მზის ჩასვლის წინ, სანამ სიცხე ან საღამოს ბრბო მოაწევს. უკან, ევროპის მოედნის გარშემო, ძველი ქალაქი ინარჩუნებს არტ-ნუვოსა და ოსმალური პერიოდის აივნებს — ამ მონაკვეთის გასავლელად ფეხით ორ-სამი საათი საკმარისია.

ბათუმის ბოტანიკური ბაღი ქალაქის ცენტრიდან დაახლოებით ცხრა კილომეტრში, ტყით დაფარულ კონცხზეა გაშლილი, ცხრა გეოგრაფიული სექტორით — კავკასია, ხმელთაშუა ზღვისპირეთი, ჰიმალაი, აღმოსავლეთ აზია და სხვა — ზღვის ხედებით შემკული ბილიკების გასწვრივ. აქ სულ მცირე ორ-სამ საათს უნდა გამოყოთ, რადგან ბილიკები გრძელი და ბორცვიანია. სამუშაო საათები და შესვლის ფასი პერიოდულად იცვლება, ამიტომ წინასწარ გადაამოწმეთ gobatumi.com-ზე ან adjara.gov.ge-ზე.

- Advertisement -

ბათუმის პლაჟები — რეიტინგი

ბათუმის ყველა პლაჟი კენჭნარია ან კენჭ-ქვიშის ნარევი, სუფთა ქვიშიანი არსად გხვდება. შავი ზღვა აქ ჩვეულებრივ ივნისიდან სექტემბრამდე სათავისთავოდ ვარგისია. წყლის სიწმინდის, ხალხმრავლობისა და ოჯახური დასვენებისთვის ვარგისიანობის მიხედვით:

• კვარიათი (ბათუმიდან ~15 კმ, სამხრეთით) — ჯგუფში ყველაზე სუფთა წყალი, მცირე და წყნარი, პოპულარულია მყვინთავებში
• სარფი (~17 კმ, სამხრეთით) — თურქეთის საზღვართან, კლდოვანი ფონით, სუფთა, მაგრამ ინფრასტრუქტურა შეზღუდულია
• ბათუმის ქალაქის პლაჟი (ქალაქშივე) — ცხოვრებით სავსე, ბარებითა და შეზლონგებით, ყველაზე ხალხმრავალი
• ქობულეთი (~22 კმ, ჩრდილოეთით) — გრძელი და ფართო, მეტი სივრცე თითოეულზე, ოჯახური სასტუმროები
• ურეკი (~55 კმ, ჩრდილოეთით) — ადგილობრივად ცნობილია „მაგნიტური” შავი ქვიშით, არაღრმა წყალი, საუკეთესოა ნახევარდღიანი ვიზიტისთვის

ურეკის ქვიშასთან დაკავშირებული ჯანმრთელობასთან დაკავშირებული რწმენები ადგილობრივი ტრადიციაა და არა დადასტურებული სამედიცინო ფაქტი — ეს ფოლკლორად აღიქვით და ნებისმიერი თერაპიული გადაწყვეტილებისთვის ექიმს მიმართეთ. წყლის ხარისხის შესახებ მიმდინარე შეტყობინებებისთვის იხილეთ mepa.gov.ge, გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს გვერდი.

გონიოს ციხე და სარფის სანაპირო

გონიოს ციხე (გონიო-აფსაროსი), ბათუმიდან თორმეტი კილომეტრის დაშორებით, რომაულ ხანას მიეკუთვნება და მოგვიანებით ბიზანტიელებმა, გენუელებმა და ოსმალებმა გადააშენეს — მართკუთხა გალავანი ერთ საათზე ნაკლებ დროში შემოივლება. ტრადიციულად აქ მოციქულ მატათას დაკრძალვის ადგილად მოიხსენიებენ, თუმცა ეს არქეოლოგიურად დადასტურებული ფაქტი კი არა, გადმოცემაა. ობიექტი არქეოლოგიურ მუზეუმ-ნაკრძალად ფუნქციონირებს, სამუშაო საათები წინასწარ შეამოწმეთ museum.ge-ზე. აქედან რამდენიმე წუთში სარფის სოფელშიც ჩახვალთ, თურქეთის საზღვართან, სადაც პლაჟი თითქმის საზღვრის გამშვებ პუნქტთან ერთად იწყება, ხოლო გზა მთელი მანძილის მანძილზე ზღვის ხედებს გთავაზობთ.

აჭარის მთებში: ხულო, გოდერძი და მწვანე ტბა

ბათუმიდან აჭარისწყლის ხეობის გავლით ხულომდე მისასვლელი გზა კაკლის ხეივნებსა და ტერასულ ფერდობებს შორის დაახლოებით ორ საათში ადის ზღვის დონიდან ათასი მეტრის ზემოთ. ხულოში დღემდე მოქმედებს საბჭოთა პერიოდის საბაგირო, რომელიც ქალაქს მეზობელ სოფელ თაგოსთან აკავშირებს — მოკლე და ოდნავ ჭრიალა, მაგრამ ადგილობრივებისთვის ყოველდღიურ სატრანსპორტო საშუალებად რჩება და ფართო ხეობის პანორამას სთავაზობს მგზავრს. ხულოს იქით გზა გოდერძის უღელტეხილისკენ გრძელდება, ბეშუმის მთის მდელოებისკენ, რომელსაც ზაფხულობით საძოვრად და სასეირნოდ იყენებენ, ხოლო გზიდან ფეხითაც შეგიძლიათ მწვანე ტბამდე მისვლა — პატარა, მშვიდი, ტყით შემოსაზღვრული წყალსატევი. გზა ძლიერი წვიმის ან ადრეული თოვლის შემდეგ, ჩვეულებრივ გვიან შემოდგომაზე, შეიძლება დაიხუროს ან ძნელად გასავლელი გახდეს — სრული დღის დათმობამდე აუცილებლად გადაამოწმეთ გზის მდგომარეობა.

მთებში შედარებით უჩუმარი ალტერნატივაა მახუნცეთის ხეობა, ბათუმიდან ერთ საათზე ნაკლებ დროში, ცნობილი თაღოვანი ქვის ხიდებით, მირვეთის წყალფრქვევითა და მცირე ოჯახური ჭაჭის ქარხნებით.

- Advertisement -

ჩაი და ღვინო მთებში

ჭაქვის ირგვლივ აჭარის ჩაის პლანტაციები მე-19 საუკუნის ბოლოსა და მე-20 საუკუნის დასაწყისს ეკუთვნის, როდესაც ჩინელმა ჩაის სპეციალისტებმა, მათ შორის აგრონომმა ლაუ ჯენ ჯაომ, ხელი შეუწყვეს სამრეწველო ჩაის კულტურის დამკვიდრებას ამ სანაპიროზე — დღესაც რამდენიმე პლანტაცია და ჩაის სახლი ღიაა ვიზიტორებისთვის დასაგემოვნებლად და რიგებს შორის სეირნობისთვის. ჩაის პლანტაციების მონახულება კარგად ერწყმის მტირალას ეროვნული პარკის ტყეში სეირნობას — ღრუბლებიან ტყეს, რომელიც საქართველოში ერთ-ერთ ყველაზე მაღალ ნალექიანობას ინარჩუნებს; ბილიკისა და პარკის მიმდინარე სტატუსი შეამოწმეთ nea.gov.ge-ზე.

ხულოსა და ქედას შორის, მთავარ გზას შორიახლო, ციცაბო ტერასებზე ჩხავერის ვაზია გაშენებული — ვარდისფერკანიანი ადგილობრივი ჯიში, რომელსაც როგორც მშრალ, ასევე ნახევრადხმელად ღვინოდ იყენებენ. ქედის სოფლების რამდენიმე საოჯახო საწარმო ტურისტებს დეგუსტაციასა და მარტივ სადილს სთავაზობს.

ღამის ცხოვრება და კაზინოები — გულწრფელად

ბათუმის ღამის ცხოვრება ბულვარსა და ჩრდილოეთით მდებარე სასტუმროების ზოლშია თავმოყრილი — პლაჟის კლუბები, სახურავის ბარები და გვიანამდე ღია რესტორნები ზაფხულის სეზონში სერობით მუშაობს, ხოლო ოქტომბრიდან საგრძნობლად მცირდება. რამდენიმე დიდი სასტუმრო, მათ შორის საერთაშორისო ქსელები, კაზინოებს აქტიურად მართავს — ძირითადად თურქეთიდან, ყურის ქვეყნებიდან და სხვაგნით ჩამოსული ვიზიტორებისთვის, რაც საქართველოს სათამაშო ბიზნესის შედარებით ლიბერალურ ლიცენზირებას ეფუძნება. ეს გასათვალისწინებელია: ფსონები შეიძლება მაღალი იყოს, ატმოსფერო უფრო საქმიანია, ვიდრე „კინოსებური” ბრწყინვალება, ხოლო წესები — რომელი ეროვნების წარმომადგენლებს შეუძლიათ შესვლა, რა არის მინიმალური ასაკი და რა დოკუმენტია საჭირო — დროთა განმავლობაში იცვლება. მოქმედი კანონმდებლობა შეგიძლიათ შეამოწმოთ matsne.gov.ge-ზე. თუ კაზინო არ გაინტერესებთ, ბულვარის ღია ცის ქვეშ მდებარე ბარები და ძველი ქალაქის ღვინის ბარები უფრო მშვიდ საღამოს გთავაზობთ.

წვიმიანი დღის ბათუმი

აჭარის სანაპირო კლიმატი თბილისისას გაცილებით ნესტიანია, ასე რომ წვიმიანი შუადღე ზაფხულშიც ჩვეულებრივი მოვლენაა. დახურულ ვარიანტებს შორისაა ბათუმის აკვარიუმი და მის მიმდებარედ დელფინარიუმი, ანბანის კოშკის სათვალთვალო სართული, აჭარის ხელოვნების მუზეუმი და ბათუმის არქეოლოგიური მუზეუმი, ასევე ბათუმის მოლი და ევროპის მოედნის მცირე სავაჭრო გალერეები. გასათვალისწინებელია, რომ ზღვის ძუძუმწოვრების საშოუ, მათ შორის დელფინარიუმში, ცხოველთა კეთილდღეობასთან დაკავშირებულ კითხვებს ბადებს — ამას ვარიანტად გთავაზობთ და არა რეკომენდაციად. ჩაის სახლის დეგუსტაცია ან ღვინის მარნის ვიზიტი, ორივე ხელმისაწვდომია ნახევარდღიანი ტურის სახით, ასევე კარგი არჩევანია, როდესაც ბულვარზე სეირნობისთვის ამინდი არ ხელსაყრელია.

ერთდღიანი მოგზაურობები ბათუმიდან

ჩრდილოეთით, პეტრას ციხე, ქობულეთის პლაჟი და ფიჭვნარიანი შეკვეთილის სანაპირო ნახევარდღიან მარშრუტს ქმნის. უფრო ხანგრძლივი დღის განრიგისთვის, ქუთაისის მღვიმეების მხარე — პრომეთეს მღვიმე და მარტვილის კანიონი — ბათუმიდან გზით დაახლოებით ორი-ორნახევარი საათია და სრულ, თუმცა ღირებულ დღეს წარმოადგენს. იგივე მარშრუტი ასევე ემსახურება ცალმხრივ გადაყვანას, თუ თბილისისკენ განაგრძობთ გზას ქუთაისის გავლით. ქუთაისის აეროპორტის ფრენების განრიგი იხილეთ kutaisiairport.com-ზე, ბათუმის აეროპორტის ტრანსფერებისა და განრიგისთვის კი — batumiairport.com-ზე.

პრაქტიკული შეჯამება

• პირველ დღეს ივლით ბულვარსა და ძველ ქალაქს, სრული დღის შემთხვევაში დაამატეთ ბოტანიკური ბაღი
• პლაჟების პრიორიტეტი: წმინდა წყლისთვის — კვარიათი ან სარფი, სივრცისთვის — ქობულეთი, მოხერხებულობისთვის — ბათუმის ქალაქის პლაჟი, ნახევარდღიან ტურად — ურეკი
• გონიოს ციხე და სარფი ერთად ინახეთ, დაახლოებით ნახევარ დღეში
• ხულოსთვის, გოდერძის უღელტეხილისა და მწვანე ტბისთვის სრული დღე დაგჭირდებათ, სასურველია სრულ წამყვან მანქანაზე, ხოლო ჯერ გზის მდგომარეობა გადაამოწმეთ, განსაკუთრებით გვიან შემოდგომაზე
• ჩაის პლანტაციების ვიზიტი ერწყმის მტირალას ეროვნულ პარკში სეირნობას, ჩხავერის ღვინის დასაგემოვნებლად კი ქედის სოფლებში ცალკე დღე გაამოყავით
• კაზინოები აღწერილი ვარიანტია და არა რეკომენდაცია — შესვლის წესები პირდაპირ დაწესებულებასთან დაადასტურეთ
• წვიმიანი შუადღეებისთვის ჰქონდეთ მზად დახურული ვარიანტების სია — აკვარიუმი, მუზეუმები ან მოლი
• სამუშაო საათები, პარკის სტატუსი და ფასების ცვლილებები გამგზავრებამდე ოფიციალურ გვერდებზე გადაამოწმეთ

ინგლისური ორიგინალი და განახლებული ვერსია: GTour — The best things to do in Batumi: 20 ideas for the city, the coast and the Adjara hills